Witamina C – czym jest i jak działa?
Witamina C, nazywana również kwasem askorbinowym, jest witaminą rozpuszczalną w wodzie. Organizm człowieka nie potrafi jej samodzielnie wytwarzać, dlatego musi być regularnie dostarczana z żywnością. Jej dobrymi źródłami są m.in. papryka, czarna porzeczka, natka pietruszki, brokuły, truskawki, kiwi i cytrusy.
Kwas askorbinowy działa jako przeciwutleniacz, pomagając chronić komórki przed stresem oksydacyjnym. Jest także potrzebny do produkcji kolagenu, który wpływa na prawidłowy stan skóry, naczyń krwionośnych, chrząstek i kości. Uczestniczy w gojeniu ran, wspiera pracę układu odpornościowego oraz zwiększa przyswajanie żelaza pochodzącego z produktów roślinnych.
Niedobór może objawiać się osłabieniem, łatwym powstawaniem siniaków, krwawieniem dziąseł i wolniejszym gojeniem ran. Skrajny niedobór prowadzi do szkorbutu, jednak obecnie zdarza się on rzadko.
Dlaczego nie powinno się popijać witaminy C kawą?
Suplementy najlepiej przyjmować zgodnie z instrukcją producenta i popijać wodą. W przypadku witaminy C nie ma mocnych dowodów potwierdzających, że pojedyncza filiżanka kawy całkowicie blokuje jej wchłanianie. Mimo to łączenie obu produktów nie jest zalecane.
Kawa zawiera kofeinę oraz polifenole, a dodatkowo może przyspieszać pracę jelit. Ostrożnościowe rozdzielenie jej od suplementu pozwala uniknąć ewentualnego wpływu napoju na przyswajanie preparatu. Jest to szczególnie istotne, gdy witamina C znajduje się w produkcie wieloskładnikowym zawierającym także minerały, np. żelazo, którego wchłanianie kawa może wyraźnie ograniczać.
Kawa i kwas askorbinowy mogą ponadto podrażniać wrażliwy żołądek. Przyjęcie tabletki i wypicie espresso na czczo u niektórych osób nasila zgagę, nudności lub ból brzucha. Bezpiecznym rozwiązaniem jest zachowanie około jednej-dwóch godzin odstępu.
Jak prawidłowo przyjmować witaminę C?
Zapotrzebowanie na witaminę C można zazwyczaj pokryć urozmaiconą dietą. Suplement nie skraca też przeziębienia w sposób, który uzasadniałby rutynowe przyjmowanie bardzo wysokich dawek. Więcej nie oznacza lepiej – zdolność organizmu do wchłaniania kwasu askorbinowego maleje wraz ze wzrostem jednorazowej porcji, a nadmiar jest wydalany z moczem.
Jeżeli suplementacja jest potrzebna, preparat należy popić szklanką wody. Osoby z wrażliwym przewodem pokarmowym mogą przyjmować go podczas posiłku. Wysokich dawek nie należy stosować długotrwale bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.
Kiedy trzeba uważać na witaminę C?
Duże ilości kwasu askorbinowego mogą wywołać biegunkę, skurcze brzucha i nudności. Ostrożność powinny zachować osoby z chorobami nerek lub kamicą nerkową, ponieważ wysokie dawki mogą zwiększać ilość szczawianów w moczu.
Konsultacji wymaga również suplementacja u osób z hemochromatozą i innymi zaburzeniami prowadzącymi do nadmiernego gromadzenia żelaza. Witamina C zwiększa jego wchłanianie, co w tej grupie może być niekorzystne. Porady lekarza potrzebują także pacjenci leczeni onkologicznie oraz osoby regularnie przyjmujące leki. Pozwoli to dobrać dawkę i wykluczyć możliwe interakcje.
Źródło: Rynek Zdrowia, NIH Office of Dietary Supplements
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
Z pracą w mediach związana od 2010 roku. Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim o specjalności zawodowej filologia dla mediów oraz studiów podyplomowych Redakcja językowa tekstu. W przeszłości związana m.in. z holdingiem Infor oraz wydawnictwem Edipresse Polska, dla których przygotowywała m.in. zdrowotne artykuły oraz filmy z udziałem ekspertów. W Wirtualnej Polsce od 2023 roku.
