Ten wskaźnik pomoże we wczesnym wykryciu raka. Jakie są normy antygenu CA 19-9?
W Polsce każdego roku na nowotwory umiera ponad 100 tysięcy osób, co stanowi około 25 proc. wszystkich zgonów. Nic więc dziwnego, że medycyna dwoi się i troi, byle tylko znaleźć odpowiednie narzędzia do wczesnej diagnostyki. Jednym z takich markerów jest antygen CA 19-9.
Antygen nowotworowy CA 19-9. Co to jest?
Liczba zachorowań na nowotwory w Polsce rośnie, osiągając rocznie około 170 tysięcy nowych przypadków. W 2020 roku z powodu chorób nowotworowych zmarło w Polsce blisko 109 tysięcy osób, co oznacza, że każdego dnia z powodu raka życie traci niemal 300 osób. Obecnie w Polsce żyje ponad milion osób z chorobą nowotworową.
Pomóc we wczesnym wykryciu może właśnie CA 19-9 (Cancer Antigen 19-9) - marker nowotworowy, który jest glikoproteiną oznaczaną w surowicy krwi. Jest on produkowany przez komórki przewodu pokarmowego, a jego podwyższony poziom może wskazywać na obecność nowotworów, głównie raka trzustki, ale także nowotworów dróg żółciowych, żołądka i jelita grubego.
Jednak CA 19-9 nie jest markerem specyficznym - jego podwyższone stężenie może być obecne również w stanach nienowotworowych, takich jak przewlekłe zapalenie trzustki, kamica żółciowa czy marskość wątroby.
Jak bada się CA 19-9?
Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej i oznaczeniu poziomu CA 19-9 w surowicy za pomocą testu immunoenzymatycznego (ELISA) lub immunochemiluminescencyjnego. Jakie są do niego wskazania?
Diagnostyka i monitorowanie raka trzustki oraz innych nowotworów przewodu pokarmowego,
ocena skuteczności leczenia onkologicznego (np. po operacji lub chemioterapii),
monitorowanie nawrotów nowotworów,
w niektórych przypadkach ocena zmian w trzustce lub drogach żółciowych w diagnostyce różnicowej.
Jakie są normy CA 19-9? Każde laboratorium ma nieco inne normy, dlatego wynik zawsze należy interpretować w odniesieniu do zakresu podanego przez daną placówkę. Dla uproszczenia uznaje się:
CA 19-9 < 37 U/ml → wynik w normie (nie wyklucza choroby nowotworowej u osób, które nie produkują tego markera, związane jest to z mutacją genu Lewis),
CA 19-9 37–100 U/ml → nieznaczne podwyższenie, możliwe w stanach zapalnych trzustki, dróg żółciowych, marskości wątroby, infekcjach,
CA 19-9 > 100 U/ml → sugeruje możliwość nowotworu, ale wymaga dalszej diagnostyki,
CA 19-9 > 1000 U/ml → silnie wskazuje na nowotwór, często z przerzutami.
Należy pamiętać o tym, że marker ten jest przydatny w monitorowaniu i diagnostyce niektórych nowotworów, ale nigdy nie stanowi samodzielnej podstawy do diagnozy raka.
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
