choroby nowotworowe i ich profilaktyka

Choć rak wciąż budzi strach, współczesna medycyna jednoznacznie pokazuje, że coraz więcej nowotworów można skutecznie leczyć, zwłaszcza gdy zostaną wykryte odpowiednio wcześnie. Eksperci zwracają uwagę, że lęk przed diagnozą bywa dziś większym zagrożeniem niż sama choroba.

Dorota N. Komar to doktor nauk biologicznych, popularyzatorka nauki i epigenetyk. A przy tym autorka książki "Oszukaj genetyczne przeznaczenie", w której wyjaśnia, co robić, by rzadziej chorować i dłużej żyć. - DNA jest tylko ramą możliwości - podkreśla stanowczo badaczka.

"Coraz częściej naukowcy wskazują, że za przyczyną rozwoju wielu chorób o nieznanym dotąd podłożu stoją wirusy, np. w zespole przewlekłego zmęczenia czy stwardnienia rozsianego" - wskazuje we wpisie opublikowanym na Facebooku prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska z Katedry Wirusologii i Immunologii, Instytutu Nauk Biologicznych UMCS w Lublinie. Badaczka wzięła też pod lupę związek wirusów i glejaka wielopostaciowego.

Zdrowie to przywilej. – Wszyscy mamy potencjał do zdrowia, ale nie wszyscy mamy równe zasoby, żeby ten potencjał uruchomić – mówi w rozmowie z WP abcZdrowie dr Patrycja Stawiarska, psycholożka zdrowia i jakości życia z Uniwersytetu SWPS.

Przez długie miesiące Gary, 59-latek z Jersey, próbował znaleźć przyczynę swoich dolegliwości – bóle brzucha, nagły spadek masy ciała i brak apetytu stawały się coraz bardziej niepokojące. Niestety, mimo licznych wizyt u lekarzy, słyszał tylko uspokajające słowa: "to przepuklina", "to tylko kamienie żółciowe". Nikt nie zlecił badań, które mogłyby ujawnić prawdziwy problem.

Przez lata czerwone wino cieszyło się reputacją "zdrowszego" alkoholu, głównie ze względu na zawartość resweratrolu – silnego przeciwutleniacza o właściwościach przeciwzapalnych. Wiele osób wierzyło, że regularne spożywanie czerwonego wina może zmniejszyć ryzyko nowotworów. Jednak nowe badanie przeprowadzone przez naukowców z Brown University School of Public Health kwestionuje to przekonanie.

W Polsce każdego roku na nowotwory umiera ponad 100 tysięcy osób, co stanowi około 25 proc. wszystkich zgonów. Nic więc dziwnego, że medycyna dwoi się i troi, byle tylko znaleźć odpowiednie narzędzia do wczesnej diagnostyki. Jednym z takich markerów jest antygen CA 19-9.

Zdrowe jelita to fundament prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Niestety, choroby układu pokarmowego, w tym rak jelita grubego, stają się coraz częstszym problemem zdrowotnym w Europie. W Polsce każdego roku diagnozuje się go u ponad 18 tys. osób. Dr Neeharika Kalakota, specjalistka gastroenterologii ze szpitala Houston Methodist, podkreśla, że kluczowa jest profilaktyka tej groźnej choroby.

Choć o zachorowaniu na raka mogą przesądzić czynniki genetyczne, w wielu innych przypadkach przed chorobą może uchronić profilaktyka. Onkolog wskazuje na jej pięć kluczowych zasad, które dotyczą wielu nowotworów.

Rak pęcherzyka żołciowego choć nadal jest zaliczany do nowotworów rzadkich, coraz częściej atakuje młodych. Niestety zazwyczaj wykrywa się go w zaawansowanym stadium, kiedy szanse na przeżycie spadają nawet do kilku procent. - Wielu pacjentów zgłasza się w momencie, kiedy możliwości leczenia są bardzo ograniczone - alarmuje onkolog dr n. med. Tomasz Sarosiek.

Polacy są nadal w tyle za Polkami, jeśli chodzi o badania profilaktyczne. Nie chodzą na badania, bo się boją, albo jeszcze częściej - wstydzą. Tymczasem, w przypadku "raka młodych mężczyzn" wczesna diagnoza jest kluczowa. - Nowotwory jąder łatwo wykryć, ale potrafią szybko rosnąć. Często zdarza się tak, że bardzo szybko przechodzi od wczesnego do średniego stadium - podkreśla urolog dr n. med. Paweł Salwa.

Walka z rakiem to jedno z największych wyzwań współczesnej medycyny. Oprócz genetyki, ogromny wpływ na ryzyko zachorowania ma styl życia, w tym dieta, aktywność fizyczna i nałogi, takie jak np. palenie papierosów. Jednak badania naukowców z Harvardu wskazują, że prosty i powszechnie dostępny lek, może istotnie zmniejszyć ryzyko zachorowania na niektóre nowotwory.

Wiedza na temat profilaktyki nowotworów jest na wagę złota, zwłaszcza że coraz częściej atakują młodych ludzi. Kluczowe może się okazać stężenie konkretnych pierwiastków, chociaż nadal za mało się o tym mówi.

Lekarze alarmują, że za rakiem, który coraz częściej jest wykrywany u młodych osób, stoi fatalna dieta. Obwiniają za to szczególnie wysoko przetworzone jedzenie, w tym czerwone mięso. Ich jedzenie to pierwszy krok m.in. do raka jelita grubego i innych nowotworów przewodu pokarmowego.

Narażenie na składniki tuszu wstrzykiwanego podczas tatuażu może zwiększać ryzyko zachorowania na niektóre nowotwory - wskazuje Ministerstwo Zdrowia. Resort odniósł się do szokujących wyników badań, które ostrzegały przed chłoniakiem.

Sok z granata to prawdziwa bomba antyoksydantów. Ich działanie jest nawet kilkakrotnie silniejsze, niż w przypadku zielonej herbaty. To jeden z najskuteczniejszych czynników żywieniowych, które wspomagają profilaktykę nowotworów.

Palenie, nadmiar alkoholu i otyłość mogą istotnie zwiększyć ryzyko raka przełyku. Czynników sprzyjających temu groźnemu nowotworowi jest jednak znacznie więcej. Niektóre mogą zaskoczyć.

Atakuje i zabija tysiące Polaków rocznie. Choć raka jelita grubego często łatwo wykryć i można go leczyć, to chorzy bagatelizują niepokojące sygnały. Niestety ta diagnoza pojawia się u coraz młodszych osób. - Trafiają do nas nawet 30-letni pacjenci z odległymi przerzutami, kiedy na skuteczne leczenie jest już za późno - przyznaje gastroenterolog dr n. med. Tadeusz Tacikowski.

Wiceminister Marek Kos punktuje poprzedników za absurdy, które mogły pozbawić leczenia nawet kilka tysięcy pacjentów onkologicznych. Mówi też co sądzi o projekcie aborcji do 12. tygodnia ciąży.

Jest przed 30-stką, a opatentował już trzy wynalazki medyczne. Adam Kowalewski z Centrum Onkologii w Bydgoszczy pracuje nad nowym sposobem walki z rakiem. To może być rewolucja.

Lekarze rozpoznają więcej niż wcześniej rzadkich postaci nowotworów, chorób z nietypowym przebiegiem lub bardzo zaawansowanych. - Nikt nie wie, dlaczego tak jest, a jedyną zmienną była pandemia i COVID, który prawie każdego dosięgnął - zaznacza chirurg onkolog dr n. med. Paweł Kabata.

Choć w nowotworze kluczowy jest czas, często już na początku brakuje czujności onkologicznej. Zdarza się, że lekarze rodzinni bagatelizują objawy, powielają mity, a także wydłużają obserwację, zamiast od razu kierować pacjenta na szybką ścieżkę. - Zachowawcze działanie lekarza może też uśpić czujność pacjenta - ostrzega Joanna Frątczak-Kazana, wicedyrektor Onkofundacji "Alivia".

Ponad 200 różnych chorób i urazów, w tym uzależnienie, marskość wątroby czy nowotwory. To niektóre ze skutków spożywania alkoholu, w tym także piwa. "Chmielowa oranżada" pod względem szkodliwości wcale nie różni się od wina lub wódki. Lekarze, którzy stronią od alkoholu, mówią dobitnie, jakie są skutki picia.

Aż trzykrotnie wzrosła w USA liczba zgonów związanych z otyłością. Lekarze alarmują, że grozi nam ten sam problem, bo nadwaga dotyczy już co drugiego mężczyzny i co trzeciej dorosłej kobiety, a 15 proc. Polaków walczy z otyłością.

Dramatycznie przybywa chorych na raka przed 50. rokiem życia. W ciągu 30 lat liczba takich przypadków wzrosła o blisko 80 proc. Najszybciej przybywa zachorowań na raka tchawicy i prostaty, ale nie tylko one są śmiertelnym zagrożeniem dla młodych.