Plamka żółta - charakterystyka, zwyrodnienie, leczenie zwyrodnienia, test Amslera

Plamka żółta w oku odpowiadania za ostre i wyraźne widzenie. Natomiast test Amslera stosuje się w okulistyce dla sprawdzenia widzenia w obrębie dołka środkowego w centrum plamki żółtej. Test ten opracował i wprowadził szwajcarski oftalmolog – Marc Amsler. Za pomocą testu Amslera wykrywa się wczesne zmiany degeneracyjne, związane ze zwyrodnieniem plamki żółtej oka. Jeśli wykonując test, zauważysz u siebie zaburzenia widzenia i nieprawidłowości obrazu w postaci mroczków lub zniekształceń, niezwłocznie udaj się do okulisty.

spis treści

Zobacz film: "Polacy żyją aż 7 lat krócej niż Szwedzi"

1. Plamka żółta - charakterystyka

Plamka żółta to element siatkówki, położony dokładnie po drugiej stronie oka naprzeciwko źrenicy. Fotoreceptory plamki żółtej zawierają żółty barwnik i stąd wzięła się jej nazwa. Patrząc bezpośrednio na jakiś przedmiot, jego obraz pada właśnie na plamkę żółtą. Widzimy go ostro i wyraźnie, ponieważ w obszarze plamki żółtej znajdują się komórki odpowiedzialne za ostre widzenie szczegółów, tzw. czopki. W centrum plamki żółtej występuje dołek środkowy – niewielkie zagłębienie o największym zagęszczeniu czopków, które odpowiada za najostrzejsze widzenie. To od funkcjonowania malutkiego dołka środkowego siatkówki zależy ostrość naszego wzroku.

2. Plamka żółta - zwyrodnienie

Zwyrodnienie plamki żółtej (ang. Age-related Macular Degeneration, w skrócie AMD) to przewlekła i postępująca choroba oczu, która pojawia się u osób powyżej 50. roku życia. W wyniku tej choroby następuje uszkodzenie siatkówki, a szczególnie jej części centralnej, czyli plamki żółtej. Przyczyną zaburzeń widzenia w przypadku zwyrodnienia plamki żółtej jest nieprawidłowa przemiana materii w komórkach nabłonka barwnikowego i fotoreceptorach, znajdujących się w plamce żółtej. Komórki te przestają funkcjonować i obumierają, co skutkuje pogorszeniem ostrości wzroku.

Objawy zwyrodnienia plamki żółtej:

  • zwiększona wrażliwość na światło;
  • problemy z czytaniem, wynikające z rozmazywania się obrazu w środku pola widzenia;
  • problemy z rozpoznawaniem rysów twarzy;
  • dostrzeganie wyłącznie konturów przedmiotów i kontrastowych barw;
  • widzenie prostych linii jako linii falistych lub zniekształconych.

Ignorowane zaburzenia widzenia mogą prowadzić do poważnego pogorszenia się wzroku, a nawet całkowitej ślepoty.

3. Plamka żółta - leczenie zwyrodnienia

Przyczyny zwyrodnienia plamki żółtej są nadal nieznane. Największą rolę odgrywa wiek pacjenta. Ta choroba oczu dotyka zwykle ludzi powyżej 50. roku życia. Innymi czynnikami ryzyka są: płeć żeńska, występowanie AMD w rodzinie, schorzenia układu sercowo-naczyniowego, palenie papierosów, narażenie na intensywne światło i niedobór przeciwutleniaczy.

W diagnozowaniu zwyrodnienia plamki żółtej pomagają badanie ostrości widzenia i badanie dna oka. Lekarz okulista może też zlecić wykonanie tomografii i angiografii oka, które pozwalają zobrazować naczynia krwionośne w oku. Jeśli badania wykażą zmiany zwyrodnieniowe plamki żółtej, podejmuje się leczenie farmakologiczne. Leczenie AMD polega też na niszczeniu światłem laseranieprawidłowych naczyń krwionośnych w siatkówce oka. Od niedawna stosuje się nową metodę leczenia AMD, tzw. fotodynamiczną, która polega na wprowadzeniu do krwiobiegu barwnika, wychwytywanego przez patologiczne naczynia w oku. Naczynia z barwnikiem są później niszczone za pomocą lasera.

4. Plamka żółta - test Amslera

Test Amslera ma duże zastosowanie w wykrywaniu wczesnych zmian degeneracyjnych, związanych ze zwyrodnieniem plamki żółtej. Pozwala on regularnie kontrolować wzrok w warunkach domowych i w przypadku wykrycia jakichkolwiek zaburzeń widzenia należy szybko zgłosić się do okulisty. Badanie testem Amslera przeprowadza się osobno dla każdego oka.

Test Amslera polega na obserwacji z odległości 30 cm siatki Amslera. Jest to kwadrat o boku 10 cm, podzielony czarną albo białą siatką linii, które przecinają się co pół centymetra. W centrum siatki znajduje się punkt, na który kieruje się oś widzenia. Przy zmianach w plamce żółtej oka powstają nieprawidłowości obrazu w postaci mroczków lub zniekształceń.

Zasady wykonywania testu Amslera:

  1. Jeśli korzystasz z okularów do czytania, załóż je.

  2. Siatkę Amslera trzymaj w dobrze oświetlonym pomieszczeniu, w odległości 30 cm od twarzy.

  3. Zakryj jedno oko i skoncentruj wzrok na centralnym punkcie testu.

  4. Zwróć uwagę, czy w obrębie siatki pojawiają się nieregularne kształty, np. faliste lub przerywane linie, czy kwadraty mają takie same wymiary, czy w polu widzenia nie pojawiają się czarne plamy.

  5. Przetestuj drugie oko.

Test Amslera chroni przed zbyt późnym wykryciem pierwszych objawów AMD.

Następny artykuł: Leczenie

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy