To popularny lek na nadciśnienie. Nadzieja w leczeniu raka?

Naukowcy z Dartmouth Cancer Center opisali na łamach "The Journal for ImmunoTherapy of Cancer" wyniki badań, z których wynika, że telmisartan — lek od lat stosowany w leczeniu nadciśnienia — może wzmacniać działanie olaparybu, czyli jednego z inhibitorów PARP używanych w onkologii.

To cenna wiadomość, bo taka terapia nie jest równie skuteczna u wszystkich pacjentów. Najlepsze efekty zwykle obserwuje się u osób, których nowotwory mają zaburzenia naprawy DNA, na przykład mutacje w genach BRCA. Wielu chorych nie ma jednak takich zmian. Zdarza się też, że z czasem guz przestaje odpowiadać na leczenie.

– To badanie pokazuje, że powszechnie stosowany, bezpieczny, dobrze tolerowany, wygodny w użyciu i niedrogi lek może znacząco poprawić skuteczność ważnej klasy terapii przeciwnowotworowych – powiedział Tyler J. Curiel, starszy i główny autor pracy.

Zobacz także: Nowe wytyczne dotyczące nadciśnienia. Co warto wiedzieć, by chronić swoje serce?

Inhibitory PARP działają, wykorzystując słabości komórek nowotworowych w naprawie uszkodzonego DNA. W efekcie komórki raka mają mniejsze szanse na przetrwanie. Zespół Curiela zauważył jednak, że telmisartan może dodatkowo zwiększać wrażliwość nowotworu na takie leczenie, nawet wtedy, gdy guz nie ma zmian DNA, które zwykle sprzyjają skuteczności olaparybu.

W badaniach przedklinicznych połączenie telmisartanu z olaparybem powodowało więcej uszkodzeń DNA w komórkach nowotworowych. Jednocześnie wyraźniej pobudzało układ odpornościowy do działania. Naukowcy zaobserwowali wzrost produkcji interferonów typu I, czyli cząsteczek, które pomagają organizmowi rozpoznawać i zwalczać komórki raka.

– Wydaje się, że ta aktywacja odpowiedzi immunologicznej jest jednym z kluczowych powodów, dla których to połączenie działa tak dobrze – podkreślił Curiel.

Zobacz także: Zakazane przy nadciśnieniu. Szczególnie wieczorem lepiej nie jeść

Telmisartan to lek z grupy preparatów stosowanych w leczeniu nadciśnienia. Naukowcy podkreślają jednak, że nie każdy lek z tej grupy dawał podobny efekt. Wśród badanych środków to właśnie telmisartan najlepiej wspierał działanie terapii przeciwnowotworowej.

Badacze zauważyli też, że lek obniża poziom PD-LL1 w komórkach nowotworowych. To białko pomaga rakowi ukrywać się przed układem odpornościowym, dlatego jego zmniejszenie może ułatwiać organizmowi walkę z chorobą i poprawiać efekty leczenia.

– Telmisartan wykazuje kilka odrębnych efektów przeciwnowotworowych, które w połączeniu z terapią celowaną mogą sprawić, że guzy będą bardziej podatne na różne rodzaje leczenia – powiedział Curiel. – W tym badaniu wykazaliśmy poprawę skuteczności inhibitorów PARP, ale mamy też dobre dane pokazujące, że telmisartan zwiększa skuteczność różnych klas chemioterapii i immunoterapii w wielu innych typach nowotworów poprzez pokrewne mechanizmy.

Autorzy badania zwracają uwagę na inne ważne zalety preparatu: to lek dobrze znany lekarzom, przyjmowany w tabletkach i na ogół dobrze tolerowany. Może być bezpiecznie stosowany także u osób, które nie chorują na nadciśnienie. Dzięki temu łatwiej i szybciej sprawdzić jego przydatność w badaniach klinicznych.

Takie badania już są prowadzone. Jedno obejmuje mężczyzn z przerzutowym rakiem prostaty opornym na kastrację. Drugie dotyczy pacjentek z rakiem jajnika opornym na leczenie z użyciem platyny. Jak poinformował Curiel, pierwszy pacjent w badaniu dotyczącym raka prostaty odpowiedział na terapię wyjątkowo dobrze. Z kolei do badania dotyczącego raka jajnika włączono już pierwszą pacjentkę.

– To, co dotąd obserwujemy, jest dla nas zachęcające – powiedział Curiel. – Naszym celem jest ustalenie, czy takie leczenie skojarzone może pomóc większej liczbie pacjentów odnieść korzyść z większej skuteczności inhibitorów PARP i innych klas terapii przeciwnowotworowych, a także potencjalnie przełamać oporność na te leki.

Jeśli kolejne badania potwierdzą te wyniki, telmisartan może okazać się prostym i niedrogim sposobem na poprawę skuteczności leczenia nowotworów. Dla pacjentów oznaczałoby to nie tylko większą szansę na lepszy efekt terapii, ale także możliwość skorzystania z leków, które do tej pory nie działały u nich wystarczająco dobrze.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: MedicalXpress