Tracheotomia - wskazania, przebieg, zalecenia po zabiegu, powikłania

Tracheotomię wykonuje się z trzech powodów:

• by ominąć zamknięte górne drogi oddechowe,
• by oczyścić i usunąć wydzielinę z dróg oddechowych,
• by łatwiej i bezpieczniej dostarczyć tlen do płuc.

Tracheotomię wykonuje się przy ciężkich urazach twarzoczaszki, oparzeniach dróg oddechowych oraz niemożności zaczerpnięcia powietrza przez drogi oddechowe (np. w wyniku guza).

Zabieg bywa początkowym przy laryngektomii, stosuje się go też, gdy fałdy głosowe zostały obustronnie porażone, w oskrzelach zalega nadmiar wydzieliny lub też w przypadku przedłużonej intubacji.

Tracheotomię najczęściej wykonuje się w warunkach szpitalnych, jako zabieg ratujący życie. Do jej zrealizowania potrzebny jest skalpel, skórę poniżej chrząstki pierścieniowej krtani, mięśnie powierzchniowe szyi oraz mięśnie podgnykowe nacina się w sposób pionowy (rzadziej poziomy).

Następnie dociera się do gruczołu tarczowego, który zostaje zsunięty albo przecięty w miejscu węziny do odsłonięcia chrząstki tchawicy. Dalszy przebieg zabiegu jest nastepujący - w chrząstce tchawicy wycina się skalpelem dziurkę, przez którą wprowadzana jest rurka tracheotomijna.

Chirurg kontroluje gojenie się rany po tracheotomii. Zwykle rurka, która została pierwotnie umieszczona w krtani, jest wymieniana 10-14 dni po operacji. Mówienie jest trudne dopóki nie zmieni się rurki na taką, która pozwala dopłynąć powietrzu do strun głosowych.

Pacjent wymaga mechanicznej wentylacji, dlatego też nie jest w stanie rozmawiać. Gdy lekarze są w stanie zmniejszyć wielkości rurki mówienie staje się możliwe. Żywienie doustne pacjenta po tracheotomii może także sprawiać problem, dopóki rurka nie zostanie zmniejszona.

Jeśli rurka musi pozostać w tchawicy dłużej, pacjent po tracheotomii i jego rodzina otrzymują instrukcje jak zajmować się nią w domu. Obejmie to odsysanie z tchawicy, zmianę i czyszczenie rurki.

Często zapewniana jest domowa opieka zdrowotna, pacjent może też być przeniesiony do zakładu opieki zdrowotnej. W niektórych przypadkach rurka w tchawicy to tylko czasowe rozwiązanie. Jeśli pacjent jest w stanie sam oddychać usuwa się ją.

• Konikotomia – czym jest, kiedy wykonujemy, powikłania
• Zapalenie tchawicy – charakterystyka, przyczyny, objawy, leczenie
• Bezdech senny - charakterystyka, diagnozowanie, rodzaje, leczenie

Po zabiegu tracheotomii mogą pojawić się powikłania w postaci odmy opłucnowej lub przetoki tchawiczo-przełykowej. Uszkodzeniu mogą ulec naczynia krtaniowe lub nerw krtaniowy wsteczny. Może pojawić się krwawienie.

Źródła

1. Zabezpieczanie drożności dróg oddechowych w stanach nagłych u dzieci
2. Noszczyk W., Chirurgia: repetytorium, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3843-9
3. Fibak J. CHIRURGIA. Podręcznik dla studentów medycyny., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002, ISBN 83-200-2708-X
4. Noszczyk W., Chirurgia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3121-4