Tykająca bomba. Neurochirurg: To jest pierwszy objaw pęknięcia tętniaka

Tętniaki powstają w wyniku miejscowego osłabienia i degradacji sprężystości ścian naczyń krwionośnych, które pod wpływem naporu przepływającej krwi rozszerzają się i uwypuklają na kształt worka lub wrzeciona.

Do najważniejszych przyczyn i czynników ryzyka ich rozwoju należą przewlekłe, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, zaawansowana miażdżyca oraz palenie tytoniu – u wieloletnich palaczy ryzyko powstania zmian wzrasta nawet kilkukrotnie. Istotną rolę odgrywają również wrodzone wady tkanki łącznej (takie jak zespół Marfana czy Ehlersa-Danlosa), predyspozycje genetyczne, przebyte urazy, stany zapalne naczyń oraz postępujący proces starzenia się organizmu. Zmiany te przez lata rozwijają się bezobjawowo, stając się bezpośrednim zagrożeniem życia w momencie pęknięcia.

Dr hab. n. med. Karol Wiśniewski, neurochirurg z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi i sekretarz Polskiego Towarzystwa Neurochirurgów, zaznacza w rozmowie z WP abcZdrowie, że część tętniaków faktycznie można potocznie nazwać "tykającą bombą". Najczęściej jest umiejscowiony w tętnicy podstawnej.

– Mają dużo większe ryzyko krwotoku (niż tętniaki znajdujące się na tętnicy środkowej mózgu – przyp. red.) – mówi.

– Musimy każdy tętniak traktować bardzo indywidualnie, bo w każdym przypadku musimy dokładnie odnieść się do jego morfologii, do jego umiejscowienia, jak również do wywiadu pacjenta i jego chorób przewlekłych, które potrafią determinować to, czy ryzyko krwotoku z takiego tętniaka będzie większe, czy mniejsze – zaznacza ekspert.

Neurochirurg zauważa, że większość tętniaków, które nie pękły, diagnozuje się przypadkowo, ponieważ wiele z nich nie daje żadnych objawów. Jeśli natomiast tętniak daje objawy, zazwyczaj jest to ból głowy.

– To jest pierwszy objaw pęknięcia tętniaka. Jest to bardzo groźna sytuacja. Pacjenci z reguły referują to jako taki bardzo silny ból głowy, który jest najsilniejszy w życiu. Nigdy takiego nie mieli. Może mu towarzyszyć utrata przytomności, sztywność karku – wyjaśnia lekarz.

Eksperta zapytaliśmy także m.in. o to, jakie szanse na przeżycie ma pacjent, któremu pękł tętniak.

– Niestety rokowanie jest bardzo niekorzystne, dlatego że jedna trzecia pacjentów nie przeżywa tego krwotoku. Jedna trzecia pacjentów przeżywa, ale jest w bardzo dużej dysfunkcji neurologicznej. Kolejna jedna trzecia pacjentów przeżywa, czuje się całkiem nieźle, natomiast jest w stanie zagrożenia życia. I ci pacjenci wymagają pilnej interwencji celem zabezpieczenia tego tętniaka, aby nie doszło do ponownego krwotoku, bo to właśnie ten ponowny krwotok jest bardzo dużą przyczyną zgonów u tych chorych – tłumaczy dr Wiśniewski.

Czy tętniaki należy zawczasu leczyć? Kto powinien wykonywać badania przesiewowe w kierunku tętniaków?

Tego i więcej dowiesz się z naszego WIDEO.