Pokolenie samotnych. Główny problem? "Powolne odbieranie sobie życia"

Materiał jest częścią naszej akcji #Reset, gdzie edukujemy i wspieramy Polaków w walce z cichą epidemią kryzysów psychicznych.

Gośćmi kolejnego odcinka cyklu #Reset są dr hab. n. med. Łukasz Wieczorek, kierownik Biura do Spraw Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym w Instytucie Psychiatrii i Neurologii (IPiN) oraz dr n. med. Agnieszka Borzym, psychiatrka i była ordynator psychogeriatrii w IPiN. Eksperci pokazują skalę problemów, z którymi na co dzień mierzą się polscy seniorzy: od poczucia odrzucenia i utraty samodzielności, przez nierozpoznaną depresję, aż po dramatyczne statystyki prób samobójczych.

Przejście na emeryturę nie sprawia, że potrzeby związane ze zdrowiem psychicznym znikają. Wręcz przeciwnie – to moment, w którym seniorzy nierzadko zostają zupełnie sami w obliczu nowych, nawarstwiających się problemów. Dotyczy to zarówno osób, których dzieci i wnuki wyjechały do innych miast czy za granicę, jak i tych, które na co dzień są przez otoczenie ignorowane.

Jak tłumaczy w rozmowie dr Łukasz Wieczorek, seniorzy zmagają się z utratą sprawności, pogarszającym się zdrowiem, odejściem bliskich osób czy trudną sytuacją materialną. Te problemy są w społeczeństwie nagminnie niedostrzegane, a osoby starsze zostają bez elementarnego wsparcia. Poczucie pustki i izolacji sprawia również, że osoby starsze stają się łatwym celem dla przestępców – padają ofiarą wyłudzeń oraz manipulacji telefonicznych i internetowych, szukając w kontaktach z oszustami choćby odrobiny uwagi. - To są tragedie (...). Niestety tutaj zawodzi czujność osób bliskich - alarmuje dr Borzym.

– Szacuje się, że nawet 10 proc. osób po 60. roku życia ma objawy pełnej depresji – zauważa dr Borzym. Brak pomocy i narastający ból psychiczny popychają część osób starszych ku niebezpiecznym metodom radzenia sobie z codziennością. Narastającym zjawiskiem jest sięganie po alkohol, choćby w formie pitej "na zdrowie" nalewki, której często towarzyszą leki – również te, których łączenie z alkoholem stanowi poważne zagrożenie.

– Już sama "naleweczka" wystarczy i nie musi być połączona z lekami, żeby była dla osoby starszej czynnikiem sprawczym różnych niepożądanych zdarzeń – podkreśla dr Borzym.

Ogromnym wyzwaniem pozostaje także właściwa diagnoza. Depresja w wieku podeszłym rzadko bywa rozpoznawana w porę. Jej objawy bywają mylone z demencją, zrzucane na karb naturalnego starzenia się organizmu albo tłumaczone "trudnym charakterem" seniora. Brak leczenia prowadzi do tragedii.

Dane dotyczące zachowań samobójczych wśród seniorów są porażające.

– Rocznie zachowań samobójczych wśród osób powyżej 65. roku życia odnotowujemy około 1500, z czego samych zgonów samobójczych jest około 950 – wylicza dr hab. Łukasz Wieczorek. Ekspert podkreśla, że seniorzy stanowią aż 20 proc. wszystkich osób odbierających sobie życie w Polsce, a wskaźnik sięga nawet 12 samobójstw na 100 tys. osób starszych. - To jest bardzo dużo - komentuje ekspert.

Z kolei dr Agnieszka Borzym zwraca szczególną uwagę na jeszcze jedno mało nagłaśniane, a niezwykle groźne zjawisko, które często dotyka seniorów – tzw. bierne samobójstwo.

– To powolne odbieranie sobie życia, które występuje głównie u osób starszych. Polega na świadomym zaprzestaniu leczenia chorób przewlekłych, nieprzyjmowaniu leków czy głodzeniu się – tłumaczy psychiatrka.

Eksperci podkreślają, że dobrostan psychiczny osób starszych w ogromnej mierze zależy od postawy otoczenia. Wymaga to od rodziny i sąsiadów uważności, wrażliwości oraz reagowania z szacunkiem i poszanowaniem godności.

Jednocześnie goście programu przypominają, że na odporność psychiczną i jakość życia w wieku senioralnym pracujemy przez całe dorosłe życie – przede wszystkim dbając o relacje z najbliższymi i nie zaniedbując więzi społecznych.

Więcej dowiesz się, oglądając WIDEO.