Pokolenie samotnych. Główny problem? "Powolne odbieranie sobie życia"

– Ludzie młodsi wybierają samotność, starsi jej doświadczają niekoniecznie z własnego wyboru – mówi w rozmowie z Mateuszem Różańskim dr n. med. Agnieszka Borzym, psychiatrka i była ordynator psychogeriatrii w Instytucie Psychiatrii i Neurologii.

Materiał jest częścią naszej akcji #Reset, gdzie edukujemy i wspieramy Polaków w walce z cichą epidemią kryzysów psychicznych.

Gośćmi kolejnego odcinka cyklu #Reset są dr hab. n. med. Łukasz Wieczorek, kierownik Biura do Spraw Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym w Instytucie Psychiatrii i Neurologii (IPiN) oraz dr n. med. Agnieszka Borzym, psychiatrka i była ordynator psychogeriatrii w IPiN. Eksperci pokazują skalę problemów, z którymi na co dzień mierzą się polscy seniorzy: od poczucia odrzucenia i utraty samodzielności, przez nierozpoznaną depresję, aż po dramatyczne statystyki prób samobójczych.

Samotność zepchniętych na margines

Przejście na emeryturę nie sprawia, że potrzeby związane ze zdrowiem psychicznym znikają. Wręcz przeciwnie – to moment, w którym seniorzy nierzadko zostają zupełnie sami w obliczu nowych, nawarstwiających się problemów. Dotyczy to zarówno osób, których dzieci i wnuki wyjechały do innych miast czy za granicę, jak i tych, które na co dzień są przez otoczenie ignorowane.

Jak tłumaczy w rozmowie dr Łukasz Wieczorek, seniorzy zmagają się z utratą sprawności, pogarszającym się zdrowiem, odejściem bliskich osób czy trudną sytuacją materialną. Te problemy są w społeczeństwie nagminnie niedostrzegane, a osoby starsze zostają bez elementarnego wsparcia. Poczucie pustki i izolacji sprawia również, że osoby starsze stają się łatwym celem dla przestępców – padają ofiarą wyłudzeń oraz manipulacji telefonicznych i internetowych, szukając w kontaktach z oszustami choćby odrobiny uwagi. - To są tragedie (...). Niestety tutaj zawodzi czujność osób bliskich - alarmuje dr Borzym.

Alkohol, leki i nierozpoznana depresja


– Szacuje się, że nawet 10 proc. osób po 60. roku życia ma objawy pełnej depresji – zauważa dr Borzym. Brak pomocy i narastający ból psychiczny popychają część osób starszych ku niebezpiecznym metodom radzenia sobie z codziennością. Narastającym zjawiskiem jest sięganie po alkohol, choćby w formie pitej "na zdrowie" nalewki, której często towarzyszą leki – również te, których łączenie z alkoholem stanowi poważne zagrożenie.

– Już sama "naleweczka" wystarczy i nie musi być połączona z lekami, żeby była dla osoby starszej czynnikiem sprawczym różnych niepożądanych zdarzeń – podkreśla dr Borzym.

Ogromnym wyzwaniem pozostaje także właściwa diagnoza. Depresja w wieku podeszłym rzadko bywa rozpoznawana w porę. Jej objawy bywają mylone z demencją, zrzucane na karb naturalnego starzenia się organizmu albo tłumaczone "trudnym charakterem" seniora. Brak leczenia prowadzi do tragedii.

Dramatyczne statystyki i "bierne samobójstwo"

Dane dotyczące zachowań samobójczych wśród seniorów są porażające.

– Rocznie zachowań samobójczych wśród osób powyżej 65. roku życia odnotowujemy około 1500, z czego samych zgonów samobójczych jest około 950 – wylicza dr hab. Łukasz Wieczorek. Ekspert podkreśla, że seniorzy stanowią aż 20 proc. wszystkich osób odbierających sobie życie w Polsce, a wskaźnik sięga nawet 12 samobójstw na 100 tys. osób starszych. - To jest bardzo dużo - komentuje ekspert.

Z kolei dr Agnieszka Borzym zwraca szczególną uwagę na jeszcze jedno mało nagłaśniane, a niezwykle groźne zjawisko, które często dotyka seniorów – tzw. bierne samobójstwo.

– To powolne odbieranie sobie życia, które występuje głównie u osób starszych. Polega na świadomym zaprzestaniu leczenia chorób przewlekłych, nieprzyjmowaniu leków czy głodzeniu się – tłumaczy psychiatrka.

Jak możemy pomóc seniorom?

Eksperci podkreślają, że dobrostan psychiczny osób starszych w ogromnej mierze zależy od postawy otoczenia. Wymaga to od rodziny i sąsiadów uważności, wrażliwości oraz reagowania z szacunkiem i poszanowaniem godności.

Jednocześnie goście programu przypominają, że na odporność psychiczną i jakość życia w wieku senioralnym pracujemy przez całe dorosłe życie – przede wszystkim dbając o relacje z najbliższymi i nie zaniedbując więzi społecznych.

Więcej dowiesz się, oglądając WIDEO.

Więcej wideo
Opaska uciskowa może uratować życie. Ekspert od survivalu zawsze ma ją w aucieOpaska uciskowa może uratować życie. Ekspert od survivalu zawsze ma ją w aucie
Lekarz obala męski mit. Samiec alfa nie boi się pójść na badaniaLekarz obala męski mit. Samiec alfa nie boi się pójść na badania
Możemy zyskać nawet 15 lat życia. "Wystarczy pięć rzeczy"Możemy zyskać nawet 15 lat życia. "Wystarczy pięć rzeczy"
Tykająca bomba. Neurochirurg: To jest pierwszy objaw pęknięcia tętniakaTykająca bomba. Neurochirurg: To jest pierwszy objaw pęknięcia tętniaka
Alarmowe objawy bólu pleców. Neurochirurg: natychmiast zgłosić się do szpitalaAlarmowe objawy bólu pleców. Neurochirurg: natychmiast zgłosić się do szpitala
Jak wyciszyć gonitwę myśli? Psycholog zdradza metodę 5 minutJak wyciszyć gonitwę myśli? Psycholog zdradza metodę 5 minut
Wybrane dla Ciebie