"Nie zamykałem drzwi na klucz". Bartek Jędrzejak zmagał się z depresją
Widzowie od lat kojarzą go z życzliwym uśmiechem i pozytywną energią. Mało kto wie jednak, z czym prywatnie mierzył się popularny prezenter. Przełomem była jedna noc. – Wstałem z łóżka i byłem już innym człowiekiem, bojącym się wyjść z domu, przepełnionym lękiem – mówi w programie "Reset" Bartek Jędrzejak, znany Polakom między innymi z "Dzień dobry TVN".
Materiał jest częścią naszej akcji #Reset, gdzie edukujemy i wspieramy Polaków w walce z cichą epidemią kryzysów psychicznych.
- Kryzys u Bartka Jędrzejaka rozwijał się po cichu (bezsenność, przewlekłe zmęczenie), aż uderzył gwałtownie z dnia na dzień. Towarzyszył mu paraliżujący lęk przed wyjściem z domu, drastyczny spadek wagi oraz silny strach o własne życie.
- Osoby chorujące na depresję potrafią mistrzowsko ukrywać swój stan przed otoczeniem. Prezenter codziennie mobilizował się na wejścia na żywo i uśmiechał przed kamerami – nikt ze współpracowników nie wiedział o jego dramacie.
- Presja kulturowa nakazująca mężczyznom "bycie twardym" i zakazująca okazywania słabości sprawia, że zamiatają oni problemy pod dywan. Prowadzi to do rzadszego szukania pomocy.
- Ta sama blokada dotyczy badań fizycznych (prostaty czy jąder). Dziennikarz podkreśla, że obawy przed badaniem urologicznym są w większości wyimaginowane, a kilkuminutowa wizyta u lekarza ratuje życie i stanowi jedyną alternatywę dla "trumny i urny".
- Wyjście z kryzysu umożliwiły farmakoterapia oraz psychoterapia. Dziś dziennikarz dba o higienę psychiczną: stawia granice, odpoczywa i nie ulega presji idealnego świata z mediów społecznościowych.
Początek kryzysu rzadko bywa spektakularny. Zazwyczaj to cichy, podstępny proces: bezsenność, wieczne zmęczenie i zrzucanie winy na przepracowanie. Aż w końcu przychodzi moment, w którym organizm bez ostrzeżenia wciska hamulec bezpieczeństwa.
Noc, która zmieniła wszystko. "Nie zamykałem drzwi na klucz"
Dla Bartka Jędrzejaka granica pękła niespodziewanie. – To była jedna noc, kiedy wstałem z łóżka i byłem już innym człowiekiem... Położyłem się, to była jedna z najgorszych nocy, gdzie prawie w ogóle nie spałem, ciągle kręciłem się z miejsca na miejsce... I wstałem rano już jako człowiek, który boi się wyjść z domu, przepełniony lękiem – wspomina prezenter w rozmowie z Kornelią Ramusiewicz-Osypowicz.
Potem machina ruszyła lawinowo: brak apetytu, gwałtowny spadek wagi i paraliżujący strach o własne zdrowie. W najciemniejszych momentach lęk sięgał zenitu.
– Były takie momenty, kiedy w nocy nie zamykałem drzwi na klucz w domu. Bałem się, że jeśli coś mi się stanie, to żeby ratownicy medyczni, którzy będą wchodzili mi pomóc, mieli łatwiejsze wejście. Żeby nie musieli wyważać drzwi – wyznaje dzienikarz i dodaje. - Pomyślałem sobie, że jeżeli to potrwa jeszcze trochę dłużej, to ja już nie dam rady. Wtedy zapaliła mi się czerwona lampka.
Mistrzowie kamuflażu. "Najgorsze, co możesz usłyszeć, to: weź się w garść"
Jak w takim stanie codziennie witać widzów przed telewizorami? Jędrzejak zwraca uwagę na zjawisko, które dotyka osób zmagających się z zaburzeniami nastroju – fenomen "perfekcyjnej maski".
– Osoby, które chorują na depresję czy na nerwicę lękową niesamowicie się maskują. Z depresją wchodzisz do charakteryzatorni i każdego dnia nakładasz maskę. Ja przychodziłem do pracy, potrafiłem się zmobilizować na te kilka chwil przed kamerą, uśmiechnąć się. Nikt nic nie wiedział. Dopiero po czasie ktoś mi powiedział: "Faktycznie, miałeś takie smutne oczy" – mówi.
Prezenter bezlitośnie rozprawia się też z bagatelizowaniem problemów psychicznych przez otoczenie. O ile chorobom somatycznym towarzyszy powszechne współczucie, o tyle zaburzenia nastroju wciąż zderzają się ze ścianą niezrozumienia.
– Najgorsze, co można powiedzieć choremu, to właśnie: "Weź się w garść, nie przesadzaj, po prostu się wyśpij, pograj w piłkę z kumplami, wyluzuj" (..). Zbagatelizowaliśmy depresję, a to jest cholernie poważna, śmiertelna choroba! W wypadkach samochodowych ginie ponad 2,5 tys. ludzi rocznie, a w wyniku depresji umiera ponad 4 tys. Mówię specjalnie "zmarło", a nie "odebrało sobie życie", bo tak jak choroba nowotworowa jest chorobą śmiertelną, tak samo depresja potrafi zabić – podkreśla. Dodaje, że choroba zweryfikowała jego znajomości.
"Albo badanie, albo urna i trumna"
Szczególnie dramatyczna sytuacja dotyczy mężczyzn, którzy – uwięzieni w szkodliwych schematach kulturowych – znacznie rzadziej szukają pomocy specjalisty i częściej decydują się na ostateczny krok.
– Nas zabijają stereotypy. Stereotyp silnego mężczyzny we flanelowej koszuli, lekko podśmierdującego spod pachy, nienarzekającego. Od dziecka chłopcy słyszą od ojców: "Nie bądź mięczak". Kobieta nie wstydzi się swoich emocji, pójdzie do przyjaciółki, popłacze, wykrzyczy się, rzuci talerzem – i bardzo dobrze, bo złość jest normalną emocją. A mężczyzna zamiata wszystko pod dywan. Bo gdzie ma o tym powiedzieć? Przy piwie na meczu z kumplami? - pyta retorycznie Jędrzejak.
Ta sama blokada dotyczy zdrowia fizycznego i profilaktyki nowotworowej.
– Mężczyźni po prostu się boją. Bardzo często słyszę: "Stary, lepiej nie wiedzieć". A przy badaniach prostaty: "Ja? Palec w tyłek? Gdzie!". A znam kilka takich przypadków, że nie poszedł na badanie, a teraz nie ma co zbierać i właściwie jest tylko i wyłącznie walka o to, żeby przeżyć jeszcze jeden dzień. I bardzo często w takich momentach ja bym dał do wyboru: wiesz, stary albo kilkuminutowe badanie i palec w tyłek albo tu masz urnę, tu masz trumnę i tu masz miejsce na cmentarzu – mówi.
USG jąder przed kamerami. "Więcej było wyimaginowanego strachu"
Aby przełamać lęk przed urologiem, Bartek Jędrzejak postanowił lata temu sprawdzić to na własnej skórze. W ramach redakcyjnej akcji w Dzień Dobry TVN dziennikarze losowali badania profilaktyczne, na które udawali się z kamerami. Jemu przypadło badanie jąder, co – jak przyznaje – mocno go zestresowało, ale zupełnie niepotrzebnie.
– Samo badanie trwało dosłownie dwie, trzy minuty. Bezbolesne, całkowicie niekrępujące, zwykłe przyłożenie głowicy USG i wydruk. Więcej było w tym mojego wyimaginowanego strachu niż czegokolwiek innego – przyznaje.
Efekt akcji okazał się spektakularny. Kiedy stacja postawiła pod studiem mobilny gabinet urologiczny – tzw. jajobus – kolejka mężczyzn chętnych do darmowego USG stała na ulicy jeszcze długo po zakończeniu emisji programu.
Pieniądze to nie wszystko. Najważniejsze jest to, do kogo wracasz
Dziś, po przejściu farmakoterapii i przepracowaniu problemów na psychoterapii, Jędrzejak zupełnie inaczej patrzy na rzeczywistość. Nauczył się stawiać granice, odpoczywać i nie ulegać presji internetowego, przefiltrowanego świata.
Na zmianę jego priorytetów wpłynęła także choroba ojca, który od lat walczy z zaawansowanym rakiem jelita grubego z przerzutami do wątroby – kolejnym cichym zabójcą, który długo maskował się pod postacią "zwykłych problemów żołądkowych". - Jak tatę zabrała karetka do szpitala i mama otworzyła szafkę z lekami, to aż była zdziwiona, że tu jest tyle różnych rzeczy – przyznaje. Dodaje, że tata przeszedł trzy operacje i cały czas jest na chemii.
– Depresja i choroba taty nauczyły mnie, że rodzina jest najważniejsza. Możesz być gwiazdą telewizji, wybitnym aktorem, mieć miliony na koncie, prywatny jacht i helikopter. No i co z tego? Steve Jobs też to wszystko miał, a różnica jest tylko taka, że my tu siedzimy i rozmawiamy, a jego już nie ma. Za pieniądze nie kupisz wszystkiego. Na samym końcu, w chorobie, zawsze zostajesz z najbliższymi – mówi.
Jędrzejak opowiedział też o tragicznych wydarzeniach z Krakowa, kiedy to doszło do zamachu. Był wtedy na miejscu – od znalezienia się w samym centrum ataku dzieliły go minuty, a przed najgorszym uchroniło go, jak sam przyznaje, "zwykłe lenistwo i zła pogoda". – Ten widok zostaje do końca życia – przyznaje.
Więcej dowiesz się, oglądając WIDEO.
Dziennikarka, polonistka i psycholog. Z pasji do zdrowia i potrzeby niesienia pomocy innym związała się z mediami medycznymi, gdzie tworzy i rozwija treści mające realny wpływ na świadomość zdrowotną Polaków. Szczególnie interesuje się zdrowiem psychicznym, żywieniem i profilaktyką.