Uczucie ciepła w nogach – najczęstsze przyczyny i postępowanie

Uczucie ciepła w nogach jest doświadczeniem nie tylko zaskakującym, ale i niepokojącym. Może bowiem wskazywać na wiele patologii. Najczęściej jest to objaw związany z zaburzeniami krążenia. Na zaburzenia krążenia w obrębie kończyn dolnych wskazuje nie tylko uczucie ciepła w nogach, ale i:

• dyskomfort w obrębie nóg, pojawiający się zwłaszcza po długim przebywaniu w pozycji stojącej lub siedzącej,
• uczucie ciężkości i napięcia mięśni kończyn dolnych ustępujące po spoczynku zwłaszcza w pozycji z uniesionymi ku górze nogami
• skurcze łydek, szczególnie w nocy,
• zespół niespokojnych nóg,
• ból wzdłuż przebiegu poszerzonej żyły.

Najczęstsze choroby układu krążenia, które wywołują uczucie ciepła w nogach to:

• niewydolność żylna kończyn dolnych i żylaki,
• przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych,
• żylna choroba zakrzepowo-zatorowa,
• stan zapalny w obrębie naczyń kończyny dolnej.

Niewydolność żylna kończyn dolnych jest procesem chorobowym, któremu towarzyszą objawy zastoju w krążeniu żylnym nóg. To wskutek nieprawidłowego działania zastawek żylnych, co jest bezpośrednią przyczyną wstecznego przepływu (tzw. refluksu żylnego) i tworzenia się żylaków kończyn dolnych.

Przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych to stan, w którym dopływ tlenu do tkanek kończyn dolnych jest przewlekle niewystarczający wskutek upośledzonego przepływu krwi w tętnicach.

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (ŻChZZ) obejmuje zakrzepicę żył głębokich (ZŻG) i zatorowość płucną (ZP). Przewlekła choroba żylna wiąże się z zastojem żylnym, upośledzeniem drożności żył, zmianami skórnymi i owrzodzeniami.

Zapalenie żył kończyn dolnych może dotyczyć zdrowych żył powierzchniowych, najczęściej jednak występuje w żyłach zmienionych żylakowato. Typowa jest obecność bolesnych zgrubień, zaczerwienienia skóry oraz miejscowej tkliwości. Zapalenie żył głębokich jest przyczyną obrzęków kończyny, bólu spoczynkowego i zwiększonego ocieplenia. Objawów zapalenia żył głębokich na ogół doświadcza się w okolicy podudzia.

Pojawiające się uczucie ciepła w nogach jest wskazaniem do konsultacji z lekarzem. Specjalista, po przeprowadzeniu badania i zebraniu wywiadu, czasem także zleceniu badań dodatkowych (laboratoryjnych czy obrazowych) stawia diagnozę i proponuje leczenie.

Chorobami układu krążenia zajmują się lekarze kilku specjalności:

• kardiolog, angiolog,
• chirurg naczyniowy,
• kardiochirurg.

Trzeba pamiętać, że choć przewlekłe zaburzenia krążenia, zwiastunem których jest uczucie ciepła w nodze, mogą nie być szczególnie dokuczliwe, często prowadzą do poważnych powikłań. Nie można ich lekceważyć i bagatelizować.

Brak działania i terapii lub nieskuteczne leczenie chorób układu krążenia może prowadzić do powikłań, które zagrażają zdrowiu, a nawet życiu. Powikłaniem może być udar mózgu, zawał serca, pęknięcie tętniaka (tętnicy mózgowej lub aorty), amputacja kończyny czy niepełnosprawność.

Co robić? Jeśli tak zdecyduje lekarz, podjąć leczenie. Trzeba również zmienić tryb życia na bardziej higieniczny. Ważna jest:

• odpowiednia dieta,
• aktywność fizyczna o umiarkowanej intensywności,
• zaprzestanie palenia papierosów,
• utrzymywanie prawidłowej masy ciała (BMI 20–25 oraz obwód talii poniżej 94 u mężczyzn i poniżej 80 cm u kobiet),
• utrzymywanie ciśnienia tętniczego w granicach normy,
• utrzymywanie prawidłowych stężeń LDL-C i nie-HDL-C.

Ma to związek z czynnikami ryzyka wystąpienia chorób układ krążenia. Te są bowiem nie tylko niezależne od człowieka (wiek, płeć, predyspozycje genetyczne), ale i uznawane za środowiskowe. To:

• palenie wyrobów tytoniowych,
• nieprawidłowe odżywianie,
• siedzący tryb życia, niska aktywność fizyczna,
• podwyższone ciśnienie tętnicze,
• zwiększone stężenie cholesterolu LDL (LDL-C) w osoczu,
• zwiększone stężenie triglicerydów (TG),
• stan przedcukrzycowy lub cukrzyca,
• nadwaga i otyłość.

Jeśli chodzi o czynniki niezależne, specjaliści ustalili, że na rozwój chorób układu krążenia najbardziej narażeni są mężczyźni po 45. roku życia i kobiety od 55. roku życia, zwłaszcza osoby, u których schorzenia tego rodzaju stwierdzono w rodzinie.