Witamina D i wapń nie chronią przed złamaniami? Nowe zalecenia dla seniorów

Witamina D pozostaje ważnym składnikiem wspierającym układ odpornościowy, nerwowy i mięśniowy. Jednak według US Preventive Services Task Force (USPSTF) nie przynosi ona wymiernych korzyści w kontekście profilaktyki złamań czy zapobiegania upadkom u seniorów mieszkających samodzielnie.

Potwierdzają to wyniki randomizowanego badania VITAL, opublikowanego w "New England Journal of Medicine" w 2022 roku. W badaniu wzięło udział 25871 zdrowych dorosłych, którzy przez ponad pięć lat przyjmowali dziennie 2000 IU witaminy D3 lub placebo.

Wyniki nie wykazały istotnych różnic w liczbie złamań, w tym biodra, nadgarstka i miednicy, między grupami.

Eksperci zaznaczają, że chociaż suplementacja w umiarkowanych ilościach (do zalecanej dziennej dawki) jest bezpieczna, to jej nadużywanie, zwłaszcza w połączeniu z wapniem, może zwiększać ryzyko powstawania kamieni nerkowych.

Wapń, podobnie jak witamina D, jest niezbędny do utrzymania zdrowych kości, jednak jego suplementacja, według metaanalizy opublikowanej "BMJ", nie redukuje ryzyka złamań u osób starszych, które nie mają zdiagnozowanej osteoporozy.

Przegląd systematyczny USPSTF z 2024 roku również nie wykazał korzyści ze stosowania wapnia z witaminą D u zdrowych seniorów mieszkających w społeczności.

Zdaniem specjalistów, najskuteczniejszą ochroną przed upadkami i złamaniami są:

• regularne badania w kierunku osteoporozy – szczególnie u kobiet po 65. roku życia, zgodnie z zaleceniami WHO i IOF (International Osteoporosis Foundation);

• aktywność fizyczna – ćwiczenia siłowe oraz poprawiające równowagę (joga, tai chi) udowodniono, że obniżają ryzyko upadków o 23 proc.;

• profilaktyka upadków – m.in. powolne wstawanie, odpowiednie obuwie, poręcze w łazienkach, oraz kontrola wzroku i słuchu;

• leczenie osteoporozy – jeśli zostanie zdiagnozowana, według wskazań klinicznych.

Zobacz także: Ile witaminy D powinniśmy przyjmować? Eksperci wskazują

Eksperci nie odradzają całkowicie przyjmowania witaminy D i wapnia. Zalecają przestrzeganie dziennych norm ustalonych przez National Academy of Medicine:

• 800–1000 IU witaminy D dziennie,

• 700–1200 mg wapnia dziennie.

Nowe zalecenia USPSTF nie kwestionują znaczenia witaminy D i wapnia dla ogólnego zdrowia. Kwestionują jedynie ich skuteczność w zapobieganiu upadkom i złamaniom u zdrowych seniorów. Klucz do profilaktyki leży w kompleksowym podejściu: badaniach, aktywności fizycznej i modyfikacji stylu życia – nie zaś w samej suplementacji.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. USPSTF
2. New England Journal of Medicine
3. The Lancet
4. BMJ
5. National Academy of Medicine