Z wiekiem coraz bardziej dokucza nam zimno. Przyczyna tkwi w organizmie

Za utrzymywanie temperatury ciała odpowiada kilka mechanizmów. Jednym z nich jest działanie brunatnej tkanki tłuszczowej, która zamiast magazynować energię, wykorzystuje ją do produkcji ciepła. Dzięki niej organizm może ogrzewać się bez konieczności uruchamiania dreszczy.

Brunatna tkanka zużywa glukozę i tłuszcze, dlatego ma również znaczenie dla metabolizmu. Naukowcy od dawna wiedzieli, że wraz z wiekiem jej aktywność słabnie. Nie było jednak jasne, dlaczego komórki odpowiedzialne za wytwarzanie ciepła przestają tak sprawnie reagować na zimno.

Badacze z amerykańskiego ośrodka City of Hope postanowili przyjrzeć się temu procesowi. Wyniki ich pracy opisano na łamach "Nature". Okazało się, że za sprawne działanie brunatnej tkanki tłuszczowej odpowiada współpraca układu nerwowego i odpornościowego.

Kiedy robi się zimno, układ nerwowy wysyła sygnał do komórek odpornościowych znajdujących się w tej tkance. Te ograniczają produkcję substancji o nazwie interleukina 1 beta (IL-1β), która hamuje wytwarzanie ciepła. Dzięki temu komórki tłuszczowe mogą pracować intensywniej. Z wiekiem ten mechanizm zaczyna jednak szwankować.

U starszych myszy naukowcy wykryli podwyższony poziom IL-1β, przez co część komórek pozostawała mało aktywna nawet wtedy, gdy organizm potrzebował dodatkowego ogrzewania. Różnica była wyraźna. Po trzech dniach przebywania w chłodzie u młodych myszy niemal 90 proc. badanych komórek intensywnie produkowało ciepło. U starych zwierząt odsetek ten wynosił zaledwie 51 proc.

Naukowcy sprawdzili również, czy da się pobudzić komórki, które z wiekiem stały się mniej aktywne. Starszym myszom podano mifepriston, lek wpływający na działanie receptorów glikokortykosteroidowych. Po jego zastosowaniu więcej komórek brunatnej tkanki tłuszczowej zaczęło intensywnie wytwarzać ciepło.

Zwierzęta lepiej utrzymywały temperaturę ciała podczas przebywania w chłodzie, a ich organizmy zużywały więcej energii. To sugeruje, że osłabienie zdolności organizmu do produkcji ciepła nie musi być całkowicie nieodwracalne.

Nie oznacza to jednak, że znaleziono lek na marznięcie u seniorów. Badania prowadzono przede wszystkim na myszach, a mifepriston wpływa na wiele procesów zachodzących w organizmie. Nie wiadomo też, czy ten sam mechanizm działa identycznie u ludzi.

Badacze liczą, że ich odkrycie pomoże lepiej zrozumieć nie tylko zwiększoną wrażliwość na zimno, ale również zmiany metaboliczne związane ze starzeniem.

Ponieważ brunatna tkanka tłuszczowa zużywa glukozę i tłuszcze do produkcji ciepła, poznanie sposobów regulowania jej aktywności może w przyszłości przydać się w opracowywaniu nowych metod leczenia otyłości i cukrzycy typu 2.

Źródło: PAP