Zakażenie skóry i ran - objawy, rodzaje

Pod pojęciem rany rozumie się przerwanie ciągłości powłok ciała zarówno skóry, jak i błon śluzowych na skutek urazu. Najczęściej rana powstaje w wyniku szybkiego zadziałania przedmiotu ostrego bądź tępego, zdarza się także, że powstaje wskutek nadmiernego rozciągania skóry. Cechą charakterystyczną jest ból, krwawienie oraz rozejście się brzegów rany. Taki stan stanowi wrota do wszelkiego rodzaju zakażeń. Bez odpowiedniej terapii szanse na zakażenie są bardzo duże. Aby zabezpieczyć się przed infekcją, należy zastosować preparat, który w swym składzie zawiera składniki o działaniu bakteriobójczym lub bakteriostatycznym.

W zależności od mechanizmu powodującego powstanie rany, wyróżnia się: otarcia, rany kłute, cięte, tłuczone, zatrute (ukąszenie przez żmiję, osę itp.), kąsane, postrzałowe, płatowe, rany z ubytkiem skórnym, rąbane, szarpane i miażdżone. Rany można także podzielić ze względu na stopień czystości:

• czyste,
• czyste skażone (początkowo rana była czysta, niestety w wyniku zaniedbania staje się skażona),
• skażone (masywne skażenie drobnoustrojami),
• zakażone (zakażenie istnieje przed zranieniem).

Wśród objawów wskazujących na zakażenie rany występują:

• Postępujące zaczerwienienie i obrzmienie okolicy rany.
• Bolesność narastająca podczas uciskania rany.
• Wydobywanie się z rany treści ropnej (substancja koloru biało-żółtego, gęsta) bądź mętnej, czasem podbarwionej krwią.
• Może pojawić się widoczna na skórze czerwona pręga świadcząca o szerzeniu się zakażenia drogą naczyń chłonnych.
• Powiększenie okolicznych węzłów chłonnych podczas badania palpacyjnego stwierdza się obecność twardych, bolesnych guzków. W zależności od lokalizacji zmiany bada się węzły pachowe, pachwinowe bądź szyjne.
• Wystąpienie objawów ogólnych, tj. gorączka - objaw niepokojący może wskazywać na uogólnione zakażenie.

Rodzaje zakażeń skóry i ran:

• Tężec. Zakażenie laseczką tężca powstaje na skutek kontaktu rany z ziemią. Okres wylęgania choroby waha się od kilku dni do kilku miesięcy (średnio 7-14 dni). Wśród objawów mogących wskazywać na rozwój choroby można wyróżnić uczucie drętwienia oraz mrowienia w mięśniach żuchwy, szczękościsk, następnie skurcze pozostałych mięśni szkieletowych. W wyniku skurczu mięśni mimicznych twarzy usta osoby chorej układają się w tzw. uśmiech sardoniczny. Śmiertelność sięga 50%.
• Ropień i ropowica. Ropień to ostro odgraniczony od innych tkanek zbiornik ropy, ropowica natomiast to niczym nieograniczone zapalenie mogące doprowadzić do sepsy. Stan ten opóźnia gojenie i nierzadko staje się przyczyną powstawania blizn.
• Róża przyranna. Jest to ostry stan zapalny skóry i tkanki podskórnej charakteryzujący się zaczerwienieniem, obrzęknięciem oraz powiększeniem okolicznych węzłów chłonnych.
• Wścieklizna. Okres inkubacji sięga 2 miesięcy. Głównym objawem jest ślinotok, światłowstręt oraz wodowstręt. Przeważnie rozpoczyna się od uczucia mrowienia w miejscu pokąsania z charakterystycznym bólem w okolicy potylicznej. Śmiertelność jest przeważnie 100%.
• Zgorzel gazowa. Powikłaniem zakażenia rany może być także zgorzel gazowa, wywołana przez bakterie gnilne, beztlenowe. Jest to rzadka choroba, której konsekwencje wystąpienia najczęściej kończą się śmiercią. Do zakażenia dochodzi na drodze kontaktu rany z ziemią bądź inną zanieczyszczoną powierzchnią. Po wniknięciu bakterii do rany dochodzi do gnilnego rozpadu tkanek z wytworzeniem gazów (podczas uciśnięcia tkanki objętej procesem chorobowym słychać trzeszczenia, wyczuwalne także pod palcami). Wśród innych objawów związanych z zakażeniem bakteriami beztlenowymi wyróżnia się ból i uczucie napięcia w okolicach rany, obrzęk oraz zaczerwienienie. Czasem, szczególnie w zaawansowanym procesie chorobowym, kolor skóry przybiera odcienie szarości. Z rany natomiast sączy się posokowata wydzielina przypominająca w kolorze popłuczyny mięsne. Proces chorobowy szybko postępuje i w niedługim czasie osoba zarażona traci przytomność oraz w przypadku nieudzielenia natychmiastowej pomocy umiera w ciągu kilku godzin.

Wymienione przypadki zakażenia nie mają na celu wystraszyć, tylko uzmysłowić, jak istotna jest właściwa pielęgnacja miejsca, w którym doszło do skaleczenia. Wokół nas bytują miliony drobnoustrojów czekających tylko na stworzenie im właściwych warunków do ataku. Pierwszą rzeczą, jaką należy wykonać zaraz po zranieniu się jest dokładne przemycie rany, najlepiej ciepłą wodą bądź solą fizjologiczną. Następnie warto przesmarować uszkodzoną skórę specjalnym preparatem, przeznaczonym do zapobiegania rozwojowi infekcji i szerzeniu się zmian zapalnych. Taki preparat powinien w swym składzie zawierać antybiotyk, który skutecznie "zablokuje" oraz "zabije" wnikające do rany drobnoustroje.