Zapalenie kaletki łokciowej – przyczyny, objawy i leczenie

Zapalenie kaletki łokciowej, znane także jako łokieć studenta, jest stanem zapalnym kaletki wyrostka łokciowego. To ograniczona przestrzeń między tkankami wypełniona niewielką ilością płynu maziowego, która jest położona z tyłu łokcia.

Kaletki maziowe są strukturami zlokalizowanymi pomiędzy różnymi narządami, dzięki czemu podczas ruchu zmniejszają ich tarcie. Ułatwiają również przesuwanie się ich względem siebie. Kaletki maziowe stanowią ochronę wszelkich okolic, które są narażone na urazy i przeciążenia. Mogą łączyć się ze stawem, oddzielając mięśnie od kości lub mięśnie od ścięgien.

Kaletki łokciowe znajdują się na ich tylnej powierzchni. Leżą bezpośrednio pod skórą, na ścięgnach mięśni prostowników łokcia, to jest najbardziej wystającej części. Ponieważ stanowią uwypuklenie właściwej jamy stawowej, swoim kształtem przypominają poduszeczki. Jak wszystkie kaletki maziowe są zbudowane z włóknistej warstwy zewnętrznej i maziowej warstwy wewnętrznej.

Zapalenie kaletki łokciowej najczęściej pojawia się wskutek urazów lub przeciążeń (to np. silny wymach, mocne szarpnięcie za rękę, uderzenie, upadek), ale i w konsekwencji permanentnie powtarzanych czynności o małym lub średnim nasileniu (np. podpieranie się na łokciach, praca w niewygodnej pozycji).

Czynniki ryzyka pojawienia się tego typu patologii to nieodpowiednie przygotowanie do treningu, zbyt intensywny wysiłek niedostosowany do kondycji, brak aktywności fizycznej, siedzący tryb życia ale i narażanie stawów na zmienne warunki atmosferyczne.

Inną przyczyną zapalenia kaletki maziowej łokcia jest infekcja bądź choroba. To na przykład:

• RZS (reumatoidalne zapalenie stawów),
• łuszczycowe zapalenie stawów,
• cukrzyca,
• dna moczanowa (zapalenie mogą wywołać gromadzące się kryształy kwasu moczowego przebiegu artretyzmu),
• kiła,
• gruźlica.

Może również dojść do zapalenia infekcyjnego (wyżej wymienione sytuacje prowadzą do zapalenia jałowego). Najczęściej odpowiada za nie zakażenie bakteryjne kaletki wywołane przez patogeny, które wnikają w strukturę ze skóry po zadrapaniu czy skaleczeniu łokcia.

Zapalenie kaletki łokciowej jest dolegliwością, która wywołuje nie tylko dyskomfort, ale i silny ból w obrębie łokcia, nasilający się podczas wykonywania ruchu kończyną. Inne objawy to obrzęk (ilość płynu w kaletce może się znacznie zwiększyć), tkliwość, zaczerwienienie, ograniczenie ruchu ręki czy sztywność w uszkodzonym stawie.

Zdarza się, że stan zapalny wywołuje objawy ogólnoustrojowe, nie tylko miejscowe. Wówczas pojawia się gorączka, ból w innych stawach i mięśniach, złe samopoczucie, osłabienie. Dolegliwości mogą pojawić się nagle lub narastać przez dłuższy czas.

By zdiagnozować zapalenie kaletki maziowej łokciowej należy udać się do lekarza. Rozpoznanie jest możliwe na podstawie wywiadu, badania fizykalnego, często także badań, takich jak USG czy zdjęcie RTG.

Jeśli chodzi o leczenie zapalenia kaletki stawu łokciowego, można wspierać się domowymi sposobami. Pomocne jest:

• robienie okładów z kostek lodu (przez pierwsze 48 godzin od wystąpienia dolegliwości), które mają zmniejszyć ból łokcia obrzęk,
• przykładanie kompresu z octu jabłkowego,
• masaż olejkami (sprawdzi się zwłaszcza olejek miętowy),
• robienie okładów z imbiru (należy go zawinąć w gazę i zanurzyć w wodzie na kilka minut),
• stosowanie plastrów przeciwbólowych, które łagodzą ból i uczucie dyskomfortu, a i działają przeciwzapalnie
• zażywanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych (NLPZ, czyli niesteroidowe leki przeciwzapalne stosowane doustnie),
• stosowanie maści lub żelu, który działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie,
• ograniczenie ruchomości łokcia w celu jego odciążenia (sprawdza się bandaż elastyczny na staw).

Pomocne są także zabiegi fizjoterapeutyczne, takie jak masaż tkanek głębokich, laseroterapia, pole magnetyczne, ultradźwięki, fala uderzeniowa, jonoforeza, prądy TENS czy krioterapia.

W przypadku, gdy zapalenie nie ustępuje pomimo prawidłowego leczenia zachowawczego, wymagana jest interwencja chirurgiczna. Wykonuje się punkcję kaletki maziowej, podczas której usuwany jest nadmiar płynu. W skrajnych przypadkach usuwa się całą kaletkę łokciową.

Przy zapaleniu wywołanym infekcją bakteryjną niezbędna jest antybiotykoterapia. Gdy dokucza bardzo silny ból, konieczne mogą być zastrzyki z glikokortykosteroidu.