Zauważyłeś pod prysznicem? To może być wczesny objaw demencji

Wczesne objawy demencji mogą pojawiać się stopniowo i często są bagatelizowane jako naturalne oznaki starzenia się lub zmęczenia. Demencja rozwija się stopniowo, a pierwsze symptomy mogą wystąpić nawet kilkanaście lat przed postawieniem diagnozy.

Na co należy zwrócić uwagę?

• na problemy z pamięcią krótkotrwałą - zapominanie niedawnych wydarzeń, gubienie przedmiotów, wielokrotne zadawanie tych samych pytań,

• na trudności w planowaniu i rozwiązywaniu problemów - np. kłopoty z zarządzaniem finansami, gotowaniem według przepisu czy organizacją codziennych obowiązków,

• na dezorientację w czasie i przestrzeni - gubienie się w dobrze znanych miejscach, zapominanie dat, pór roku czy dnia tygodnia,

• na problemy z językiem - trudności w znalezieniu właściwych słów, powtarzanie tych samych zwrotów, przerywane wątki wypowiedzi,

• na zmiany w nastroju i osobowości - drażliwość, depresja, apatia,

• na wycofanie społeczne, nagłe zmiany nastroju bez wyraźnej przyczyny,

• na problemy z oceną sytuacji - np. nieodpowiednie ubieranie się do pogody, ignorowanie zasad bezpieczeństwa,

• na trudności w wykonywaniu codziennych czynności - problemy z ubieraniem się, korzystaniem z urządzeń domowych, prowadzeniem pojazdów,

• na gubienie przedmiotów i podejrzenia wobec innych - odkładanie rzeczy w nietypowe miejsca, a następnie oskarżanie innych o ich kradzież,

• na wycofanie z życia społecznego – unikanie spotkań rodzinnych, brak zainteresowania dawnymi pasjami.

Jeszcze jeden objaw, który większość z nas mogłaby skojarzyć bardziej z COVID niż z demencją. Chodzi o problemy z wyczuciem zapachu szamponu i mydła pod prysznicem. Anosmia, czyli utrata węchu, jest powiązana z chorobą Alzheimera, demencją z ciałami Lewy'ego i chorobą Parkinsona. Może pojawić się na wiele lat przed diagnozą.

Demencja to choroba neurodegeneracyjna, która prowadzi do stopniowego zaniku mózgu. Zmysł węchu, podobnie jak inne zmysły, jest kontrolowany przez mózg, co oznacza, że uszkodzenie tego obszaru może być trwałe. Badania wskazują, że anosmia może pojawić się nawet dekadę przed innymi objawami demencji, co czyni ją istotnym markerem w diagnostyce tych schorzeń.

Anosmia oczywiście nie zawsze oznacza demencję - często jest wynikiem przeziębienia, grypy, infekcji zatok, alergii czy wyżej wspomnianego COVID-19. Najczęściej jedną z jej głównych przyczyn jest po prostu przewlekłe zapalenie zatok z polipami nosa. Chorzy często bagatelizują objawy, co prowadzi do opóźnionej diagnozy i leczenia. W wielu przypadkach utrata węchu jest nieodwracalna, a pacjenci muszą poddawać się operacjom usunięcia polipów, które często nawracają.

Co ciekawe, utrata węchu może być także związana z chorobami serca - badania wykazały, że osoby z anosmią mają wyższe ryzyko wystąpienia zastoinowej niewydolności serca. Choć mechanizm tego związku nie jest do końca poznany, może być to wczesny sygnał ostrzegawczy dla innych schorzeń.