Zielona wyspa na morzu długów NFZ. "Nie wystarczy już kroplówka z budżetu państwa"

Najnowsze dane Narodowego Funduszu Zdrowia pokazują rosnące zaległości wobec szpitali w wielu częściach kraju. W tym samym zestawieniu woj. zachodniopomorskie wypada wyjątkowo dobrze – to tutaj nieopłaconych nadwykonań jest najmniej.

- Każdy region ma swoją specyfikę i bardzo zróżnicowaną strukturę szpitali. Trudno jest więc jednoznacznie i kalką porównywać jeden do drugiego. Nie da się jednak ukryć, że zarządzanie taką strukturą jak NFZ wymaga dużych umiejętności menadżerskich, a jednocześnie bliskiej współpracy z dyrektorami szpitali oraz sieci przychodni, POZ i całej struktury sektora ochrony zdrowia. Jeżeli statystyki zachodniopomorskie pokazują, że jesteśmy na końcu w rankingach zaległości NFZ, to mamy naprawdę powód do dumy. To oznacza, że nasi pacjenci są dobrze zaopiekowani – mówi dr Michał Bulsa, prezes Okręgowej Rady Lekarskiej w Szczecinie.

Różnice między województwami są ogromne. W świadczeniach nielimitowanych na Mazowszu zaległości mają wynosić około 500 mln zł, gdy w Zachodniopomorskiem to 9,5 mln zł. Przy świadczeniach limitowanych, w tym programach lekowych, są regiony z długami powyżej 150 mln zł; w Zachodniopomorskiem to nieco ponad 5 mln zł. Taki wynik oznacza mniejsze ryzyko zatorów finansowych po stronie placówek – i większą przewidywalność dla pacjentów.

W innych częściach Polski, gdzie placówki muszą czekać miesiącami na rozliczenia, rośnie presja na ograniczanie planów zabiegów, zakupy czy inwestycje. Dr Bulsa podkreśla, że skala zaległości zawsze odbija się na organizacji pracy i poczuciu bezpieczeństwa pacjentów.

- System ochrony zdrowia jest w Polsce w ciężkiej zapaści. To nie jest choroba, którą można zaleczy działaniami doraźnymi. Nie wystarczy już kroplówka z budżetu państwa, by sytuacja była poprawiona na dłużej niż kilka kwartałów. Minister Zdrowia zdaje sobie sprawę, że kolejne pieniądze dla NFZ to jest faktyczne kupowanie sobie czasu, a bez zmian strukturalnych i rewolucji w ochronie zdrowia czeka nas powielanie tego samego problemu, ale ciągle w rosnącej skali. Jestem przekonany, że w ostatnim kwartale 2026 roku będziemy toczyć taką samą dyskusje o kryzysie, jak w tym roku, ale liczby będą wyższe – mówi dr Bulsa.

Skąd więc regionalna "zieloność"? Bulsa wskazuje na sposób zarządzania i koordynacji opieki.

- Ten ranking to komplement dla zachodniopomorskiego NFZ i systemu zarządzania regionalną ochroną zdrowia. Tutaj pokazujemy, że łączenie potrzeb pacjentów z umiejętnościami zarządzania budżetem idą w parze. Oczywiście nie popadając w hura-optymizm zawsze może być lepiej i sprawniej, ale na tle całej Polski jesteśmy teraz zieloną wyspą i oby tak było nadal. To kwestia umiejętnego konsolidowania placówek, mapowania współpracy między szpitalami, dobrej koordynacji działań profilaktycznych i wspierania dobrych rozwiązań dla pacjentów – ocenia prezes ORL w Szczecinie.

W praktyce chodzi o spójniejszą współpracę między placówkami, lepsze układanie świadczeń w regionie oraz mocne zaplecze profilaktyczne.

- Dla przykładu nasz region jest trzeci w Polsce w ramach agregacji środków w programie Moje Zdrowie. Mamy bardzo silne i dynamiczne struktury odpowiadające za profilaktykę. To przynosi efekty – dodaje dr Bulsa.

Lekarze zwracają też uwagę na znaczenie partnerskich relacji między płatnikiem a szpitalami.

- Dyrektorowi NFZ i zarządzającym szpitalami należą się więc tutaj słowa uznania. Relacje w ochronie zdrowia są ważne, a my mamy je tutaj na bardzo profesjonalnym poziomie – podkreśla Bulsa.

Zachodniopomorskie może dziś być argumentem, że nawet przy napiętym budżecie da się ograniczać narastanie zaległości. Pytanie, czy ten model obroni się, gdy w 2026 roku problemy finansowe NFZ jeszcze się nasilą.

Marta Słupska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródło: Okręgowa Izba Lekarska w Szczecinie Facebook