Kiedy przestawiamy zegarki?
W 2026 roku przejście na czas zimowy nastąpi w nocy z soboty 24 na niedzielę 25 października. O godzinie 3.00 cofniemy wskazówki na 2.00.
Dla osób, które mogą wstać później, będzie to okazja do dłuższego odpoczynku. Dodatkowa godzina na zegarze nie oznacza jednak automatycznie dodatkowej godziny snu. Organizm nadal funkcjonuje według dotychczasowego rytmu, dlatego część osób obudzi się wcześniej, niż planowała.
Zegar biologiczny potrzebuje czasu
Pory zasypiania i budzenia się zależą nie tylko od naszych obowiązków. Reguluje je również wewnętrzny zegar biologiczny, dla którego istotnym sygnałem jest światło. Nagłe przesunięcie codziennego harmonogramu może sprawić, że senność pojawi się o innej porze, a nocny odpoczynek będzie mniej regularny.
Jesienne cofnięcie zegarków jest zazwyczaj łatwiejsze do zniesienia niż wiosenne przesunięcie, podczas którego tracimy godzinę. Mimo to również jesienią mogą wystąpić wcześniejsze pobudki, zmęczenie czy rozdrażnienie. Gorszy sen może utrudniać skupienie uwagi i wykonywanie codziennych zadań.
Warto przy tym odróżnić skutki samego przestawienia zegarków od konsekwencji niedoboru snu. Przywołany w materiale źródłowym eksperyment z udziałem studentów pokazywał, że osoby gorzej wypoczęte częściej odrywały uwagę od wykładu i przeglądały internet. Nie oznacza to jednak, że każdy po jesiennej zmianie czasu będzie miał takie trudności.
Jaśniejszy poranek, wcześniej ciemny wieczór
Po cofnięciu wskazówek świt i zachód słońca przypadają o godzinę wcześniej według zegara. Nie zmienia się długość dnia, lecz rozkład światła względem godzin pracy, nauki i odpoczynku. Wcześniejszy zmierzch może ograniczać możliwość spaceru po pracy, natomiast jaśniejsze poranki ułatwiają kontakt ze światłem na początku dnia.
Specjaliści z Amerykańskiej Akademii Medycyny Snu wskazują, że czas standardowy, potocznie nazywany zimowym, lepiej odpowiada naturalnemu rytmowi dobowemu człowieka. Opowiadają się za jego utrzymaniem przez cały rok.
Jak przygotować się do zmiany?
Pomocne jest zachowanie regularnych godzin odpoczynku i stopniowe dostosowywanie pory snu oraz pobudki. Nie warto odkładać nadrabiania niewyspania do ostatniej nocy przed zmianą czasu. AASM zaleca dorosłym co najmniej siedem godzin snu zarówno przed przestawieniem zegarków, jak i po nim.
Choć dyskusja o zniesieniu sezonowych zmian trwa od lat, nie ustalono wiążącego terminu ich zakończenia w Unii Europejskiej. Dopóki nie zapadnie ostateczna decyzja, obowiązuje obecny system. Nie ma więc podstaw, by zapowiadać, że październikowa zmiana będzie ostatnią.
Źródło: Forsal, Główny Urząd Miar, PAP
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
Z pracą w mediach związana od 2010 roku. Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim o specjalności zawodowej filologia dla mediów oraz studiów podyplomowych Redakcja językowa tekstu. W przeszłości związana m.in. z holdingiem Infor oraz wydawnictwem Edipresse Polska, dla których przygotowywała m.in. zdrowotne artykuły oraz filmy z udziałem ekspertów. W Wirtualnej Polsce od 2023 roku.
