Glistnica

Glistnica lub inaczej askarioza to choroba pasożytnicza, którą wywołuje glista ludzka (Ascaris lumbricoides), pasożyt z rodziny nicieni. Jest to choroba rozpowszechniona na całym świecie. Człowiek zaraża się, pijąc wodę lub zjadając niemyte owoce lub warzywa zanieczyszczone kałem zawierającym jaja tego pasożyta. Na zarażenie, ze względu na mniejszą dbałość o higienę, szczególne narażone są dzieci w wieku przedszkolnym i w pierwszych klasach szkoły podstawowej.

Przebieg zakażenia glistą ludzką


Jak już wspomniano, człowiek zaraża się, zjadając jaja pasożytów. Dostają się one do jelita, gdzie wykluwają się z nich larwy. Larwy te przenikają przez ścianę jelita do krwi, a z nią do różnych narządów, w tym do płuc. W narządzie tym przechodzą do oskrzeli i wraz ze śluzem wędrują ku górze, dostając się w końcu do gardła. Tu powtórnie zostają połknięte. W jelicie przekształcają się w postacie dorosłe. Mają one cylindryczny kształt, cielistą barwę i ciało zwężone na obu końcach. Samce mogą osiągać do 1,5-3 cm długości i 0,2-0,4 cm szerokości, samice zaś odpowiednio – do 2,5-3,5 cm i 0,3-0,6 cm.

Samice są w stanie złożyć w jelicie do 200 000 jaj na dobę, które dalej są wydalane wraz z kałem. W ten sposób trafiają do środowiska, gdzie przechodzą dalsze stadia rozwoju, przeobrażając się w jaja inwazyjne. W środowisku zewnętrznym, czekając na połknięcie przez kolejnego żywiciela, jaja glisty mogą przetrwać przez długi czas (sięgający nawet 6 lat), gdyż są odporne na działanie niekorzystnych czynników fizycznych. Niektóre larwy mogą gubić się w drodze z jelit do płuc. Trafiają wtedy do różnych narządów, gdzie otorbiają się i tworzą tzw. "guzki robacze".

Objawy i leczenie glistnicy

Pierwsze objawy glistnicy pojawiają się w okresie wędrówki larw do płuc, po ok. 5-6 dniach od zakażenia. Mogą wtedy wystąpić:

• podwyższona temperatura ciała,
• dreszcze,
• uczucie duszności,
• kaszel,
• odkrztuszanie plwociny podbarwionej krwią.

Po ok. 2-3 miesiącach od zakażenia, kiedy w jelitach pojawiają się dorosłe osobniki glisty, wystąpić mogą:

• bóle brzucha,
• nudności,
• wymioty,
• biegunka lub zaparcia.

Oprócz wyżej wymienionych symptomów mogą również występować objawy związane z działaniem toksycznych substancji wydzielanych przez glisty. Należą do nich:

• objawy neurologiczne (bóle głowy, bezsenność, uczucie pobudzenia),
• objawy alergiczne (zmiany skórne pod postacią pokrzywki, obrzęki zlokalizowane na powiekach, zapalenie spojówek, nieżyt nosa, napady astmy).

Poza tym, gdy w jelicie znajduje się duża ilość dorosłych glist, mogą się one skłębiać, powodując niedrożność przewodu pokarmowego. Glisty mogą wydostawać się z człowieka na zewnątrz wraz z kałem, znane są też przypadki, gdy podczas wymiotów glisty trafiały do jamy ustnej i dróg oddechowych, powodując ich niedrożność i uduszenie.

Podstawowym badaniem pozwalającym na wykrycie zakażenia glistą ludzką jest badanie kału w poszukiwaniu jaj pasożyta. W leczeniu glistnicy stosuje się doustne leki przeciwrobacze.