Terapia ADHD
Leczenie ADHD
Wszelkie oddziaływania terapeutyczne, w tym farmakologiczne, mogą prowadzić jedynie do zmniejszenia nasilenia objawów nadpobudliwości, nie są w stanie natomiast „wyleczyć” ADHD. Stąd mówimy raczej o opiece nad dzieckiem lub pomocy dziecku z zespołem hiperkinetycznym i jego rodzinie niż o terapii samego ADHD. Oddziaływania terapeutyczne mogą się dodatkowo koncentrować na leczeniu zaburzeń współwystępujących i zmniejszeniu ryzyka ewentualnych powikłań nadpobudliwości. Pomoc osobie z ADHD to nie tylko wizyta w gabinecie terapeuty. To przede wszystkim nieustanna praca z dzieckiem, którą w domu wykonują rodzice, a w szkole nauczyciele.
Terapia behawioralna
Wśród podstawowych metod pracy z dzieckiem nadpobudliwym wykorzystuje się techniki zaczerpnięte z terapii behawioralnej. Opierają się one na wzmacnianiu zachowań pożądanych (np. utrzymaniu uwagi na zadaniu domowym przez określony czas) i wygaszaniu zachowań niepożądanych (np. zachowań agresywnych). Metoda ta wymaga stosowania „nagród” i „kar” (nigdy nie fizycznych!). Wzmocnieniem może być np. pochwała, a karą – ignorowanie dziecka w danej sytuacji. W przypadku gdy dziecko nie ma w swoim repertuarze jakiegoś zachowania, jest go uczone – m.in.. poprzez modelowanie, czyli w uproszczeniu – naśladowanie innej osoby. Ważne jest doprecyzowanie, jakie zachowania uznajemy za pożądane, a jakie za niepożądane, określenie jasnych konsekwencji i egzekwowanie wprowadzonych wcześniej zasad.
W zależności od doświadczanych przez dziecko trudności stosuje się także psychoterapię indywidualną dziecka, nastawioną np. na pracę nad impulsywnością i agresją, funkcjonowaniem społecznym, samooceną.
Nadpobudliwość dziecka ma wpływ na życie całej rodziny, relacje między domownikami, ewentualne napięcia. Poszczególni członkowie systemu rodzinnego wzajemnie na siebie oddziałują. Może się więc zdarzyć, że pomocy będzie wymagała cała rodzina. Wtedy dobrym rozwiązaniem jest terapia rodzinna.
Psychoedukacja
Wśród form pomocy dziecku nadpobudliwemu i jego rodzinie ważne miejsce zajmuje psychoedukacja, dzięki której można zdobyć wiedzę na temat ADHD. Ta forma pracy polega na wyjaśnianiu istoty zespołu nadpobudliwości, objawów i sposobów radzenia sobie z nimi, profilaktyki możliwych powikłań, zasad leczenia. Rozumienie przez rodzinę i samo dziecko, co się z nim dzieje, jest konieczne dla zapewnienia mu odpowiedniej opieki w domu i szkole. Jest warunkiem skutecznej pomocy, a dla dziecka szansą na satysfakcjonujące życie, pomimo doświadczania trudnych objawów.
Ze względu na częste współwystępowanie innych trudności (np. specyficznych trudności szkolnych, takich jak dysleksja, dyskalkulia) i zaburzeń (np. zaburzeń zachowania) podejmuje się również pracę terapeutyczną skoncentrowaną na tych obszarach.
Oprócz wymienionych wyżej metod pomocy dziecku z nadpobudliwością wykorzystywane są także metody wspomagające, takie jak np.: zyskująca coraz większą popularność terapia EEG-biofeedback, trening zastępowania agresji ART, integracja sensoryczna (SI), terapia Weroniki Sherborne (ruch rozwijający), kinezjologia edukacyjna Dennisona czy Metoda Dobrego Startu.
Terapia EEG-biofeedback
Terapia EEG-biofeedback pozwala modyfikować czynność fal mózgowych za pomocą tzw. biologicznego sprzężenia zwrotnego, czyli wykorzystania informacji na temat parametrów czynności fizjologicznych. Osoba biorąca udział w treningu EEG-biofeedback ma przymocowane do głowy elektrody, a jej zadaniem jest udział w grze wideo jedynie za pomocą aktywności mózgu. Za sukces w grze osoba jest – zgodnie z zasadami terapii behawioralnej – nagradzana punktowo. To pozwala wzmocnić fale o pewnych częstotliwościach i hamować te o innych. Dzięki treningom jednego z pasm fal mózgowych możliwy jest np. korzystny wpływ na koncentrację uwagi, z którą tak często mają trudność osoby z ADHD.
Trening zastępowania agresji
Trening zastępowania agresji ART (z ang. Agression Replacement Training) składa się z trzech modułów: treningu umiejętności prospołecznych, treningu kontroli złości i treningu wnioskowania moralnego. Celem tych interwencji jest zastąpienie zachowań agresywnych i przemocowych zachowaniami pożądanymi, prospołecznymi.
Integracja sensoryczna, terapia Weroniki Sherborne, kinezjologia edukacyjna Dennisona czy Metoda Dobrego Startu to metody wykorzystujące ruch. W integracji sensorycznej zakłada się, że specyficzne ćwiczenia, w których uczestniczy dziecko, prowadzą do poprawy funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, a to pozwala nabyć nowe umiejętności, które do tej pory były deficytowe.
Ruch rozwijający Weroniki Sherborne to proste ćwiczenia prowadzące do poznania własnego ciała, pomagające nawiązać kontakt z drugą osobą, określić przestrzeń dookoła siebie. Są one prowadzone w formie zabawy, np. ćwiczeń do piosenek, wierszy, ćwiczeń grupowych. Kinezjologię edukacyjną Dennisona nazywa się czasem „gimnastyką mózgu”. Ćwiczenia ruchowe w tej metodzie mogą prowadzić do poprawy funkcji ruchowych i wzrokowo-motorycznych. Pomimo popularności treningu Dennisona nie ma on podstaw w naukowej wiedzy o funkcjonowaniu mózgu. Z kolei Metoda Dobrego Startu zakłada usprawnianie funkcji słuchowych, wzrokowych, dotykowych, ruchowych i ich integrację poprzez ćwiczenia psychomotoryczne.
Bibliografia
Borowska A., Jak pomóc dziecku z ADHD?, Wydawnictwo Pedagogiczne ZNP, Kielce 2009, ISBN 978-83-7173-198-3
Konstanty Ignaciuk B., Dziecko z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej ADHD i ADD, Impuls, Kraków 2010, ISBN 978-83-7587-268-2
Cytowska B., Winczura B., Dziecko z zaburzeniami w rozwoju, Impuls, Kraków 2006, ISBN 83-7308-725-7
Neuhaus C., Dziecko nadpobudliwe, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ISBN 83-200-3143-5
Artykuły ADHD
Nie ma jednego określonego testu na ADHD. Diagnoza zespołu nadpobudliwości psychoruchowej opiera się głównie na obserwacji dziecka oraz odwołuje się do doświadczenia diagnosty. Nie można wykonać ...
Agresja u małych dzieci to sprawdzian dla kompetencji wychowawczych rodziców. Maluchy często kopią, krzyczą, biją, uderzają głową o ścianę, tarzają się po podłodze, by rozładować gniew i złość. ...
ADHD to zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniem koncentracji uwagi. Objawy pojawiają się już w wieku przedszkolnym. Znana jest jednak także postać ADHD u dorosłych.
Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder, ADHD) zwykle diagnozuje się w pierwszych latach edukacji dziecka, kiedy maluch nie radzi ...
Przyczyny ADHD nie są nam do końca znane. Wiadomo, że w zachorowaniu dużą rolę grają geny, a także alkohol, nikotyna, czy kontakt z ołowiem. Najnowsze badania dowodzą natomiast, że także pestycydy ...
Rodzice bardzo często zgadzają się, aby ich dziecko z ADHD stosowało ciężkie leki. Te środki działają tylko przez krótki okres. Mogą powodować wzrost tętna i pewne zmiany w DNA, które są wiązane z ...
ADHD , czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej, to choroba zaczynająca się we wczesnym dzieciństwie, najczęściej w pięciu pierwszych latach życia. Aby pomóc dziecku, musisz zrozumieć, że ADHD ...
Z roku na rok coraz więcej dzieci i dorosłych jest diagnozowanych z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej ( ADHD to skrót z angielskiego oznaczający Attention Deficit Hyperactivity Disorder). ...
Jak poskromić niewłaściwe zachowanie dziecka z ADHD? Czy ADHD jest chorobą dziedziczną? Jak długo leczy się ADHD? Oto lista najczęściej zadawanych pytań przez rodziców dzieci z ADHD. Jakie jest ...
ADHD jest z reguły rozpoznawane w okresie między 7 a 13 rokiem życia. Ze względu na tak młody wiek pacjentów istotne jest rokowanie towarzyszące temu zabuarzeniu. ADHD niewątpliwie ma przebieg ...
Odkrycie przyczyny rozwoju ADHD od samego początku przysparzało naukowcom wiele problemów. Nadal nie do końca można stwierdzić z cała pewnością jaki jest powód pojawienia się zaburzeń tego typu. ...
Jeszcze do niedawna ADHD by ł o b łę dnie postrzegane jako z ł e wychowanie lub te ż po prostu z ł y charakter dziecka. Mówiono w takich przypadkach, ż e dziecko jest zwyczajnie niegrzeczne lub ...
Trudno bez zawahania stwierdzić, że chłopcy dużo częściej chorują na ADHD niż dziewczynki, jeśli weźmie się pod uwagę fakt, iż trochę odmienny może być obraz tej choroby u dziewczynek, a co za tym ...
Czasem w Internecie, na stronach dla pacjentów chorujących na ADHD można napotkać wymiennie stosowany skrót ADD zamiast ADHD lub oba jednocześnie: ADD/ADHD. Czy to jest to samo? Co to jest ADD? ...
Filip ma 5 lat. Kilka miesięcy temu zdiagnozowano u niego ADHD. Chłopiec zawsze był wyjątkowo aktywny. Ciągle się wiercił, nie mógł usiedzieć na miejscu, stale dotykał innych osób i przedmiotów. ...
Odrabianie lekcji jest szczególnie trudne dla dzieci z ADHD, ponieważ wymaga umiejętności, które są u nich deficytowe np. skupienie i utrzymanie uwagi, rozplanowanie pracy, dyscyplina. Dziecku ...
Czy karanie jest skuteczne? To zależy... Należałoby raczej zapytać, czemu karanie ma służyć? Jeśli ma ono bowiem rozładowywać emocje rodzica, to staje się odwetem lub w najlepszym razie wyrazem ...
Szybkie tempo życia, nadmiar codziennych obowiązków przyczyniają się do osłabienia wydolności umysłowej organizmu. Pojawiają się kłopoty z koncentracją, pogarsza się pamięć i odporność na stres. ...
Nie ma leku, który pozwoliłby wyleczyć ADHD. Nie istnieją także metody psychoterapeutyczne, dzięki którym można by w pełni pozbyć się objawów nadpobudliwości. Nie oznacza to jednak, że jesteśmy ...
ADHD kojarzy się zwykle z dzieckiem, któremu trudno usiedzieć w jednym miejscu, stale wierci się na krześle, biega, łatwo się rozprasza, źle zapamiętuje szczegóły, jest gadatliwe, szybko i często ...
W ciągu ostatnich lat lekarze diagnozowali u dzieci specyficzne zaburzenia związane z nadpobudliwością i trudnościami w koncentracji uwagi. Nie było jednej spójnej nazwy dla nich, dlatego też ...
ADHD to skrót pochodzący od angielskiej nazwy Attention Deficit Hyperactivity Disorder, oznaczającej zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi, zwany również zespołem ...
Objawy ADHD można podzielić na trzy kategorie: nadmierna impulsywność, nadmierna ruchliwość i zaburzenia uwagi. Każdy z tych elementów może być nasilony w różnym stopniu u różnych osób. Nadmierna ...
Na powstanie ADHD składają się różne czynniki, nie można więc wskazać jednej przyczyny. Badacze, szukając źródeł zespołu nadpobudliwości psychoruchowej, oceniali budowę i pracę mózgu osób ...
Proces diagnozy ADHD jest dosyć złożony i nie jest łatwym zadaniem. Dla dziecka wizyta u specjalisty jest nową, często trudną sytuacją, która może być odbierana jako kara za złe zachowanie. ...
Dziecko z ADHD może nigdy nie być idealne. Trzeba więc urealnić nasze wymagania i zaakceptować jego odmienność. Objawów ADHD nie można wyleczyć, chociaż często się z nich wyrasta. Terapia ADHD To, ...
W niektórych przypadkach wskazane jest włączenie do terapii dziecka leczenia farmakologicznego. Dzieje się tak, gdy pomimo stosowania innych form pomocy objawy są na tyle nasilone, że dziecku ...
ADHD jest źródłem różnych problemów, a ich obraz zmienia się w zależności od wieku. Najczęściej trudno jest określić początek wystąpienia objawów, ale już we wczesnym dzieciństwie można dostrzec ...
Wprowadzenie specjalnej diety stanowi jedną z alternatywnych metod leczenia zespołu nadpobudliwości psychoruchowej. Diety są wprowadzane pomimo trudności w konsekwentnym ich stosowaniu, a także ...
Zespół Tourette’a (inaczej: zaburzenie tikowe, choroba tikowa) po raz pierwszy został opisany już w 1885 roku jako zaburzenie układu nerwowego, charakteryzujące się nieskoordynowanymi ruchami. ...
Objawy ADHD zwykle utrudniają osiągnięcie sukcesów w szkole, pracy czy na polu towarzyskim. Osoby z nadpobudliwością spotykają się z niezrozumieniem, odrzuceniem, stale konfrontują się z ...
Zaburzenia zachowania to powtarzające się zachowania agresywne, buntownicze i antyspołeczne. Kryteria diagnostyczne zakładają utrzymywanie się objawów przez co najmniej 12 miesięcy. Zaburzenia ...
Video
Konsultanci działu Zdrowie
absolwentka Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Analityki Medycznej
absolwent Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
absolwentka II Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.
