Uzależnienie od narkotyków - marihuana

Marihuana, potocznie „maryśka” albo „gandzia”, to postać przetworów konopi indyjskich i konopi siewnych. Marihuana należy do kannabinoli, a główną substancją psychoaktywną jest tetrahydrokannabinol – THC. Palenie „trawy” to niestety popularna forma rozrywki i metoda na walkę z nudą wśród młodzieży. Marihuana jako narkotyk miękki stanowi alternatywę dla bardziej niebezpiecznych substancji odurzających, jak heroina czy kokaina. Doniesienia, nawet ze Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), o małej zdolności uzależnienia i niskiej toksyczności narkotyku sprawiają, że coraz większe rzesze młodych sięgają po marihuanę, nie mając świadomości skutków działania narkotyku. Jak manifestuje się uzależnienie od marihuany.

Charakterystyka kannabinoli

Konopie indyjskie (Cannabis sativa) zawierają kilkadziesiąt aktywnych biologicznie substancji, z których najważniejszym jest THC. W Polsce konopie indyjskie są uprawiane nielegalnie w warunkach naturalnych lub w szklarniach, ale w niektórych państwach, np. Holandii i Szwajcarii, posiadania marihuany nie uznaje się za przestępstwo. Konopie uzyskały nazwę narkotyku „rekreacyjnego”, używanego w celu intensyfikacji przyjemności. Efekty działania THC i doznania zależą jednak od: wielkości dawki, drogi użycia, cech osobowości i stanu emocjonalnego osoby zażywającej marihuanę. Bardzo często marihuanę łączy się z alkoholem w celu spotęgowania efektu euforyzującego.

Obok marihuany, inne postacie konopi, to m.in.: haszysz, olej haszyszowy i THC syntetyczne w formie tabletek i pastylek. Marihuana to mieszanina suchych liści kwiatostanów żeńskich roślin konopi (Cannabis indica), które z wyglądu przypominają suchą natkę pietruszki. Haszysz ma postać brązowych lub czarnych kulek albo kostek. Kontrowersję budzą tezy, potwierdzone przez WHO, jakoby spożycie konopi było mniej szkodliwe niż konsumpcja legalnych używek, takich jak alkohol czy tytoń. Tego rodzaju twierdzenia skłaniają tylko młodzież do częstszego sięgania po narkotyk. Młodzi czują przyzwolenie społeczne, by zacząć „palić trawę”, bo: „Skoro to nie jest niebezpieczne, można sobie pozwolić”.

Przetwory konopi indyjskich, w tym marihuana, najczęściej palone są w papierosach (tzw. skręty, jointy, blanty) lub w fajkach albo lufkach. Mogą być również przyjmowane doustnie, rzadziej używane są do produkcji naparów i słodyczy (np. ciasta z marihuaną). THC ma długi okres półtrwania (ponad 20 godzin), a metabolity są wykrywane w organizmie nawet do dwóch tygodni od zażycia jednorazowej dawki narkotyku. Całkowite usunięcie tetrahydrokannabinolu może być możliwe nawet dopiero po trzech miesiącach. Mimo iż bezpośrednia toksyczność marihuany jest raczej niska, to niestety THC wykazuje dużą skłonność do kumulowania się w ustroju. Dawka śmiertelna marihuany wynosi około 1/3 masy ciała człowieka.  

Działanie marihuany

Konopie indyjskie powodują zmianę percepcji czasu i odległości (wydłużenie lub skrócenie) oraz obrazu ciała (uczucie lekkości). Najczęściej substancje psychoaktywne przyjmowane są w trakcie słuchania muzyki i na zabawach dyskotekowych, by wyostrzyć doznania percepcyjne. Może pojawić się synestezja, np. widzenie dźwięków, słyszenie kolorów itp. THC wzmacnia doznania seksualne. Przeżyciom tym towarzyszy dobre samopoczucie, euforia, wyższa samoocena, odprężenie, spadek samokontroli, uczucie wyostrzenia zmysłów i lepszego rozumienia świata, filozofowanie, wielomówność oraz napadowy śmiech. Czasami po zażyciu marihuany może pojawić się senność i nadmierne uspokojenie. Niestety THC osłabia pamięć, koordynację wzrokowo-ruchową, koncentrację uwagi i czynności automatyczne.

Osłabienie siły mięśniowej z płynnością ruchów i zwolnienie czasu reakcji prowadzą do obniżenia sprawności psychofizycznej. Czasami może dojść do intoksykacji marihuaną, co objawia się m.in.:

• psychozą intoksykacyjną,
• przyspieszonym tętnem,
• wzrostem ciśnienia,
• rozszerzeniem oskrzeli,
• podrażnieniem błon śluzowych dróg oddechowych,
• przekrwieniem spojówek,
• bólem głowy,
• gorączką,
• ogólnie złym samopoczuciem,
• wysuszeniem błon śluzowych jamy ustnej,
• wzmożonym łaknieniem.

Psychoza intoksykacyjna po zatruciu kannabinolami może manifestować się w postaci omamów wzrokowych i słuchowych, pseudoomamów, gonitwy myśli, depersonalizacji, derealizacji, urojeń prześladowczych, zmian schematu ciała, przymglenia świadomości, niepokoju, lęku, zagubienia, poczucia umierania i utraty zmysłów oraz bezsenności. Objawy psychotyczne zazwyczaj mijają po kilku dniach.

Ponadto, kannabinole działają bardziej drażniąco niż tytoń i zawierają więcej substancji kancerogennych (rakotwórczych). THC toruje również powstawanie zaburzeń psychicznych. Najczęstsze powikłania palenia marihuany, to: bóle gardła, zapalenie oskrzeli i astma. U kobiet regularnie palących występują zaburzenia miesiączkowania, a u mężczyzn – zaburzenia produkcji testosteronu. Dzieci matek palących marihuanę mają mniejszą masę urodzeniową niż dzieci matek niepalących. Dodatkowo palący „trawkę” są bardziej narażeni na urazy, np. wskutek wypadków komunikacyjnych, gdyż THC osłabia refleks.

Zespół uzależnienia od marihuany

Konopie indyjskie uzależniają przede wszystkim psychicznie. Badania dowodzą istnienia zjawiska tolerancji odwróconej, co oznacza, że przy systematycznym przyjmowaniu THC dochodzi do nadwrażliwości na tę substancję psychoaktywną i osiągania pożądanych doznań przy mniejszych dawkach. Zjawisko odwróconej tolerancji i niska toksyczność THC ma przemawiać za małym potencjałem uzależniającym narkotyku i jego „względnym” bezpieczeństwem.

Objawy uzależnienia od marihuany, to:

• zaburzenia snu,
• apatia, brak motywacji do działania,
• ograniczanie kontaktów międzyludzkich,
• zaburzenia koncentracji i pamięci,
• zaburzenia zdolności uczenia się,
• myślenie magiczne i porozrywane,
• upośledzenie umiejętności logicznego myślenia,
• osłabienie zachowań intuicyjnych,
• wychudzenie,
• przewlekłe zapalenia krtani i oskrzeli,
• napady kaszlu,
• przekrwienie spojówek i białkówek.

Dłuższe zażywanie marihuany prowadzi do zespołu apatyczno-abulicznego, który manifestuje się bezczynnością, zobojętnieniem uczuciowym i zmniejszeniem zainteresowań. W skrajnej postaci nastolatki palące marihuanę mogą izolować się od społeczeństwa i przerwać naukę. Uzależnienie fizyczne od THC jest słabo wyrażone i występuje jedynie u osób uzależnionych, które przyjmują codziennie wysokie dawki narkotyku. Do objawów abstynencyjnych, które pojawiają się w czasie niebrania, zalicza się: drażliwość, lęk, głód psychiczny, wzmożoną potliwość, spadek apetytu, dolegliwości żołądkowe, dreszcze, niewielki wzrost temperatury ciała i zaburzenia snu. Odstawienie marihuany może skutkować zaburzeniami psychotycznymi, w tym tzw. flashbackami.

Flashbacki to nawroty objawów psychotycznych, np. omamów wzrokowych, napadów lęku, zaburzeń percepcji czasu i przestrzeni oraz doznań zmysłowych, utrzymujących się od kilku sekund do kilku minut. Jak rozpoznać, czy ktoś bierze marihuanę? Warto zwrócić uwagę na słodką woń oddechu, włosów i ubrania, powiększone źrenice, przekrwione oczy, zaburzenia koordynacji ruchowej, zwiększony apetyt, chwiejność emocjonalną, opóźniony refleks, nieuzasadniony chichot oraz fifki, bibułki papierosowe, nasionka i zielono-brązowe liście.        

Narkotyki - konopie