9 ekspertów odchodzi z Rady. Bunt przeciw planom resortu zdrowia

Marek Balicki, były minister zdrowia, były szef nieistniejącego już biura ds. pilotażu reformy psychiatrii, członek Komisji Ekspertów do spraw Ochrony Zdrowia Psychicznego przy Rzeczniku Praw Obywatelskich należy do ekspertów, którzy wystąpili z Rady ds. Zdrowia Psychicznego przy Ministerstwie Zdrowia

Odejścia to odpowiedź na plany Ministerstwa Zdrowia dotyczące zmian w funkcjonowaniu Centrów Zdrowia Psychicznego (CZP). Zdaniem prof. Cechnickiego i innych członków rady, nowe propozycje są zaprzeczeniem testowanego w ośmioletnim pilotażu modelu psychiatrii środowiskowej.

W Polsce działa 127 centrów zdrowia psychicznego. Obejmują one opieką blisko połowę dorosłych mieszkańców kraju (około 14,7 mln osób). Docelowo system ma objąć całą populację. Centra działają terytorialnie, co oznacza, że odpowiadają za opiekę psychiatryczną nad ludnością zamieszkującą określony obszar, gdzie oferują zróżnicowane formy wsparcia: od konsultacji, która odbywa się natychmiast po zgłoszeniu, przez terapię, wizyty u psychiatry i opiekę w miejscu zamieszkania realizowaną przez zespoły psychiatrii środowiskowej, aż po wsparcie asystentów zdrowienia – osób, które same mają za sobą doświadczenie kryzysu psychicznego.

Trwający od 2018 r. pilotaż, po kilku przedłużeniach, ma się zakończyć 31 grudnia tego roku. Od 1 stycznia 2027 r. CZP miałyby działać na nowych zasadach, które przedstawiono członkom Rady ds. Zdrowia Psychicznego 13 maja.

- Model, który jest w tej chwili i kierunek, który miał pokazywać, to było zmniejszenie hospitalizacji i objęcie opieką środowiskową pacjentów, którzy tego potrzebują - mówiła tego dnia w rozmowie z WP abcZdrowie wiceministra zdrowia Katarzyna Kęcka - Fakt jest taki, że w tej chwili obserwujemy większą liczbę pacjentów, którzy docierają do opieki środowiskowej i to jest pierwszy efekt, który został osiągnięty. Natomiast niekoniecznie udało nam się osiągnąć efekt zmniejszonej liczby hospitalizacji - podkreśliła wiceministra.

19 maja dziewięcioro ekspertów wysłało do Ministerstwa Zdrowia oświadczenie, w którym podkreślili, że planowane przez resort zmiany są porzuceniem wypracowanego modelu. Wśród sygnatariuszy znalazł się m.in. psychiatra dr Marek Balicki, który przez lata kierował nieistniejącym już biurem ds. pilotażu reformy psychiatrii a w latach 2019–2021 pełnił funkcję Pełnomocnika Ministra Zdrowia ds. reformy w psychiatrii. W rozmowie z PAP doktor Balicki zaznaczył, że w istocie chce pracować w Radzie.

– Ale chciałbym, żeby ta praca miała sens. Chciałbym, żeby minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda zaprosiła nas na spotkanie i nas wysłuchała. Ta rezygnacja jest krzykiem protestu, bo jesteśmy niesłyszani – powiedział w rozmowie z Agencją.

Na rozmowy z Ministerstwem otwarty jest też psychiatra prof. Andrzej Cechnicki z Porozumienia na Rzecz Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego. Oprócz tego, że podpisał się pod wspólnym oświadczeniem, skierował również osobisty list do ministry zdrowia.

Jak tłumaczył w rozmowie z PAP, jest otwarty na rozmowę, jeśli tylko pani minister będzie chciała prowadzić partnerski dialog i słuchać głosu ekspertów. Wskazał też, że Ministerstwo podchodzi do dalszych etapów w sposób, który trudno uznać za odpowiadający pierwotnym założeniom.

Strona społeczna zaangażowana w reformę przygotowała raport na temat skutków działania centrów zdrowia psychicznego w latach 2018–2025. Dokument w formie książki będzie prezentowany 26 maja w Krakowie, Lublinie, Warszawie i Koszalinie.

Poza Markiem Balickim i Andrzejem Cechnickim oświadczenie podpisali: Tomasz Szafrański (Wolskie Centrum Zdrowia Psychicznego), Barbara Banaś (Stowarzyszenie "Otwórzcie Drzwi", Akademia Liderów w Krakowie), Daria Biechowska (ekspert MPH, Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie), Izabela Ciuńczyk (Prezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Centrów Zdrowia Psychicznego), Agnieszka Lewonowska-Banach (Stowarzyszenie Rodzin "Zdrowie Psychiczne" w Krakowie), Krzysztof Rogowski (Kongres Zdrowia Psychicznego) oraz Katarzyna Szczerbowska (Fundacja eFkropka).

Źródło: PAP