Alergiczny katar

Alergiczny katar (katar sienny, alergiczny nieżyt nosa) jest wywoływany przez pyłki roślin – ich wymiary mają 0,0025 - 0,25 mm średnicy i wydzielane są przez pręciki kwiatowe drzew, traw i ziół. Z początkiem wiosny rozpoczyna się sezon pylenia roślin, czyli czas szczególnie uciążliwy dla chorych na alergiczny nieżyt nosa. Drugim rodzajem alergicznego kataru jest nieżyt nosa występujący cały rok. Jest on związany z uczuleniem na alergeny, które są stale obecne w otoczeniu chorego, np. roztocze kurzu domowego. Nieżyt nosa jest równieżwywoływany przez alergeny odzwierzęce, np. pierze, sierść kota lub psa.

Typowe objawy kataru siennego to:

• wielokrotne kichanie;
• obfita wydzielina z nosa;
• świąd w nosie;
• zatkanie nosa;
• zapalenie spojówek objawiające się zaczerwieniem, łzawieniem, światłowstrętem oraz świądem oczu;
• ból głowy.

Wymienione objawy występują u chorych na alergie przeważnie w okresie, kiedy rośliny kwitną (od lutego do sierpnia), ponieważ okresy pylenia roślin mają wpływ na sezonowość występowania objawów.

Lekarz w badaniu laryngologicznym, oglądając jamę nosową osoby z alergicznym nieżytem nosa stwierdza obrzęk śluzówki nosa, zaczerwienienie lub zasinienie błony śluzowej. Podejrzewając na podstawie wywiadu oraz diagnozy nieżyt alergiczny, zleca dalsze badania. Należą do nich testy skórne wykonywane w gabinetach alergologów. Są to testy, które polegają na wprowadzeniu do skóry lub nałożeniu na nią różnych substancji powodujących alergie. Alergeny stosuje się w bardzo małym stężeniu.

W testach mierzy się reakcję na histaminę (traktując to jako kontrolę dodatnią) i zmiany w miejscu nakroplenia danego alergenu, odnosząc je do wielkości bąbla po histaminie. Określenie, co wywołuje alergiczny nieżyt nosa, jest bardzo łatwe w zdiagnozowaniu, ponieważ w miejscu kontaktu skóry z daną substancją pojawia się bąbel lub zaczerwienienie. W przypadku, kiedy pojawiają sie wątpliwości rozpoznania, lekarz zleca wykonanie tomografii komputerowej zatok obocznych nosa, w celu zróżnicowania z innymi przyczynami dolegliwości.

Leczenie ma na celu całkowite wyeliminowanie objawów lub ich kontrolę. Bardzo ważne jest, aby poznać przyczynę choroby, ponieważ taka wiedza pozwala unikać sytuacji, w których może dochodzić do kontaktu z alergenem lub jeśli objawy alergii już wystąpią, to właściwie postępować. Leczenie farmakologiczne musi być dobrane indywidualnie i dlatego należy ściśle stosować się do wskazań lekarskich. Podstawowymi środkami farmakologicznymi w alergiach są leki przeciwhistaminowe. Ich działanie polega na tym, iż blokują mechanizm alergii. Wspomagająco stosuje się glikokortykosterydy o działaniu przeciwzapalnym, które nakłada się miejscowo.

Krótkoterminowo, maksymalnie do tygodnia, można stosować leki obkurczające naczynia krwionośne w błonie śluzowej nosa, w celu łagodzenia objawów nieżytu, a szczególnie wodnistej wydzieliny. Bardzo istotne w procesie leczenia jest odczulanie. Takie leczenie prowadzi się w odpowiednio wyposażonych gabinetach, jedynie przez doświadczonego alergologa i tylko środkami sprawdzonymi, atestowanymi i z zachowaniem odpowiedniej ostrożności.

Osoba, u której przyczyną alergicznego nieżytu nosa jest stwierdzone uczulenie na pyłki, dla uniknięcia dolegliwości nie powinna przebywać na zewnątrz w okresie, gdy intensywnie pylą rośliny - pomocne będzie sprawdzanie komunikatów telewizyjnych o stężeniu pyłków. Kiedy wystąpią objawy alergii, najważniejsze jest szybkie rozpoznanie alergenu, a następnie konsekwentne unikanie go.

Źródła

1. Samoliński B., Sliwińska-Kowalska M., Alergicznie i niealergiczne nieżyty nosa, Mediton, Łódź 2003, ISBN 83-913433-7-5
2. Silva-Rodrigues A., Wahl R., Alergologia w praktyce, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2007, ISBN 978-83-7522-017-9
3. Chazan R., Pneumonologia i alergologia praktyczna - badania diagnostyczne i terapia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 978-83-7522-061-2
4. Steciwko A. (red.), Diagnostyka różnicowa najczęstszych dolegliwości, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-062-7