Serce – anatomia człowieka. Gdzie jest serce i jak jest zbudowane ? 

Serce – anatomia, położenie czy funkcje - to bardzo obszerny temat. Trudno się dziwić, ponieważ jego budowa jest skomplikowana, a rola zdecydowanie nie do przecenienia. Serce człowieka to centralny punkt układu krwionośnego człowieka.

Jaką wielkość ma serce?

Serce to narząd jamisty zbudowany z tkanki mięśniowej. Jego kształt przypomina zaokrąglony stożek, którego wierzchołek jest skierowany ku dołowi i w lewo, a podstawa ku górze i w prawo. Jak duży jest organ? Serce ma wielkość dużej pieści. Waży około 0,5% wagi ciała (od 300 do 350 g).

Anatomia człowieka - gdzie jest serce?

U człowieka serce jest położone w środkowej części klatki piersiowej, tak zwanym śródpiersiu, lekko w lewo za mostkiem. Organ osią długą jest skierowane od prawego ramienia do okolicy podżebrowej po lewej stronie. Około 2/3 serca leży po lewej stronie od linii środkowej ciała, a pozostała część po stronie prawej.

Od dołu serce graniczy z przeponą, od tyłu z przełykiem, w górnej części z tchawicą, od boków sąsiaduje z płucami, a od przodu bezpośrednio dochodzi do przedniej ściany klatki piersiowej (także do mostka).

Jak działa serce?

Jeśli chodzi o serce, ważna jest nie tylko jego anatomia, ale i funkcjonowanie. Mięsień sercowy uznawany jest bowiem za jeden z najważniejszych narządów w organizmie ludzkim, który poprzez rytmiczne skurcze pompuje krew, co umożliwia dostarczenie jej do wszystkich organów ustroju.

Serce to mięsień działający na zasadzie pompy ssącej i tłoczącej krew. Schemat jego działania w dużym uproszczeniu wygląda następująco: serce prawe tłoczy krew do krwiobiegu małego (tzw. krążenie małe lub płucne), a lewe do krwiobiegu dużego (krążenie duże lub ogólne). Obydwie połowy serca kurczą się stale, równocześnie i wypychają tę samą ilość krwi.

Warto pamiętać, że w przypadku zdrowego serca krew może płynąć tylko w jedną stronę. Tętnice transportują krew z serca do narządów, żyły z narządów do serca. Umożliwiają to zastawki w sercu, które działają jak zawory zwrotne.

Budowa serca człowieka obejmuje dwie połowy:

• prawą (prawe serce), gdzie krąży krew żylna,
• lewą (lewe serce), gdzie krąży krew tętnicza.

Każda połowa boczna serca dzieli się na dwie części:

• mniejszą – górną o cienkich ścianach, do której krew dopływa żyłami, zwaną przedsionkiem,
• większą - dolną, o bardziej odpornych, grubszych ścianach, która wypycha krew z serca do krwiobiegu, zwaną komorą. Komora lewa ma kształt stożka i jest dłuższa niż komora prawa.

Ludzkie serce ma dwa przedsionki (prawy i lewy) i dwie komory (prawa i lewa) oraz naczynia włosowate. Przedsionki są od siebie oddzielone przegrodą międzyprzedsionkową, a komory przegrodą międzykomorową.

Prawy przedsionek serca leży bezpośrednio za mostkiem. To część serca wysunięta najbardziej w prawo. Do niego z organizmu spływa odtlenowana krew żylna - dwoma dużymi żyłami głównymi (próżnymi). Do prawego przedsionka spływa też krew żylna z krążenia wieńcowego (z naczyń zaopatrujących serce) przez zatokę wieńcową, zlokalizowaną na tylnej ścianie serca, w rowku pomiędzy przedsionkami i komorami. Cofaniu się krwi do prawej komory zapobiega zastawka pnia płucnego (posiada kształt kieszonki).

Pomiędzy prawym przedsionkiem a prawą komorą znajduje się zastawka trójdzielna, która przy skurczu komór serca zapobiega cofaniu się krwi do przedsionka. Zewnętrzna granica pomiędzy przedsionkami a komorami to tak zwana bruzda wieńcowa.

Powyżej zastawki aortalnej odchodzą od tętnicy głównej naczynia wieńcowe, które zaopatrują serce w krew i tlen. Istnieje prawa tętnica wieńcowa (RCA) i lewa tętnica wieńcowa (LCA), która dzieli się przy pniu głównym (LMCA) na gałąź (RCX) zaopatrującą ścianę boczną serca oraz gałąź (RIVA) zaopatrującą ścianę przednią. W okolicy podstawy serca widoczne są wielkie naczynia wychodzące z serca: aorta i pień płucny oraz uchodzące do niego żyły czyli: żyła główna górna, żyła główna dolna i cztery żyły płucne (dwie prawe i dwie lewe).

Budowa ściany serca

Serce anatomia to także budowa ściany organu, która jest złożona z trzech warstw: wsierdzia, śródsierdzia i nasierdzia.

Serce jest otoczone przez włóknisty worek, to jest osierdzie (worek osierdziowy, pericardium). To włóknista błona wypełniona niewielką ilością płynu, które ograniczają tarcie pomiędzy mięśniem sercowym i otaczającymi go narządami, pełnią również funkcję mocowania organu w śródpiersiu.

Poniżej osierdzia znajduje się kolejna warstwa – nasierdzie (przebiegają tętnice wieńcowe). Pod nasierdziem obecna jest właściwa warstwa mięśniowa serca – wsierdzie (cienka błona, która wyściela ściany serca).