Aromaterapia – co to jest, jak działa, na co pomaga? Czy istnieją przeciwwskazania do aromaterapii?

Aromaterapia jest dziedziną medycyny alternatywnej, która do poprawy ogólnego stanu zdrowia wykorzystuje zapach. W celach terapeutycznych wykorzystuje się naturalne olejki eteryczne, wykazujące wielokierunkowe działanie na organizm.

Termin ten pochodzi od greckich słów "aromata" (zioła lub wonne korzenie) oraz "therapeia" (leczenie) i oznacza dosłownie leczenie zapachem.

Leczenie zapachem stosowane było w wielu rozmaitych celach od bardzo dawna, a jego początki sięgają już starożytności. Aktualnie aromaterapia znana jest na całym świecie, a jej zastosowanie w ostatnich latach staje się coraz powszechniejsze.

Jak działa aromaterapia?

Cząsteczki zapachowe zawarte w olejkach eterycznych, podczas wdychania, działają na błonę śluzową dróg oddechowych. Olejki eteryczne mogą być też wchłaniane przez skórę. Uważa się, że cząsteczki zapachowe przemieszczają się i docierają do mózgu, gdzie wpływają na układ limbiczny.

W aromaterapii stosuje się naturalne olejki eteryczne (łac. oleum aetherium, oleum aethereum), czyli ciekłe, lotne substancje wonne, które pozyskuje się z wybranych części roślin, zwykle poprzez destylację z parą wodną. Olejki eteryczne charakteryzują się intensywnym zapachem. Mają także zróżnicowany skład, który wpływa na ich terapeutyczne właściwości.

O dokładnym zakresie działania olejku decyduje zawartość występujących w nim substancji. Najczęściej jednak w aromaterapii wykorzystuje się olejki zawierające właściwości:

• rozluźniające, uspokajające, odprężające,
• pobudzające,
• wykrztuśne,
• przeciwbólowe,
• przeciwzapalne,
• przeciwbakteryjne,
• przeciwgrzybicze,
• diuretyczne,
• antyoksydacyjne,
• antyseptyczne.

Metody stosowania aromaterapii

Olejki eteryczne w aromaterapii mogą zostać wprowadzone do organizmu na dwa sposoby, poprzez drogi oddechowe (inhalacje, wąchanie, wdychanie) lub skórę (masaż, kąpiel).

Gdzie znaleźć informacje na temat różnych olejków eterycznych i ich zastosowań?

Szczegółowe informacje na temat właściwości i stosowania olejku umieszczone są zawsze na etykiecie produktu lub dołączonej do opakowania ulotce. Ponadto takie szczegóły można znaleźć także często na stronie producenta lub w ofercie sklepów zielarskich, czy aptek.

Aromaterapia w praktyce codziennego życia może przynieść szereg korzyści dla zdrowia i samopoczucia. Zalety aromaterapii to przede wszystkim:

• lepszy nastrój, odprężenie, rozluźnienie napiętych mięśni,
• złagodzenie stresu, wyciszenie umysłu, uspokojenie,
• lepszy sen,
• lepsza koncentracja, wzmocnienie funkcji poznawczych,
• złagodzenie niektórych dolegliwości bólowych (bóle mięśni i stawów, bóle głowy),
• ograniczenie objawów niektórych infekcji (poprzez działanie bakteriobójcze i grzybobójcze), łagodzenie stanów zapalnych, szybsza rekonwalescencja,
• lepsze trawienie,
• wyższy poziom witalności, energii,
• zwiększony poziom libido,
• ograniczenie nudności.

Należy jednak pamiętać, że aromaterapia, stosowana w celach leczniczych u chorych, nie powinna zastępować tradycyjnych metod medycznych. Może jedynie wspierać leczenie podstawowe, jeśli lekarz nie widzi ku temu przeciwwskazań.

Zabiegi oparte na aromaterapii stosowane są na szeroką skalę w ośrodkach odnowy biologicznej, sanatoriach, czy SPA. Aromaterapię można przeprowadzić także w domu. Jednak dla uzyskania pozytywnych efektów zdrowotnych, kluczowe jest przede wszystkim odpowiednie stosowanie olejków eterycznych.

By leczenie zapachem było nie tylko korzystne, ale i bezpieczne należy zawsze przestrzegać zasad aromaterapii. Wskazane jest:

• korzystanie z naturalnych, czystych olejków eterycznych bez dodatków, posiadających odpowiednie atesty,
• przed pierwszym zastosowaniem produktu: zapoznanie się z etykietą i składem, wykonanie testu uczuleniowego,
• odpowiednie rozcieńczanie olejków,
• stosowanie się do zalecanych dawek, nie nadużywanie olejków,
• nie mieszanie ze sobą więcej niż pięć rodzajów olejków aromatycznych,
• nie stosowanie olejków eterycznych doustnie,
• nie stosowanie nierozcieńczonych olejków bezpośrednio na skórę,
• w przypadku niektórych olejków (stosowanych podczas masażu, czy kąpieli) wskazane jest unikanie wystawiania skóry na promienie UV,
• odpowiednie przechowywanie produktu.

Przeciwwskazaniem do stosowania aromaterapii jest przede wszystkim ciąża i okres karmienia piersią. Olejków eterycznych nie zaleca się stosować także u niemowląt i małych dzieci.

Jakie są środki ostrożności przy stosowaniu aromaterapii?

Zwłaszcza u osób z alergiami wskazane jest zachowanie szczególnej ostrożności. W takich przypadkach stosowanie olejków najlepiej skonsultować z lekarzem, a podczas ich doboru należy zawsze zwrócić uwagę na skład produktu.

Także pacjenci z chorobami przewlekłymi, nowotworami, nadciśnieniem, padaczką, czy astmą, nie powinni poddawać się zabiegom aromaterapeutycznym bez zgody lekarza. Tylko specjalista jest w stanie ocenić, czy aromaterapia może być stosowana jako uzupełnienie tradycyjnych metod leczenia.

Uważa się, że w olejkach eterycznych ukryty jest potencjał o wielokierunkowym działaniu na organizm. Jednak mimo wielu pozytywnych opinii o aromaterapii, wciąż brakuje jednoznacznych dowodów potwierdzających jej skuteczność.

Wyniki dotychczasowych badań są bardzo dyskusyjne. Niektóre z nich potwierdzają działanie olejków eterycznych, a inne z kolei wykazują, że ich działanie jest raczej efektem placebo. Dlatego skuteczność aromaterapii pozostaje wciąż w obszarze badań.