Aspiracja zaćmy - przyczyny zaćmy i przebieg zabiegu fakoemulsyfikacji

Zaćma to zmętnienie soczewki naturalnie przezroczystej, prowadzące do zaburzeń ostrości widzenia. Głównym czynnikiem wpływającym na wystąpienie zaćmy jest wiek i związane z nim procesy starzenia się organizmu. Inne przyczyny zaćmy to między innymi:

• choroby ogólnoustrojowe np. cukrzyca,
• przebyte urazy oka,
• przewlekłe przyjmowanie niektórych leków np. sterydów,
• zabiegi operacyjne w obrębie oka,
• czynniki genetyczne.

Leczenie operacyjne zaćmy należy rozważyć po badaniu okulistycznym w przypadku gdy zaburzenia ostrości zwroku związane z mętnieniem soczewki ograniczają prawidłowe funkcjonowanie.

Fakoemulsyfikacja, czyli operacja zaćmy, polega na rozpuszczeniu i aspiracji zmętniałej soczewki za pomocą ultradźwięków i umieszczeniu na jej miejscu nowej soczewki. Operacja zaćmy trwa około 20 minut i wykonuje się ją w znieczuleniu miejscowym. Niekiedy pacjentowi podaje się łagodny środek uspokajający. Jeśli nie pojawią się komplikacje, pacjent może wrócić do domu tego samego dnia, którego był wykonywany zabieg.

Na początku operacji lekarz wykonuje bardzo małe nacięcie na krawędzi rogówki. Następnie otwiera kapsułę otaczającą zaćmę i po wykonaniu niewielkiego nacięcia wprowadza ultradźwiękową sondę, która delikatnie rozpuszcza zmętniałą soczewkę za pomocą fal o wysokiej częstotliwości. Przy użyciu specjalnej końcówki lekarz rozbija zmętniałą soczewkę na małe kawałki, które zostają aspirowane. Kiedy jądro soczewki zostaje usunięte, za pomocą irygacji lub aspiracji usuwa się bardziej miękkie pozostałe tkanki soczewki z wyjątkiem kapsuły, która przytrzymuje soczewkę. Kapsuła jest użyta do podtrzymania implantu soczewki. Lekarz wprowadza złożoną soczewkę przez nacięcie i umieszcza ją w kapsule. Wprowadzenie nowej soczewki umożliwia uzyskanie prawidłowej ostrości wzroku, ponieważ soczewka dobierana jest przed zabiegiem indywidualnie do każdego oka. Wykonane wcześniej nacięcie goi się bez konieczności założenia szwów.

Jeśli operacja została przeprowadzona w prawidłowy sposób, ryzyko powikłań jest niewielkie. Może pojawić się krwawienie lub infekcja, wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego kilka dni po zabiegu. Potencjalnym zagrożeniem może być także środek znieczulający, jednak są to przypadki wyjątkowe. Zaćma to powszechny problem, zwłaszcza u ludzi starszych. Nie należy zwlekać z decyzją o zabiegu, ponieważ zaćma bezboleśnie rozwija się w różnym czasie - uzależnione to jest od chorób ogólnoustrojowych, wieku pacjenta oraz ewentualnych urazów w obrębie oka. Nieleczona może prowadzić do utraty wzroku i ograniczenia wykonywania podstawowych czynności. Dostępne metody inwazyjne leczenia zaćmy są skuteczne i wiążą się z minimalnym ryzykiem powikłań.

Źródła

1. Wyniki fakoemulsyfikacji zaćmy u chorych na cukrzycę typu 2
2. Kański J.J., Nischal K. Okulistyka. Objawy i różnicowanie, Urban & Partner, Wrocław 2000, ISBN 83-87944-60-2
3. Kański J.J. Okulistyka kliniczna, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-120-4
4. Misiuk-Hojło M. (red.), Badania okulistyczne, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2010, ISBN 978-83-61257-25-7