Badanie fizyczne moczu

Ciężar właściwy moczu jest ważnym elementem badania ogólnego moczu. Określa zdolność nerek do zagęszczania moczu w zależności od stopnia nawodnienia. Prawidłowy ciężar właściwy moczu waha się w granicach od 1016 do 1022 g/l i w ogólnej mierze od ilości wydalonych substancji takich jak mocznik, sód, potas oraz od ilości wydalanej wody. Badanie moczu jest niezbędne w diagnozie szeregu chorób z zakresu układu moczowego i niektórych narządów (np. wątroby). Badanie pozwala wykryć chorobę jeszcze w okresie bezobjawowym.

Polecane wideo:

1. Wskazania i przygotowanie do wykonania badania moczu

Wskazania do wykonania badania moczu:

Przygotowanie do badania moczu:

  • przed oddaniem moczu okolica narządów moczowo-płciowych powinna być umyta mydłem z bieżącą wodą, bez używania środków dezynfekujących, a następnie powinna być osuszona,
  • do badania ogólnego moczu należy pobrać mocz z rannej porcji po przebudzeniu,
  • pierwszą porcję oddaje się muszli klozetowej, następnie około 100 ml oddaje się do specjalnego pojemnika,
  • pojemnik należy podpisać imieniem i nazwiskiem,
  • pobraną próbkę moczu należy dostarczyć do pracowni w jak najszybszym czasie w celu uzyskania wyniku badania moczu,
  • mocz przetrzymywany w temperaturze pokojowej nie nadaje się do oceny, więc należy go przetrzymywać w temperaturze ok. 4 stopni C.

2. Interpretacja ciężaru właściwego moczu

  • Wzrost ciężaru właściwego moczu (powyżej 1022 g/l) występuje, gdy w moczu pojawia się nadmiar glukozy, białka,
  • Zmniejszenie ciężaru właściwego moczu występuje w moczówce prostej lub w wyniku stosowaniu leków moczopędnych,
  • Stały ciężar moczu w granicach 1010-1012 g/l, niezależnie od stopnia nawodnienia jest typowy dla przewlekłej niewydolności nerek.

3. Wygląd moczu

Barwa moczu - prawidłowy mocz ma barwę od słomkowej, poprzez jasno-żółtą, szaro-żółtą, bursztynową do ciemno–żółtej. U osoby odwodnionej mocz będzie miał intensywne pomarańczowe zabarwienie.

Na barwę moczu mogą wpływać różne czynniki (składniki codziennej diety oraz substancje powstające w wyniku przemian w organizmie), np:

  • czerwono-różowe zabarwienie moczu może świadczyć o obecności krwinek czerwonych, hemoglobiny, wielu luków oraz barwników zawartych w burakach,
  • brązowe zabarwienie moczu może pojawić się w przypadku obecności w nim związków porfirynowych.

Przejrzystość moczu świeżo oddanego jest pełna, mocz jest zwykle przejrzysty i lekko opalizujący. W zakażeniu układu moczowego mocz od początku ma mętny wygląd. Również przechowywanie moczu w temperaturze pokojowej może powodować jego zmętnienie spowodowane namnażaniem bakterii.

Odczyn prawidłowego moczu może wahać się od lekko kwaśnego po zasadowy.

Glukoza w moczu osoby zdrowej nie występuje. Cukier w moczu może oznaczać nieprawidłową pracę cewki nerkowej.

Białko w moczu występuje w ilości około 100 mg białka na dobę i jest to ilość nie wykrywalna przy pomocy powszechnie stosowanych metod diagnostycznych. Zwiększone wydalanie białka stwierdza się najczęściej przy chorobach nerek.

Bilirubina w osób zdrowych wynosi od 0.05 - 4.0 mg. na dobę a wzrost jego wydalania występuje w stanach zapalnych wątroby.

Ciało ketonowe w moczu u osób zdrowych nie występuje. Mogą występować u osób głodzących się, w niewyrównywanej cukrzycy lub przy nadużywaniu alkoholu.

Badanie osadu moczu:

Badanie moczu może dać załafszowane wyniki.

Najczęstsze przyczyny to:

  • zanieczyszczony pojemnik,
  • obecność glukozy w pojemniku,
  • obecność składników mineralnych w pojemniku,
  • duże dawki witaminy C mogą wykazywać obecność glukozy w moczu,
  • niektóre leki mogą wskazywać na obecność bilirubiny w moczu,
  • zanieczyszczenie wydzieliną z pochwy.

Badanie moczu jest niezbędne w chorobach układu moczowego. Na podstawie właściwości fizycznych moczu (ciężar właściwy moczu, przejrzystość moczu, barwa moczu, itp.) można zdiagnozować choroby nerek, ciążę i inne choroby ogólnoustrojowe.

Weronika Buczkowska, 7 miesięcy temu

Bibliografia

  • Steciwko A. (red.), Algorytmy diagnostyczne w praktyce lekarza rodzinnego, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 978-83-89581-78-5
  • Kabata J., Kalinowski L., Szczepańska-Konkel M., Angielski S. Badania laboratoryjne w codziennej praktyce - wartości referencyjne i interprertacje, Makmedia, Gdańsk 2005 , ISBN 83-88322-18-4
  • Tomaszewski J., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3591-0
  • Hyla-Klekot L., Kokot F. (red.), Davidson Choroby wewnętrzne, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-074-0

Badania moczu

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Badanie moczu - wskazania, charakterystyka, wyniki, posiew moczu
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocni lekarze

Artykuły Badanie moczu - wskazania, charakterystyka, wyniki, posiew moczu
Bilirubina w moczu

Badanie moczu na bilirubinę

Badanie moczu to podstawowe laboratoryjne badanie diagnostyczne stosowane w medycynie. Na jego podstawie stwierdza się barwę i wygląd moczu (...) , przejrzystość i odczyn (cechy fizyczne)...

Badanie moczu - wskazania, charakterystyka, wyniki, posiew moczu

Badanie moczu na azotyny

Badanie moczu na azotyny jest częścią badania ogólnego moczu i można je wykonać samodzielnie w domu. Domowe badanie ogólne moczu przeprowadza (...)...

Badanie moczu - wskazania, charakterystyka, wyniki, posiew moczu

Przeprowadzenie badania moczu

Przeprowadzenie badania moczu

Przeprowadzane badania moczu mogą pomóc w zdiagnozowaniu wielu chorób, między innymi nerek i wątroby oraz dróg moczowych.

Badanie moczu - wskazania, charakterystyka, wyniki, posiew moczu

Badanie pH moczu

Badanie pH moczu przeprowadza się podczas badania ogólnego moczu. Obecnie badanie ogólne moczu można zrobić sobie nawet w domu, za pomocą (...) pH...

Glukoza w moczu

Badanie moczu na glukozę

Badanie ogólne moczu na obecność glukozy wykonywane jest metodami półilościowymi, jak np. domowe testy paskowe oraz dawniej stosowane metoda (...) . Badanie ogólne moczu jest bardzo...

Badanie moczu - wskazania, charakterystyka, wyniki, posiew moczu

Test na ciężar właściwy moczu

Badanie ogólne moczu obejmuję ocenę cech fizycznych, biochemicznych oraz morfologicznych. Jednym z parametrów będących w badaniu ogólnym moczu (...) ) czyli mocznika,...

Badanie moczu - wskazania, charakterystyka, wyniki, posiew moczu

Badanie moczu na krew

Badanie moczu na krew

, jeśli danej osobie nic nie dolega, nie ma ona objawów infekcji, a badanie wykrywa krew w moczu – może to świadczyć o chorobach nerek (...) , takich jak kłębuszkowe zapalenie nerek. Krew w moczu...

Zdrowie

Chcesz dożyć 100 lat? Przeczytaj, jak to osiągnąć

Chcesz dożyć 100 lat? Przeczytaj, jak to osiągnąć

się profilaktycznie Warto średnio dwa razy w roku odwiedzić lekarza i wykonać podstawowe badania kontrolne, takie jak: badanie krwi, moczu czy też USG (...) wątroby. Dlatego lepiej w miarę możliwości...

Badanie moczu - wskazania, charakterystyka, wyniki, posiew moczu

Badanie moczu na ciała ketonowe

Badanie ogólne moczu jest jednym z podstawowych badań. Pozwala na uzyskanie bardzo wielu informacji, przede wszystkim na temat stanu układu (...) moczowego i pracy nerek, ale także różnych chorób ogólnoustrojowych....

Przyczyny nietrzymania moczu

Czy wiek jest czynnikiem ryzyka nietrzymania moczu?

Uciążliwą i wstydliwą przypadłość, jaką jest nietrzymanie moczu, przypisuje się najczęściej osobom starszym. Jest to jedna z najbardziej wstydliwych (...) na objawy fizyczne, ale także dlatego, że choroba ta powoduje...