Badanie fizyczne moczu

Ciężar właściwy moczu jest ważnym elementem badania ogólnego moczu. Określa zdolność nerek do zagęszczania moczu w zależności od stopnia nawodnienia. Prawidłowy ciężar właściwy moczu waha się w granicach od 1016 do 1022 g/l i w ogólnej mierze od ilości wydalonych substancji takich jak mocznik, sód, potas oraz od ilości wydalanej wody. Badanie moczu jest niezbędne w diagnozie szeregu chorób z zakresu układu moczowego i niektórych narządów (np. wątroby). Badanie pozwala wykryć chorobę jeszcze w okresie bezobjawowym.

Polecane wideo:

1. Wskazania i przygotowanie do wykonania badania moczu

Wskazania do wykonania badania moczu:

Przygotowanie do badania moczu:

  • przed oddaniem moczu okolica narządów moczowo-płciowych powinna być umyta mydłem z bieżącą wodą, bez używania środków dezynfekujących, a następnie powinna być osuszona,
  • do badania ogólnego moczu należy pobrać mocz z rannej porcji po przebudzeniu,
  • pierwszą porcję oddaje się muszli klozetowej, następnie około 100 ml oddaje się do specjalnego pojemnika,
  • pojemnik należy podpisać imieniem i nazwiskiem,
  • pobraną próbkę moczu należy dostarczyć do pracowni w jak najszybszym czasie w celu uzyskania wyniku badania moczu,
  • mocz przetrzymywany w temperaturze pokojowej nie nadaje się do oceny, więc należy go przetrzymywać w temperaturze ok. 4 stopni C.

2. Interpretacja ciężaru właściwego moczu

  • Wzrost ciężaru właściwego moczu (powyżej 1022 g/l) występuje, gdy w moczu pojawia się nadmiar glukozy, białka,
  • Zmniejszenie ciężaru właściwego moczu występuje w moczówce prostej lub w wyniku stosowaniu leków moczopędnych,
  • Stały ciężar moczu w granicach 1010-1012 g/l, niezależnie od stopnia nawodnienia jest typowy dla przewlekłej niewydolności nerek.

3. Wygląd moczu

Barwa moczu - prawidłowy mocz ma barwę od słomkowej, poprzez jasno-żółtą, szaro-żółtą, bursztynową do ciemno–żółtej. U osoby odwodnionej mocz będzie miał intensywne pomarańczowe zabarwienie.

Na barwę moczu mogą wpływać różne czynniki (składniki codziennej diety oraz substancje powstające w wyniku przemian w organizmie), np:

  • czerwono-różowe zabarwienie moczu może świadczyć o obecności krwinek czerwonych, hemoglobiny, wielu luków oraz barwników zawartych w burakach,
  • brązowe zabarwienie moczu może pojawić się w przypadku obecności w nim związków porfirynowych.

Przejrzystość moczu świeżo oddanego jest pełna, mocz jest zwykle przejrzysty i lekko opalizujący. W zakażeniu układu moczowego mocz od początku ma mętny wygląd. Również przechowywanie moczu w temperaturze pokojowej może powodować jego zmętnienie spowodowane namnażaniem bakterii.

Odczyn prawidłowego moczu może wahać się od lekko kwaśnego po zasadowy.

Glukoza w moczu osoby zdrowej nie występuje. Cukier w moczu może oznaczać nieprawidłową pracę cewki nerkowej.

Białko w moczu występuje w ilości około 100 mg białka na dobę i jest to ilość nie wykrywalna przy pomocy powszechnie stosowanych metod diagnostycznych. Zwiększone wydalanie białka stwierdza się najczęściej przy chorobach nerek.

Bilirubina w osób zdrowych wynosi od 0.05 - 4.0 mg. na dobę a wzrost jego wydalania występuje w stanach zapalnych wątroby.

Ciało ketonowe w moczu u osób zdrowych nie występuje. Mogą występować u osób głodzących się, w niewyrównywanej cukrzycy lub przy nadużywaniu alkoholu.

Badanie osadu moczu:

Badanie moczu może dać załafszowane wyniki.

Najczęstsze przyczyny to:

  • zanieczyszczony pojemnik,
  • obecność glukozy w pojemniku,
  • obecność składników mineralnych w pojemniku,
  • duże dawki witaminy C mogą wykazywać obecność glukozy w moczu,
  • niektóre leki mogą wskazywać na obecność bilirubiny w moczu,
  • zanieczyszczenie wydzieliną z pochwy.

Badanie moczu jest niezbędne w chorobach układu moczowego. Na podstawie właściwości fizycznych moczu (ciężar właściwy moczu, przejrzystość moczu, barwa moczu, itp.) można zdiagnozować choroby nerek, ciążę i inne choroby ogólnoustrojowe.

Weronika Buczkowska, 5 miesięcy temu

Bibliografia

  • Steciwko A. (red.), Algorytmy diagnostyczne w praktyce lekarza rodzinnego, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 978-83-89581-78-5
  • Kabata J., Kalinowski L., Szczepańska-Konkel M., Angielski S. Badania laboratoryjne w codziennej praktyce - wartości referencyjne i interprertacje, Makmedia, Gdańsk 2005 , ISBN 83-88322-18-4
  • Tomaszewski J., Diagnostyka laboratoryjna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, ISBN 83-200-3591-0
  • Hyla-Klekot L., Kokot F. (red.), Davidson Choroby wewnętrzne, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-074-0

Badanie moczu - wskazania, charakterystyka, wyniki, posiew moczu

Komentarze
zapytaj lekarza

za darmo

  • Odpowiedź w 24 godziny
  • Bez żadnych opłat
  • Lekarze, psychologowie, dietetycy

lekarzy jest teraz online

0/500

Badanie moczu - wskazania, charakterystyka, wyniki, posiew moczu
najnowsze pytania

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Badanie moczu - wskazania, charakterystyka, wyniki, posiew moczu
Bilirubina w moczu

Badanie moczu na bilirubinę

Badanie moczu na bilirubinę

Badanie moczu to podstawowe laboratoryjne badanie diagnostyczne stosowane w medycynie. Na jego podstawie stwierdza się barwę i wygląd moczu (...) , przejrzystość i odczyn (cechy fizyczne)...

Badanie bakteriologiczne moczu (posiew moczu)

Posiew moczu - zdjęcie

Posiew moczu - zdjęcie

Posiew moczu wykonuje się w celu zdiagnozowania bakteriomoczu, który jest objawem zakażenia układu moczowego.

Przyczyny nietrzymania moczu

Czy wiek jest czynnikiem ryzyka nietrzymania moczu?

Czy wiek jest czynnikiem ryzyka nietrzymania moczu?

Uciążliwą i wstydliwą przypadłość, jaką jest nietrzymanie moczu, przypisuje się najczęściej osobom starszym. Jest to jedna z najbardziej wstydliwych (...) na objawy fizyczne, ale także dlatego, że choroba ta powoduje...

Badania moczu

Badanie moczu na krew

Badanie moczu na krew

, jeśli danej osobie nic nie dolega, nie ma ona objawów infekcji, a badanie wykrywa krew w moczu – może to świadczyć o chorobach nerek (...) , takich jak kłębuszkowe zapalenie nerek. Krew w moczu...

Badania moczu

Badanie moczu na azotyny

Badanie moczu na azotyny

Badanie moczu na azotyny jest częścią badania ogólnego moczu i można je wykonać samodzielnie w domu. Domowe badanie ogólne moczu przeprowadza (...)...

Badania moczu

Badanie moczu na ciała ketonowe

Badanie moczu na ciała ketonowe

Badanie ogólne moczu jest jednym z podstawowych badań. Pozwala na uzyskanie bardzo wielu informacji, przede wszystkim na temat stanu układu (...) moczowego i pracy nerek, ale także różnych chorób ogólnoustrojowych....

Białko w moczu

Badanie moczu na białko

Badanie moczu na białko

, czy też po przetoczeniu niektórych preparatów krwiozastępczych. Wykonanie i interpretację domowego badania na obecność białka w moczu przedstawi krok po kroku Lekarz Łukasz Dubielecki. (...) W celu wykrywania białka...

Urologia i nefrologia

Układ moczowy

Układ moczowy

Układ moczowy jest jednym z najważniejszych układów organizmu człowieka. We wnętrzu tego układu dochodzi do produkcji moczu. Dzięki procesom (...) mineralne. Większość objętości moczu to woda. Przy braku chorób, szczególnie...

Badania moczu

Test na ciężar właściwy moczu

Test na ciężar właściwy moczu

Badanie ogólne moczu obejmuję ocenę cech fizycznych, biochemicznych oraz morfologicznych. Jednym z parametrów będących w badaniu ogólnym moczu (...) ) czyli mocznika,...

Badania moczu

Badanie pH moczu

Badanie pH moczu

Badanie pH moczu przeprowadza się podczas badania ogólnego moczu. Obecnie badanie ogólne moczu można zrobić sobie nawet w domu, za pomocą (...) pH...