Badanie serologiczne kiły

Kiła wywołana jest przez zakażenie krętkiem bladym, głównie drogą płciową. Metody przeprowadzania badań dzieli się na odczyny klasyczne i odczyny krętkowe. Ich cechą wspólną jest wykrywanie w surowicy krwi badanego pacjenta obecności przeciwciał, świadczących o zakażeniu kiłą. Odczyny klasyczne to odczyn Wassermanna i odczyn Kolmera (obecnie już nie stosowane), a także odczyny VDRL (mikroskopowy test kłaczkowania) i USR (makroskopowy test kłaczkowania z nieogrzewaną surowicą). Ten ostatni polega na zetknięciu antygenu kardiolipidowego z surowicą osoby badanej. Jeżeli pacjent jest chory na kiłę, kontakt antygenu z przeciwciałami pojawiającymi się przy kile prowadzi do strącenia się preparatu, co przybiera formę kłaczków. Wadą odczynów klasycznych jest ich mała swoistość. Nie tylko kiła, ale i zapalenie płuc, toczeń rumieniowaty i ciąża mogą dawać wynik dodatni. W przypadkach bardzo wątpliwych wykonuje się badania bardziej dokładne – odczyny krętkowe.

Są one bardziej swoiste niż klasyczne, tym samym ich wynik jest pewniejszy. Do badania serologicznego w tym przypadku jako antygeny stosuje się krętki blade. Ich kontakt z przeciwciałami osoby chorej prowadzi do określonej reakcji serologicznej. Jednym z głównych odczynów krętkowych jest odczyn FTA. Był on kilkakrotnie modyfikowany i dlatego wyróżniamy jego kilka podtypów: FTA ABS (test immunofluoroscencji krętków w modyfikacji absorpcyjnej), IgM FTA ABS, 19S IgM FTA ABS. Do odczynów krętkowych zaliczamy także metodę hemaglutynacyjną TPHA, SPHA, metodę Captia syphylis oraz metodę unieruchomienia krętków bladych TPI (odczyn Nelsona). Podczas tego badania krętki w połączeniu z przeciwciałami chorego tworzą kompleksy. Po dodaniu do preparatu przeciwciał fluorescencyjnych, kompleksy te zaczynają świecić, dzięki czemu są widoczne.

Powszechnie w badaniach profilaktycznych kiły stosuje się odczyn USR, rzadziej odczyny FTA lub VDRL. W diagnostyce wystarcza na ogół tylko odczyn VDRL, FTA ABS i TPHA. W wyjątkowych przypadkach stosuje się dodatkowo inne odczyny, takie jak TPI, IgM FTA ABS czy Captia syphylis. W celu kontroli po leczeniu choroby używa się FTA, VDRL, rzadziej TPHA.

Badanie nie wymaga od chorego żadnego przygotowania ani żadnego szczególnego postępowania po jego przeprowadzeniu. Jedynie przed jego wykonaniem należy zgłosić lekarzowi, czy badany wykazuje skłonność do krwawień (skaza krwotoczna) oraz wskazać osobę podejrzaną o zakażenie kiłą, z którą badany odbył stosunek seksualny. Badanie to jest bezpieczne. Jedyne możliwe powikłania to niewielkie krwawienie w miejscu wprowadzenia igły i ewentualny krwiak.

Źródła

1. Kiła wrodzona
2. Stachura J., Domagała W. Patologia znaczy słowo o chorobie, Kraków: Wydawnictwo PAU, 2003, s. 267. ISBN 83-88857-65-7
3. Mroczkowski. T., Choroby przenoszone drogą płciową, Lublin: Wydawnictwo Czelej, 2006. ISBN 83-89309-82-3
4. Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H. Dermatologia w praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3715-9
5. Dziubek Z. Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9
6. Kaszuba A. (red.), Dermatologia - diagnostyka różnicowa, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-039-9
7. Virella G. Mikrobiologia i choroby zakaźne, Urban & Partner, Wrocław 1999, ISBN 978-83-85842-59-0
8. Murray P.R., Pfaller P.A., Rosenthal K.S. Mikrobiologia, Urban & Partner, Wrocław 2011, ISBN 978-83-7609-294-2