Biopsja dziąsła - wskazania, przebieg, powikłania, wyniki biopsji dziąsła

Biopsja dziąseł wykonywana jest w przypadku widocznych zmian patologicznych w obrębie dziąseł oraz całej jamy ustnej. Stosowana jest także przy podejrzeniu występowania nowotworów jamy ustnej oraz w przypadku, gdy u pacjenta wystąpił przerost dziąseł.

Wskazaniami do badania mogą być też długotrwale utrzymujące się objawy, takie jak:

• obrzęk dziąseł;
• ból dziąseł;
• krwawienie dziąseł;
• rozchwianie zębów;
• zapalenie dziąseł.

Zapalenie dziąseł mogą utrzymywać się kilka lat, a nawet w ciągu całego życia. Często zdarza się, że zapalenie dziąseł poprzedza zapalenie przyzębia.

Na występowanie chorób dziąseł narażonych jest wiele osób. Do czynników ryzyka powodujących zmiany chorobowe w obrębie dziąseł należą:

• palenie papierosów;
• nieodpowiednia higiena jamy ustnej;
• nieumiejętne szczotkowanie zębów;
• osoby po 35 roku życia, kobiety w ciąży;
• diabetycy.

Pacjentowi podaje się środek znieczulający w postaci aerozolu w miejscu przerostu dziąsła lub innej nietypowej dolegliwości. W niektórych przypadkach używa się zastrzyku znieczulającego. Następnie pobiera się mały fragment dziąsła do badania laboratoryjnego. Zastosowany środek znieczulający powoduje drętwienie obszaru badanego, w wyniku czego nie jest odczuwany ból. Pacjent może jednak mieć wrażenie szarpania czy wywieranego ciśnienia na miejsce zmienione chorobowo w momencie wycinania części tkanki. Nie ma szczególnych zaleceń dotyczących przygotowania się do badania, choć lekarz może zalecić, aby na kilka godzin przed biopsją nic nie jeść.

Po badaniu w miejscu nakłucia może pojawić się krwawienie, infekcja lub ból, pojawiający się w momencie zejścia znieczulenia, trwający do kilku dni po zabiegu. W celu zahamowania krwawienia, jeżeli nie ustąpi samoistnie, można użyć metody z laserowym zamykaniem naczynek, tzw. wypalaniem. Warto przez tydzień po biopsji nie szczotkować miejsca nakłucia.

Biopsję wykonuje się tylko wtedy, gdy ma miejsce dolegliwość, na przykład przerost, dlatego wynik zawsze wskazuje na choroby dziąseł. Są to płaskonabłonkowy rak jamy ustnej, nierakowe zmiany w dziąsłach lub zakrzepowa plamica małopłytkowa czy też skrobawica. Płaskonabłonkowy rak jamy ustnej stanowi 90% wszystkich przypadków.

Biopsja dziąsła pozwala na otrzymanie próbki wycinku tkanki patologicznie zmienionej, która następnie wysyłana jest do laboratorium w celu pełnej jej oceny. Patomorfolog, analizując dostarczony materiał biologiczny, bierze pod uwagę ilość, wielkość, kształt komórek, a także obecność nowych normalnie niewystępujących komórek w organizmie.

Należy pamiętać o tym, że biopsja dziąseł wykonywana jest tylko w ostateczności, gdy wszystkie inne metody nie pozwolą na stuprocentową identyfikację zmiany chorobowej. Jest to badanie nieinwazyjne. Jednakże, aby uniknąć tego typu badania, jak i innych, warto zwrócić szczególną uwagę na codzienną higienę jamy ustnej. Należy szczotkować zęby co najmniej 3 razy dziennie po jedzeniu. Dbanie o prawidłowy stan jamy ustnej pozwoli na uniknięcie niezbyt przyjemnych schorzeń i dolegliwości jamy ustnej.

Źródła

1. Wgląd do jamy ustnej
2. Górska R. (red.), Choroby jamy ustnej - diagnostyka i leczenie, Urban & Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-49-3
3. Banach J., Jańczuk Z., Choroby błony śluzowej jamy ustnej i przyzębia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2784-5
4. Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0