Ból gardła: skąd się bierze, co oznacza i jak go złagodzić?

spis treści
rozwiń

To jedna z bardziej powszechnych, nieprzyjemnych i uciążliwych dolegliwości, która może się pojawić bez względu na porę roku. Skąd się bierze, co oznacza i jak ją złagodzić?

Pod ogólnie brzmiącym pojęciem ból gardła kryją się różne dolegliwości, a główna różnica polega na ich umiejscowieniu – źródło bólu może być zlokalizowane w gardle, krtani, podniebieniu, migdałkach czy też w okolicach ślinianek. Nam samym trudno stwierdzić, skąd dokładnie płynie ból, dlatego swoje dolegliwości opisujemy z reguły właśnie jako ból gardła. Ból ten jednak nie zawsze jest bólem w dosłownym tego pojęcia znaczeniu – możemy odczuwać dyskomfort pod postacią drapania, pieczenia czy suchości w gardle. Ból może być odczuwany przez cały czas, ale może się też pojawiać jedynie przy mówieniu czy przełykaniu. Dodatkowo może mu towarzyszyć chrypka, obrzęk i przekrwienie błony śluzowej.

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czy warto wykonywać badania profilaktyczne?"

1. Jak powstaje ból gardła?

Ból gardła nie jest samodzielną jednostką chorobową, ale jednym z objawów, towarzyszącym wielu schorzeniom. Może się pojawić na skutek infekcji o różnym podłożu – wywołanych przez wirusy, bakterie, grzyby czy pierwotniaki. Drobnoustroje, atakując gardło, wywołują stan zapalny oraz niszczą nabłonek jego śluzówki. Przenikają przez nabłonek i ulegają procesowi replikacji – powstają nowe wiriony, które przedostają się do krwi.

Namnażające się drobnoustroje zaczynają się rozprzestrzeniać do poszczególnych narządów docelowych, co powoduje swego rodzaju alarm immunologiczny – następuje obfite wytwarzanie tzw. mediatorów zapalenia. Nazywamy tak związki (m.in. histaminę czy cytokiny), które „rozregulowują” naczynia krwionośne, gruczoły wydzielnicze błony śluzowej, a także miejscowy układ nerwowy. Powstały w organizmie „bałagan” powoduje wyciek osocza krwi z naczynek krwionośnych w błonie śluzowej oraz obrzęk śluzówki. Na skutek zablokowania ujścia zatok przynosowych pojawiają się komplikacje chorobowe, w tym m.in. zapalenie i ból gardła.

Dowiedz się więcej

Ból gardła może się pojawić także na skutek zmian w śluzówce gardła, spowodowanych przez tzw. czynniki nieinfekujące, jak chociażby suche powietrze w pomieszczeniach zamkniętych, klimatyzacja, zbyt zimne/gorące napoje, ostro przyprawione potrawy, naprzemienne działanie niskich i wysokich temperatur, substancje chemiczne, czy dym papierosowy. Wówczas uczucie bólu to konsekwencja zniszczenia wyścielającej gardło tkanki lub zbytniego podrażnienia receptorów nerwów czuciowych.

2. Możliwe przyczyny bólu gardła

Istnieje sporo schorzeń wywołujących ból gardła. Czasami to tzw. banalne infekcje, ale bywa i tak, że dolegliwości mają znacznie poważniejsze przyczyny. To zarówno schorzenia przewlekłe, jak i wady anatomiczne górnych dróg oddechowych, które zwiększają ryzyko zakażeń. Wśród przyczyn bólu gardła znajdziemy m.in.:

  • zapalenie gardła (infekcje wirusowe, bakteryjne, grzybicze, pierwotniakowe),
  • skrzywioną przegrodę nosową, która utrudnia oddychanie przez nos, zmuszając do oddychania przez usta, co sprawia, że gardło jest bezpośrednio wystawione na działanie wirusów i bakterii,
  • zmiany chorobowe zatok przynosowych, które prowadzą do spływania wydzieliny do gardła, co może wywoływać zakażenia,
  • przerost migdałka gardłowego, który może powodować nadwrażliwość na drobnoustroje,
  • przerost migdałków podniebiennych, który może prowadzić do ropnych zapaleń,
  • rozległe zapalenie jamy ustnej, które może objąć błonę śluzową gardła,
  • alergie, które mogą powodować zmiany w obrębie śluzówki gardła.

3. Jak złagodzić ból gardła?

Z uwagi na trudności w samodzielnym wskazaniu, skąd dokładnie płynie ból, diagnoza lekarska opiera się na badaniu objawów współwystępujących z ową przykrą dolegliwością. Jeśli powodem bólu gardła jest infekcja wirusowa, stosuje się leczenie wyłącznie objawowe – leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne, a także miejscowe leki antyseptyczne w różnych postaciach (tabletki do ssania, środki do płukania, spraye do gardła).

Istnieje także szereg domowych sposobów, których zaletą jest to, że wzmacniają organizm i jego odporność, a tym samym przyspieszają walkę z infekcją. Wśród najpowszechniejszych znajdziemy ziołowe, sodowe czy octowe płukanki, inhalacje, herbatę z miodem i cytryną, mleko z czosnkiem, rosół, syrop z cebuli czy okłady z ziemniaków (zgniecione, ugotowane ziemniaki zawijamy w bawełniany ręcznik – tak powstały okład, owinięty wokół szyi za pomocą szalika, ma pobudzać system odpornościowy). Warto je stosować, bo nie tylko przynoszą ulgę choremu, ale mogą także pomóc zahamować rozprzestrzeniającą się infekcję.

Niestety, nie zagwarantują nam, że infekcja wirusowa nie przekształci się w infekcję bakteryjną. Warto pamiętać, że po wyznaczonych przez wirusy „szlakach” bakteriom znacznie łatwiej przedostać się do organizmu. W czasie infekcji gardła warto więc sięgnąć po środek, który zabezpieczy osłabione śluzówki przez rozwojem wspomnianej wtórnej infekcji.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!