Budzisz się o 4 nad ranem? Eksperci wskazują możliwe przyczyny

Budzenie się około godziny 4:00 nad ranem to problem, który dotyka milionów osób na całym świecie. Choć wydaje się przypadkowe, badania pokazują, że moment ten ma związek z fizjologią snu, gospodarką hormonalną i stylem życia.

Eksperci wskazują przyczyny nocnych pobudekEksperci wskazują przyczyny nocnych pobudek
Źródło zdjęć: © Getty Images

Rytm dobowy i hormony

Sen jest regulowany przez rytm okołodobowy oraz hormony. Melatonina odpowiada za zasypianie, natomiast kortyzol – tzw. hormon stresu – przygotowuje organizm do aktywności. W drugiej połowie nocy naturalny wzrost kortyzolu może wyrywać ze snu.

- Sen jest regulowany przez poziom dwóch hormonów: melatoniny i kortyzolu, które podążają za regularnym 24-godzinnym rytmem. Melatonina pomaga zasnąć, a kortyzol pomaga wstać i utrzymać czujność – wyjaśniła w rozmowie z Independent Lisa Artis, zastępczyni dyrektora organizacji The Sleep Charity.

Badania potwierdzają, że zaburzenia równowagi tych hormonów zwiększają ryzyko nocnych wybudzeń. Przegląd opublikowany w "Frontiers in Endocrinology" wskazuje, że zmieniony rytm kortyzolu jest częsty u osób cierpiących na bezsenność i przewlekły stres.

Sposoby na problemy ze snem

Dieta i styl życia

Specjaliści zwracają uwagę, że kluczowa jest również dieta.

- Dieta bogata w cukier i rafinowane węglowodany może powodować wahania poziomu cukru we krwi, prowadzące do wybudzania się w nocy – tłumaczy dr Mariyam H. Malik, lekarka z Pall Mall Medical.

Zbyt późne spożycie alkoholu czy kofeiny także zwiększa ryzyko przebudzeń. Badanie opublikowane w "Nutrients" wykazało, że wysoki udział cukrów prostych w diecie wiąże się z częstszymi zaburzeniami snu i krótszą fazą głębokiego odpoczynku.

Fizjologia i wiek

Wiek również odgrywa rolę – u osób starszych sen staje się płytszy, a produkcja melatoniny spada. Kobiety w okresie okołomenopauzalnym zmagają się z dodatkowymi trudnościami: uderzeniami gorąca, nocnymi potami i spadkiem estrogenów.

- Kiedy poziom estrogenu zaczyna spadać przed i w trakcie menopauzy. Może to powodować zaburzenia w hormonie snu – melatoninie, co oznacza, że nie może ona prawidłowo zrównoważyć poziomu kortyzolu – tłumaczy Artis.

Stres i nocne zmartwienia

Nie bez powodu 4:00 nad ranem nazywana jest "godziną zmartwień". Badanie "Bupa" wykazało, że miliony ludzi budzi się właśnie około 4:05 nad ranem, często z powodu stresu i lęku o zdrowie.

- Prowadź dziennik przy łóżku i zapisuj swoje zmartwienia przed pójściem spać. Ta praktyka pomoże ci wyrzucić z głowy troski i przelać je na papier, ułatwiając ci chwilowe ich porzucenie – radzi dr Malik.

Jak poprawić sen?

Eksperci zalecają:

  • unikanie ekranów na 2 godziny przed snem (niebieskie światło obniża produkcję melatoniny),

  • wieczorne posiłki bogate w białko i magnez (np. jajka, nasiona dyni, twaróg),

  • ograniczenie płynów przed snem,

  • techniki relaksacyjne, takie jak medytacja i ćwiczenia oddechowe.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

  1. Independent
  2. Frontiers in Endocrinology
  3. Nutrients
  4. Bupa

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Źródło artykułu: WP abcZdrowie
Wybrane dla Ciebie
Infekcja wraca mimo antybiotyku? Naukowcy znaleźli powód
Infekcja wraca mimo antybiotyku? Naukowcy znaleźli powód
Lekarz wypracował 4881 godzin w ciągu. Kontraktowiec przebił etaty całego zespołu
Lekarz wypracował 4881 godzin w ciągu. Kontraktowiec przebił etaty całego zespołu
5 mln połączeń do pogotowia w rok. Dyspozytorzy odrzucili 1,6 mln zgłoszeń
5 mln połączeń do pogotowia w rok. Dyspozytorzy odrzucili 1,6 mln zgłoszeń
Główna przyczyna dny moczanowej. TikTok wprowadza w błąd ws. leczenia
Główna przyczyna dny moczanowej. TikTok wprowadza w błąd ws. leczenia
Śpisz bez piżamy? To może wpływać na sen, skórę i metabolizm
Śpisz bez piżamy? To może wpływać na sen, skórę i metabolizm
Po cichu odbiera oddech. "Zaledwie co czwarty Polak słyszał o tej chorobie"
Po cichu odbiera oddech. "Zaledwie co czwarty Polak słyszał o tej chorobie"
Choroby widoczne na dłoniach. Lekarz pokazuje sygnały ostrzegawcze
Choroby widoczne na dłoniach. Lekarz pokazuje sygnały ostrzegawcze
Radny z Warszawy o przyczynach śmierci ciężarnej. Potwierdziły się nasze ustalenia
Radny z Warszawy o przyczynach śmierci ciężarnej. Potwierdziły się nasze ustalenia
Miliony Polaków z tą chorobą. Mogą dostać świadczenie, o którym wielu nie słyszało
Miliony Polaków z tą chorobą. Mogą dostać świadczenie, o którym wielu nie słyszało
Pojechał leczyć kręgosłup, amputowano mu nogę. "Tu jest wszędzie ropa w środku"
Pojechał leczyć kręgosłup, amputowano mu nogę. "Tu jest wszędzie ropa w środku"
Atak na pielęgniarkę. 65-latek odpowie przed sądem
Atak na pielęgniarkę. 65-latek odpowie przed sądem
To "narząd długowieczności". Gdy źle pracuje, przyspiesza starzenie organizmu
To "narząd długowieczności". Gdy źle pracuje, przyspiesza starzenie organizmu