Chemioterapia w leczeniu raka piersi

Stosowanie chemioterapii:

• gdy nowotwór obejmuje tylko pierś lub węzły chłonne, chemioterapia może być podawana po mastektomii lub lumpektomii, wtedy zapobiega nawrotom choroby,
• czasem chemioterapię stosuje się przed operacją, by zmniejszyć guz i usunąć samą zmienioną tkankę, bez konieczności usuwania całej piersi,
• chemioterapia może także stanowić podstawę leczenia, jeśli nowotwór znajduje się także w innych częściach ciała, czyli gdy doszło do przerzutów raka piersi. Zdarza się tak w nielicznych przypadkach, np. gdy pojawiają się nawroty choroby. Większość osób jest w stanie pracować podczas przyjmowania chemioterapii.

Działania chemioterapii nie można określić na podstawie wystąpienia efektów ubocznych leczenia lub ich braku. Jednakże w badaniach dowiedziono jej skuteczność u kobiet, które otrzymywały chemię po operacji. Po zakończeniu przyjmowania leków wykonuje się następujące badania:

• badania fizykalne,
• mammografię,
• badania krwi,
• prześwietlenia i obrazowanie rezonansem magnetycznym.

Odczuwalne skutki chemioterapii zależą od pacjenta i rodzaju jego choroby. Najczęściej spotykane to:

• nudności i wymioty,
• utrata apetytu,
• wypadanie włosów,
• zmiany w cyklu menstruacyjnym,
• wysokie ryzyko infekcji,
• krwawienia,
• zmęczenie.

Naukowcy nie wyjaśnili do końca wszystkich efektów, jakie wywiera chemioterapia na układ rozrodczy kobiety. Chemioterapia może spowodować następujące zmiany w cyklu menstruacyjnym:

• zahamowanie owulacji,
• miesiączki staną się nieregularne,
• czasowo zanikną miesiączki,
• pojawią się objawy menopauzy, gdy dojdzie do uszkodzenia jajników.

Menopauza wywoływana przez chemioterapię może pojawić się od razu lub odsunąć się w czasie, może również być czasowa lub stała. Jednakże zdarza się ona rzadko, częściej mogą pojawić się jej symptomy, które po kilku miesiącach przechodzą.

Menopauza i miesiączka podczas chemioterapii

Najczęstsze objawy menopauzy wywołanej chemioterapią to:

• uderzenia gorąca,
• zmiany nastrojów,
• zmiany w pochwie,
• zmiany w zachowaniach seksualnych,
• wahania wagi.

U niektórych kobiet menstruacja może pojawiać się rzadziej niż przed leczeniem. U innych może wydłużyć się lub skrócić czas pomiędzy kolejnymi krwawieniami. Czasami kobiety nie odczuwają zmian w długości cyklu, ale krwawienie może być większe. Niekiedy kobiety mają krótszą miesiączkę z większymi krwawieniami lub występuje ona rzadziej, ale ilość dni krwawienia jest większa. Po zakończeniu leczenia chemioterapią u wielu kobiet wraca naturalna funkcja jajników i regularne cykle.

W trakcie chemioterapii cykle są nieregularne i gdy wystąpi owulacja, kobieta może łatwiej zajść w ciążę. Dlatego też powinna stosować skuteczną antykoncepcję, gdyż może to spowodować pewne komplikacje w rozwoju płodu. Najlepszym środkiem w takiej sytuacji jest prezerwatywa, nie zaleca się bowiem doustnych środków antykoncepcyjnych. Po zakończeniu leczenia można starać się o poczęcie, jednak powinno być ona planowane w porozumieniu z onkologiem, istnieje bowiem ryzyko, że u dziecka pojawią się zmiany chromosomalne.

Źródła

1. Leczenie wczesnego raka piersi
2. Brużewicz S., Wronkowski Z., Chemioterapia i radioterapia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, ISBN 978-83-200-3273-4
3. Pawlicki M. Rak piersi - nowe nadzieje i możliwości leczenia, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2011, ISBN 978-83-7522-067-4
4. Pieńkowski T. Rak Piersi. Leczenie ogólnoustrojowe., Medipage, Warszawa 2011, ISBN 978-83-62875-03-0