Chłoną toksyny jak gąbka. Uwalniają je nawet do roku później

Badacze z University of California, Irvine opublikowali w prestiżowym czasopiśmie "Proceedings of the National Academy of Sciences" wyniki badań, które rzucają nowe światło na problem jakości powietrza w zamkniętych pomieszczeniach. Ustalono, że powierzchnie wewnątrz budynków - od ścian, przez drewno, aż po beton - pochłaniają lotne związki organiczne (LZO), a następnie uwalniają je ponownie, nawet wiele miesięcy po ekspozycji.

Źródła LZO są różnorodne i często obecne w codziennym życiu. To nie tylko dym tytoniowy czy zanieczyszczenia napływające z zewnątrz, np. w wyniku pożarów lasów, ale także produkty codziennego użytku: spraye do czyszczenia, kosmetyki czy opary z gotowania.

Eksperymenty prowadzone w specjalnie przygotowanej komorze, odwzorowującej środowisko domowe, wykazały, że powierzchnie można traktować jak "chemiczne gąbki". Wchłaniają one ogromne ilości toksyn, które później mogą powoli powracać do powietrza. Prof. Manabu Shiraiwa, współautor badania, podkreśla, że skala tego zjawiska jest znacznie większa, niż do tej pory sądzono.

Szczególnie niebezpieczne są materiały porowate - pomalowane ściany, drewno czy beton. Mogą one zatrzymywać szkodliwe substancje nawet przez rok, a następnie uwalniać je w procesie tzw. off-gassingu. To oznacza, że ryzyko narażenia na toksyny utrzymuje się długo po zakończeniu pierwotnej ekspozycji.

Zobacz też: Pojechała na "oczyszczający rytuał". "Cały czas jest w ciężkim stanie"

Według naukowców kontakt z tymi związkami odbywa się na dwa sposoby: poprzez wdychanie powietrza z toksynami oraz przez skórę, w momencie styczności z zanieczyszczonymi powierzchniami. To szczególnie istotne dla osób spędzających większość czasu w pomieszczeniach - a takich jest zdecydowana większość.

Przykładem są składniki dymu tytoniowego, które mogą osadzać się na ścianach i meblach, a następnie powoli przenikać do powietrza, narażając domowników na przewlekłą ekspozycję. Regularne wietrzenie pomieszczeń nie zawsze wystarcza, by całkowicie pozbyć się tego zagrożenia.

Zobacz też: Najsilniej oczyszczają powietrze. Postaw na każdym parapecie

Choć wyniki badań brzmią alarmująco, naukowcy wskazują również na proste sposoby ograniczania ryzyka. Najważniejsze jest regularne sprzątanie - dokładne odkurzanie i mycie powierzchni może znacząco zmniejszyć ilość nagromadzonych toksyn. Warto też zwracać uwagę na skład stosowanych detergentów i kosmetyków, wybierając produkty mniej obciążające środowisko domowe.

Nowe odkrycia pokazują, że dbanie o zdrowie w czterech ścianach to nie tylko kwestia świeżego powietrza, ale również świadomego podejścia do tego, jakie substancje wprowadzamy do naszych mieszkań i jak pielęgnujemy otaczające nas powierzchnie.

oprac. Aleksandra Zaborowska, dziennikarka Wirtualnej Polski

Żródła:

• PAP,

• Yu J. et al., "VOC injection into a house reveals large surface reservoir sizes in an indoor environment", Proceedings of the National Academy of Sciences, 2025.