Choroba Morgellonów – przyczyny, objawy i leczenie

Choroba Morgellonów (ang. Morgellons disease, Morgellons syndrome) to rzekome schorzenie, któremu towarzyszą swędzące zmiany skórne oraz wrażenie pełzania robaków pod skórą. To jedna z najbardziej nietypowych i osobliwych chorób znanych medycynie. Choć pacjenci skarżą się na dokuczliwe dolegliwości, trudno ustalić ich podłoże i przyczynę.

Termin „Morgellons disease” pojawił się po raz pierwszy w 1674 roku. Wówczas brytyjski lekarz Thomas Browne użył tego określenia do opisania tajemniczych krost pojawiających się zwłaszcza na plecach dzieci z rodziny Morgellonów. To dlatego dziś choroba jest znana także jako morgellonka lub syndrom Morgellonów.

Kolejny głośny epizod związany z tą nie do końca rozumianą i wyjaśnioną chorobą miał miejsce w 2001 roku. Wówczas Mary Leitao zdiagnozowała ją u swojego syna. Według niej pojawienie się dziwnych krost w okolicach warg i uczucie pełzania w nich robaków, które zaobserwowała u swojego syna, były objawami choroby Morgellonów. To przyczyniło się do rozpowszechnienia wiedzy na jej temat.

Obecnie o morgellonce można znaleźć wiele wzmianek na internetowych forach, ale i publikacji, zarówno w prasie medycznej (temat podejmował na przykład American Journal of Clinical Dermatology), jak i wielu w poważnych tytułach (takich jak choćby Washington Post).

Jakie są przyczyny morgellonki? Hipotezy dotyczące jej podłoża są bardzo różne, od naukowych, po nieprawdopodobne. Lekarze z syndromem Morgellonów mają problem.

Wielu z nich jest zdania, że nie jest to choroba. Inni twierdzą, że to specyficzna forma zaburzeń urojeniowych (tzw. halucynozy pasożytniczej). Padają również głosy, że przyczyną może być borelioza lub zakażenie bakteriami z rodzaju Agrobacterium, które występują w roślinach strączkowych.

Jak można się spodziewać, pojawiają się również teorie spiskowe. Można na przykład przeczytać, że za chorobę Morgellonów odpowiadają istoty pozaziemskie, nanotechnologia, broń mikrobiologiczna czy zanieczyszczenia środowiska. Ponieważ zdarza się, że morgellonkę diagnozują u siebie osoby, które na informacje o niej natknęli się w sieci, pojawiła się opinia, że syndrom Morgellonów to choroba zakaźna, którą można zarazić się… w internecie.

Choroba Morgellonów jest bardzo rzadka, niemniej analiza przypadków pozwoliła wysnuć wniosek, że najczęściej z jej powodu cierpią kobiety w średnim wieku.

Objawy związane z chorobą Morgellonów są charakterystyczne. To:

• zmiany skórne, którym zwykle towarzyszy silny świąd. To rany, wypryski, wysypka, otwarte owrzodzenia lub twarde, podskórne guzki,
• bolesna i swędząca, sucha i szorstka skóra,
• przekonanie, że na skórze bądź pod nią bytują robaki, które pełzają i gryzą,
• przewlekłe zmęczenie,
• zaburzenia koncentracji,
• zaburzenia emocjonalne, stany obsesyjne i lękowe, depresja,
• nadmierne wypadanie włosów,
• problemy z funkcjonowaniem pamięci krótkotrwałej.

Problemem diagnostycznym w przypadku morgellonki jest fakt, że badania nie potwierdzają obecności obcych bytów w ciałach pacjentów. Z kolei różnokolorowe włókna, które osoby borykające się z syndromem Morgellonów znajdują na swoim ciele, także nie stanowią dowodu na istnienie problemu. Okazuje się bowiem, że pochodzą one z odzieży.

Choroba Morgellonów, choć rzadko spotykana, pojawiała się na tyle często, że znalazła się w kręgu zainteresowania naukowców i lekarzy. Przyglądała się jej organizacja Morgellons Research Foundation oraz amerykańskie CDC (Centers for Disease Control and Prevention). Niestety w związku z zainteresowaniem badaczy, wnikliwymi analizami i badaniami, nie pojawiła się żadna wiążąca hipoteza. Chorobę Morgellonów uznano za niewyjaśnioną dermopatię, która nie jest wywołana przez zakażenie czy pasożyty, nie jest też chorobą zakaźną.

W takiej sytuacji zarówno diagnostyka, jak i leczenie choroby Morgellonów jest bardzo trudne. Lekarze podczas wywiadu lekarskiego skupiają się na zadawaniu pytań dotyczących objawów zarówno fizycznych, jak i psychicznych. Zlecają również wykonanie wielu różnych badań, od morfologii krwi, po biopsję skóry. Najbardziej zasadne wydaje się skierowanie pacjenta na ścieżkę terapii psychologicznej bądź psychiatrycznej.