Przejdź na WP

Cichy zabójca, czyli co należy wiedzieć o WZW?

Choroba rozwija się w ukryciu. Początkowo nie daje żadnych typowych objawów. Można ją pomylić ze zwykłym przeziębieniem. Dopiero w zaawansowanym stadium dowiadujemy się, że w naszym organizmie dzieje się coś bardzo złego. O jakiej chorobie mowa? O wirusowym zapaleniu wątroby (WZW).

1. Dlaczego WZW określa się mianem "cichego zabójcy"?

WZW to zakaźne choroby zapalne wątroby, które są wywoływane przez wirusy hepatotropowe. Uszkadzają one wątrobę, upośledzając jej funkcjonowanie. Najczęściej mamy do czynienia z wirusowym zapaleniem wątroby typu A lub B, ale mogą pojawić się również WZW typu C, D, E czy też G.

– Choroby wątroby nie dają zwykle żadnych objawów i najczęściej pierwszym widocznym jest któryś z symptomów marskości wątroby (żółtaczka, wodobrzusze, krwawienie z żylaków przełyku, encefalopatia, czyli śpiączka wątrobowa), kiedy jest już zbyt późno na cofnięcie zmian – mówi dr n. med. Jan Gietka, hepatolog.

– Marskość wątroby, niezależnie od przyczyny, grozi z kolei nowotworem wątroby, który w przypadku WZW B może pojawić się nawet w wątrobach, w których jeszcze nie stwierdzono marskości. Następstwem marskości jest również niewydolność wątroby, która niesie za sobą konieczność przeszczepu oraz ryzyko śmierci – zaznacza lekarz.

Dlatego osoby zakażone często nie zdają sobie nawet sprawy z tego, że są nosicielami wirusa. Rozwija się on w ich organizmie i ujawnia zazwyczaj dopiero wtedy, gdy wątroby nie da się już uratować.

2. Czym różni się WZW A od WZW B?

Pomimo tego, że obie choroby są wirusowym zapaleniem wątroby, to pod wieloma względami się od siebie różnią, zaczynając od rodzaju wirusa, który je wywołuje (HAV lub HBV), a kończąc na sposobach leczeniu (w WZW A działa się objawowo, ale chory często jest obserwowany w szpitalu, WZW B – u niektórych chorych włącza się leki przeciwwirusowe, a hospitalizacja rzadko jest konieczna).

WZW A przenosi się przede wszystkim drogą pokarmową, podczas gdy WZW B poprzez krew. – Oba wirusy mogą być przekazywane drogą seksualną – mówi dr n. med. Jan Gietka. Hepatolog zauważa również, że w WZW A mamy do czynienia tylko z ostrym zachorowaniem, podczas gdy przy WZW B może być ono zarówno ostre, jak i przewlekłe.

Wirusowe zapalenie wątroby typu A objawia się najczęściej gorączką, osłabieniem, bólem głowy, nudnościami, wymiotami, biegunką, bólami stawów, bólem brzucha, żółtaczką, brakiem apetytu, świądem skóry. Chory wraca do zdrowia dopiero po okresie od kilku tygodni do nawet kilku miesięcy. WZW B początkowo często przebiega bezobjawowo, zdarza się także, że symptomy przypominają grypę. Czasami może pojawić się żółtaczka. U niektórych chorych ostre WZW B z biegiem czasu może przejść w przewlekłe i ten scenariusz jest dużo częstszy u dzieci niż u dorosłych.

3. Jak leczyć WZW?

W większości przypadków ostre WZW nie jest leczone, a obserwowane. Leczy się jego objawy, jeśli się pojawią.

– Przy przewlekłym WZW B podaje się pacjentowi zastrzyki z licznymi działaniami niepożądanymi przez prawie rok albo tabletki, które hamują namnażanie wirusa, ale trzeba je brać stale. Przewlekłe WZW B leczymy, gdy wirus uszkadza wątrobę, jednak nie ma możliwości całkowitego wyleczenia – mówi hepatolog Jan Gietka.

4. Jak zabezpieczyć się przed zachorowaniem na WZW?

Dr n. med. Jan Gietka mówi wyraźnie, że najlepszym sposobem zabezpieczenia się przed WZW jest unikanie sytuacji ryzykownych oraz stosowanie szczepień ochronnych. Co rozumiemy jako sytuacje ryzykowne?

– WZW A jest przenoszone przez połknięcie nawet mikroskopowych ilości substancji kałowych osoby zakażonej tym wirusem. Stąd czynniki ryzyka to spożywanie posiłków i wody przygotowywanej przez osoby zakażone, a także kontakty seksualne z osobą zakażoną.

– WZW B jest przenoszone przez płyny ustrojowe takie jak np. krew i nasienie osoby zakażonej. Wirus zapalenia wątroby typu B przenosi się 50–100 razy łatwiej niż HIV. Najczęściej dochodzi do tego drogą seksualną oraz przez procedury związane z przerwaniem ciągłości skóry – przede wszystkim procedury medyczne i kosmetyczne (poprzez igły, strzykawki), ale też drogą stosowania dożylnych środków odurzających oraz z chorej matki na dziecko.

– Zabiegi kosmetyczne, tatuaże, piercing też zaliczamy do zachowań ryzykownych. Cieszyć powinno to, że mamy bardzo skuteczne szczepienia przeciw WZW A i B i jest to najbardziej efektywna profilaktyka – wyjaśnia hepatolog.

5. Szczepionka przeciw WZW A i B

Obowiązkowe szczepienia na HBV, czyli wirusa odpowiedzialnego za WZW typu B, obejmują wszystkie polskie dzieci urodzone po 1986 roku. Najpierw (w 1993 roku) szczepienia te wprowadzono tylko w kilku województwach, by trzy lata później objęły one noworodki i niemowlęta w całym kraju. W 2000 roku rozpoczęły się szczepienia dla 14-latków, które urodziły się po 1986 roku. W związku z powyższym zanotowano duży spadek liczby zachorowań na ten rodzaj zapalenia wątroby.

Wciąż jednak wielu Polaków urodzonych przed 1986 rokiem nie otrzymało ochronnego zastrzyku. Z kolei szczepionka na HAV nie jest obowiązkowa, a jedynie zalecana, więc nie jest też refundowana.

Na świecie na WZW A choruje 1,4 mln ludzi, a na WZW B – 240 mln. W Polsce liczby te wynoszą odpowiednio 1500 oraz 500 tys.

Żółty Tydzień

Pod koniec października rozpoczyna się akcja edukacyjna Żółty Tydzień. Jej celem jest budowanie świadomości na temat zagrożeń wynikających z zakażenia WZW typu A i WZW typu B oraz możliwości profilaktyki.

Więcej informacji na stronie www.zoltytydzien.pl

Materiał powstał we współpracy z organizatorem akcji ŻółtyTydzień

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Ważne tematy