Co roku liczba chorych rośnie. Odkryto kolejny czynnik zwiększający ryzyko raka jelita grubego

Zakażenie bakteriami Salmonelli najczęściej wywołuje zapalenie jelit i żołądka, czyli zatrucie pokarmowe. Najczęstszymi objawami są ostre bóle brzucha, biegunka, mdłości i wymioty. W kale może pojawić się śluzowo-krwista wydzielina. Bardziej agresywne szczepy, bytujące w innych rejonach świata, mogą wywołać m.in. dur brzuszny. Do zakażenia najczęściej dochodzi przez nieodpowiednie przechowywanie żywności.

Już wcześniejsze badania Holendrów wskazywały, że osoby z przeciwciałami przeciwko salmonelli zwykle gorzej reagowały na leczenie raka jelita. Analizę oparto na próbkach pobranych podczas operacji pacjentów z tym typem nowotworu.

Podobne wnioski dały obserwacje naukowców z Uniwersytetu Illinois w Chicago, którzy badali myszy z rakiem jelita grubego. Badacze odkryli, że pod wpływem kontaktu z wyizolowanymi bakteriami Salmonelli guzy nowotworowe szybciej rosły.

- Podczas infekcji salmonella przejmuje kontrolę nad podstawowymi szlakami sygnałowymi gospodarza, a te manipulacje molekularne mogą powodować transformację nowotworową. Obecna praca wskazuje nam, że potrzebne są dalsze badania dotyczące związku pomiędzy narażeniem na salmonellę a ryzykiem raka okrężnicy w USA i że praktykując po prostu bezpieczne przygotowywanie posiłków, możemy potencjalnie pomóc się chronić - wyjaśnia kierująca badaniami prof. Jun Sun.

Naukowcy wskazują, że każde kolejne zakażenie salmonellą może przyspieszać tempo transformacji komórek i zwiększać ryzyko raka.

Gastroenterolog dr Tadeusz Tacikowski w rozmowie z WP abcZdrowie wskazuje, że stany zapalne zwiększają ryzyko nowotworów.

- Przewlekłe stany zapalne związane np. z niewoistymi chorobami zapalnymi jelita, zwiększają również ryzyko raka jelita grubego. Tak samo jest w tym przypadku. Jeżeli dojdzie do zakażenia, salmonella żyje w końcowym odcinku jelita cienkiego i w związku z tym to potencjalne ryzyko raka jelita jest związane z odcinkiem bliżej jelita cienkiego i poprzecznicy, czyli w tych częściach, które są bliżej miejsc, gdzie bytowały bakterie - wyjaśnia.

- Kierujemy się wystandaryzowanym wskaźnikiem ryzyka zapadalności SIR i dla populacji, która ma raka jelita grubego, a wcześniej przeszła zakażenie salmonellą ten współczynnik wynosi - 1,5. Dla porównania w przypadku raka żołądka u osób, które są obciążone infekcją Helicobacter pylori (H. pylori) ten współczynnik wynosi - 5,8. A przecież trzeba pamiętać, że zakażenie H. pylori występuje bardzo często, a z kolei rak żołądka jest obecnie relatywnie rzadko rozpoznawany - tłumaczy.

To może być uspokajające, ale należy pamiętać, że dotychczasowe analizy wskazują wyraźnie, że kluczowe czynnik napędzające ten typ nowotworu to zła dieta i brak aktywności fizycznej, a z tym Polacy mają ogromny problem. Są jeszcze inne czynniki ryzyka.

- Mniej więcej pięć procent populacji ma ewidentnie genetyczne uwarunkowania raka jelita - to są właśnie te przypadki zachorowań w młodym wieku. Natomiast u reszty populacji to jest połączenie pewnych predyspozycji genetycznych, przy czym to jest dziedziczenie wielogenowe i wypadkowa czynników środowiskowych: zła dieta, brak ruchu, ale również czynniki związane m.in. z chemizacją. Ryzyko zachorowania na raka jelita grubego zwiększają też zapalne choroby jelit o podłożu autoimmunologicznym, jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego czy choroba Leśniowskiego-Crohna - podkreśla dr Tacikowski.

Prognozy mówią jasno, że z każdym rokiem zachorowań na ten typ nowotworu będzie przybywać i narażone będą coraz młodsze osoby. W Polsce każdego roku jest rozpoznawanych ok. 18 tys. nowych zachorowań, a ok. 12 tys. pacjentów umiera. Analizy wskazują, że liczba zachorowań rośnie o ok. pięć procent rocznie.

- Badania epidemiologiczne wskazują, że częstość występowania raka jelita grubego w krajach wysoko rozwiniętych jest znacznie wyższa niż niż np. w Afryce. To są ogromne różnice i widać je nawet w obrębie tego samego kraju. Jeżeli porównamy np. Warszawę i jakieś mniejsze miasto, to w większym ośrodku mieszkańcy będą statystycznie bardziej narażeni. Niestety jest to związane z rozwojem ekonomicznym i przemysłowym - przyznaje gastroenterolog.

Jakie mogą być objawy raka jelita?

• bóle brzucha zwłaszcza w dolnej części brzucha, wzdęcia,
• nagła zmiana rytmu wypróżnień,
• krew w stolcu - pojawia się bez wyraźnego powodu lub jest związana ze zmianą rytmu wypróżnień),
• ogólne osłabienie,
• niedokrwistość bez innych objawów ze strony przewodu pokarmowego,
• utrata apetytu,
• utrata masy ciała.

Lekarze przypominają, że większość z tych objawów pojawia się dopiero w zaawansowanym stadium choroby, co pogarsza rokowania. W związku z tym najlepszą formą profilaktyki jest zmiana stylu życia na zdrowszy i wykonywanie kontrolnej kolonoskopii po 45. roku życia.

- Nie czekajmy na objawy. Jedną z metod prewencji jest też usuwanie polipów, kiedy wykonujemy kolonoskopię. Jest duże ryzyko, że w przyszłości może się z nich rozwinąć nowotwór w związku z tym usuwamy takie zmiany, dzięki czemu nie dopuszczamy do rozwoju raka. Jeżeli wynik badania jest prawidłowy, to następną kolonoskopię powinno się wykonać za około 10 lat - wyjaśnia gastroenterolog.

Katarzyna Grzęda-Łozicka, dziennikarka Wirtualnej Polski

Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl