Cukrzyca a nadciśnienie – czy istnieje między nimi zależność?

Cukrzyca a nadciśnienie – czy istnieje między nimi zależność? Według specjalistów zdecydowanie tak. Nadciśnienie tętnicze występuje dwa razy częściej u osób z cukrzycą niż u reszty populacji. Obserwuje się także większą częstotliwość zachorowania na cukrzycę u osób z nadciśnieniem. Można zatem powiedzieć, że choroby są ze sobą sprzężone. Cukrzyca i nadciśnienie występują często jako elementy zespołu metabolicznego.

Nadciśnienie tętnicze to jedna z najczęściej występujących chorób przewlekłych. Rozpoznaje się je, gdy ciśnienie krwi w kilku pomiarach przekracza wartość 140/90 mm Hg.

Ryzyko zachorowania na tę powszechną chorobę układu sercowo-naczyniowego wzrasta wraz z wiekiem. W grupie podwyższonego ryzyka znajdują się również osoby chorującego na cukrzycę, zarówno typu 1, jak i typu 2.

Cukrzyca jest chorobą, w której częstość nadciśnienia tętniczego u pacjentów z cukrzycą jest dwukrotnie większa niż w ogólnej populacji dorosłych. Około 40 proc. chorych na cukrzycę typu 1 ma nadciśnienie tętnicze. W przypadku cukrzycy typu 2 ten odsetek sięga 80 proc.

Co sprzyja rozwojowi nadciśnienia tętniczego u chorego na cukrzycę? Okazuje się, że:

• nadciśnienie w cukrzycy typu 1 jest związane z nefropatią cukrzycową oraz czynnikami genetycznymi,
• nadciśnienie w cukrzycy typu 2 jest uwarunkowane insulinoopornością i hiperinsulinemią.

Czy wysoki poziom cukru ma wpływ na ciśnienie? Zdecydowanie tak. Cukrzyca i wysokie ciśnienie idą w parze bardzo często, za sprawą mechanizmów, które je wzajemnie napędzają. Cukrzyca ma wiele cech sprzyjających wzrostowi ciśnienia tętniczego. Dlaczego tak się dzieje? Z wielu powodów.

Wskutek nadmiaru insuliny układ współczulny staje się bardziej aktywny. Konsekwencją jest wzrost reabsorpcji sodu w kanalikach nerkowych. To wpływa na wzrost ciśnienia tętniczego.

W cukrzycy, duża ilość glukozy we krwi uszkadza bezpośrednio komórki wyściełające wnętrze naczyń krwionośnych, tzw. komórki śródbłonka. W rezultacie zaburzona regulacja napięcia naczyń prowadzi do podniesienia się ciśnienia tętniczego. Nie bez znaczenia jest, że ściany naczyń krwionośnych stają się sztywniejsze niż u osób bez cukrzycy. Gdy twardnieją, przepływ krwi pompowanej przez serce wywołuje większe ciśnienie niż gdyby naczynia krwionośne były miękkie i elastyczne.

Nie bez znaczenia na nadciśnienie w cukrzycy ma otyłość, z którą zmaga się wielu diabetyków. U osób z dużą nadwagą zaburzona gospodarka hormonalna (w zakresie wydzielania i aktywności różnych hormonów) sprawia, że rośnie ciśnienie krwi.

Nadciśnienie, także przy cukrzycy, powinno być leczone. Zaniedbanie tej kwestii może mieć poważne konsekwencje. Zdarza się, że prowadzi do przerostu lewej komory serca czy uszkodzenia nerek. Pojawia się ryzyko choroby niedokrwiennej serca i udaru mózgu. Nadciśnienie tętnicze i cukrzyca mogą przyczyniać się do niewydolności nerek.

Leczenie powinno być ciągłe i trwać przez cały czas, nawet po osiągnięciu prawidłowego wyniku. Jakie leki na nadciśnienie przy cukrzycy? Terapia opiera się na środkach farmakologicznych, takich jak inhibitory konwertazy angiotensyny i antagonisty receptora angiotensynowego AT1 z antagonistą wapnia.

Zarówno w rozpoznaniu nadciśnienia, jak i kontrolowaniu ciśnienia tętniczego duże znaczenie mają regularne pomiary. To ważne, ponieważ początkowo nadciśnienie nie wywołuje dolegliwości, ale uszkadza różne narządy. Przebiega bezobjawowo, a nieleczone może prowadzić do wielu powikłań.

Osoba zdrowa powinna mierzyć ciśnienie przynajmniej raz w roku, a po ukończeniu 40. roku życia raz w miesiącu. Osoby ze zdiagnozowaną cukrzycą oraz nadciśnieniem tętniczym – zdecydowanie częściej. Najlepiej dwa razy w tygodniu, rano i wieczorem, a nawet codziennie (przy zdiagnozowanym nadciśnieniu). Jakie są normy ciśnienia w cukrzycy? Ciśnienie u cukrzyków powinno wynosić < 130/80 mm Hg.