"Czarne złoto". Cenne właściwości octu balsamicznego

Prawdziwy ocet balsamiczny powstaje z moszczu winogronowego (świeżo wyciśnięty sok z winogron, baza dla wina i octu), najczęściej z odmian Trebbiano i Lambrusco, pochodzących z włoskich regionów Modena i Reggio-Emilia.

Świeżo tłoczony sok podgrzewa się powoli, aż część wody odparuje, a cukry ulegną naturalnemu zagęszczeniu. Następnie płyn dojrzewa w drewnianych beczkach przez wiele lat, stopniowo nabierając gęstości, koloru i wyjątkowego aromatu.

W zależności od rodzaju drewna, z jakiego wykonane są beczki, ocet zyskuje różne nuty smakowe – od delikatnie owocowych po głębokie, karmelowe. Właśnie ten długotrwały proces dojrzewania sprawia, że produkt staje się źródłem cennych związków biologicznie aktywnych, w tym antyoksydantów i polifenoli.

Zobacz także: Wystarczą dwie łyżki dziennie. "Super inwestycja w zdrowie serca i naczyń"

Korzystnie wpływa na trawienie i reguluje poziom cukru

Badania naukowe opublikowane w artykule "The Effect of Balsamic Vinegar Dressing on Protein and Carbohydrate Digestibility is Dependent on the Food Matrix" pokazują, że ocet balsamiczny z Modeny może realnie wspierać proces trawienia.

Zawarte w nim naturalne związki wpływają na aktywność enzymów trawiennych, spowalniają rozkład skrobi i ograniczają wchłanianie cukrów, a jednocześnie modulują trawienie białek. Dzięki temu dodatek octu do potraw nie tylko podkreśla ich smak, ale może też wspomagać pracę układu pokarmowego i sprzyjać lepszemu przyswajaniu składników odżywczych.

Pomaga kontrolować masę ciała

Dodatek octu balsamicznego do posiłku może zwiększać uczucie sytości i ograniczać chęć podjadania.

Kwas octowy wspomaga metabolizm, a niska kaloryczność produktu sprawia, że jest on doskonałym zamiennikiem ciężkich sosów i dressingów.

Sprzyja utrzymaniu prawidłowego ciśnienia i wspiera zdrowe krążenie

Umiarkowane spożycie octu może korzystnie wpływać na elastyczność naczyń krwionośnych i wspierać utrzymanie prawidłowego ciśnienia tętniczego. Resweratrol i polifenole pochodzące z winogron wzmacniają ściany naczyń i poprawiają przepływ krwi.

"Jednym z kluczowych składników diety śródziemnomorskiej jest ocet, który uważa się za czynnik ograniczający rozwój chorób serca, ponieważ jego spożycie może obniżać ciśnienie tętnicze. Działając hipotensyjnie, ocet może również zapobiegać bradyarytmii — zaburzeniu rytmu serca objawiającemu się jego spowolnieniem, które prowadzi do zmęczenia, osłabienia, zawrotów głowy, a nawet utraty przytomności" - czytamy w opracowaniu "Therapeutic effects of vinegar: a review" opublikowanym w "Current Opinion in Food Science"

Poprawia profil lipidowy

Dieta bogata w cholesterol sprzyja odkładaniu tłuszczu w wątrobie i zwiększa stężenie trójglicerydów, co może prowadzić m.in. do miażdżycy i nadciśnienia.

Autorzy tekstu "Therapeutic effects of vinegar: a review" podkreślają jednak, że regularne spożywanie octu może być prostym i tanim sposobem na ograniczenie tego procesu. Naukowcy zauważają, że ocet "podnosi poziom glutationu i aktywność enzymów antyoksydacyjnych, takich jak katalaza czy peroksydaza glutationowa", dzięki czemu wspiera ochronę komórek wątroby i pomaga utrzymać prawidłowy metabolizm tłuszczów.

Wspiera drożność dróg oddechowych

Ocet balsamiczny bywa stosowany w domowych inhalacjach. Wystarczy dodać kilka kropel do gorącej wody i wdychać parę pod ręcznikiem, by pomóc udrożnić nos i zatoki podczas infekcji.

Może łagodzić objawy refluksu

Niektóre osoby zauważają, że niewielka ilość octu balsamicznego pomaga zmniejszyć dolegliwości związane ze zgagą. Warto jednak zachować ostrożność i obserwować reakcję organizmu - każdy może bowiem reagować inaczej na różne produkty żywnościowe.

Można wypróbować go na początek w małych ilościach i odczekać kilku godzin, aby zobaczyć, czy ocet poprawił objawy zgagi, czy raczej pogorszył sytuację.

Zobacz także: Odchudza i leczy. Nie tylko celebryci coraz częściej sięgają po to warzywo

Ocet balsamiczny jest niskokaloryczny – 100 g dostarcza ok. 80-90 kcal, głównie z naturalnych cukrów winogronowych. Jedna łyżka to około 15-20 kcal, co czyni go zdrową alternatywą dla majonezu czy sosów sałatkowych. Co ważne, warto wybierać naturalnie dojrzewające wersje bez dodatku karmelu i syropu glukozowo-fruktozowego.

Najlepiej spożywać do dwóch łyżek dziennie, dodając ocet do sałatek, warzyw, serów czy ryb. Sprawdzi się także w deserach, kilka kropel gęstego octu DOP potrafi podkreślić smak truskawek, lodów lub naleśników z owocami.

Choć ocet balsamiczny ma liczne zalety, jego nadmierne spożycie może prowadzić do podrażnienia żołądka i osłabienia szkliwa zębów.

Dlatego najlepiej traktować go jako przyprawę, a nie główny składnik potraw.

Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

1. WP abcZdrowie
2. Current Opinion in Food Science
3. Dietetycy.org
4. Mój dietetyk