Czy statyny można odstawić? Badacze wskazali granicę wieku

Badanie opisane na łamach "The Lancet Healthy Longevity" objęło 1160 osób w wieku co najmniej 75 lat mieszkających we Francji. Uczestnicy nie mieli w wywiadzie choroby sercowo-naczyniowej ani udaru mózgu, ale przyjmowali statyny w ramach profilaktyki.

Badanych losowo przydzielono do dwóch grup. Część kontynuowała leczenie, pozostali przestali przyjmować statyny. Po trzech latach zmarło 7,2 proc. osób z grupy, która odstawiła leki, oraz 7,9 proc. uczestników nadal stosujących terapię.

Naukowcy nie stwierdzili również istotnych różnic pod względem częstości poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak zawał serca czy udar mózgu. Na tej podstawie autorzy wskazali, że u wybranych seniorów bez wcześniejszych incydentów sercowo-naczyniowych odstawienie statyn nie wiązało się w okresie trzyletniej obserwacji z wyraźnym wzrostem ryzyka. Nie oznacza to jednak, że leki można samodzielnie odstawić.

Choć między grupami nie było istotnych różnic dotyczących zgonów czy zawałów, badacze zaobserwowali ważną zmianę w wynikach laboratoryjnych. U osób, które przestały przyjmować statyny, poziom cholesterolu LDL, określanego potocznie jako "zły cholesterol", wzrósł średnio o 50 proc. W grupie kontynuującej leczenie podobnego wzrostu nie odnotowano.

Statyny obniżają poziom LDL i pomagają ograniczać ryzyko miażdżycy oraz jej powikłań. Mogą być stosowane zarówno u osób z rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową, jak i u pacjentów, u których ryzyko jej rozwoju jest na tyle wysokie, że sama zmiana stylu życia może być niewystarczająca.

W badaniu oceniono także jakość życia uczestników. W ciągu trzech lat nie stwierdzono znaczących różnic między grupami ani w zakresie zdrowia fizycznego, ani psychicznego.

Autorzy badania sami zaznaczają, że wyniki nie oznaczają, iż osoby starsze powinny rutynowo rezygnować ze statyn. Okres obserwacji trwał tylko trzy lata, dlatego nie wiadomo, czy różnice w ryzyku nie pojawiłyby się w dłuższej perspektywie.

Ostrożność zaleca również prof. Robert Storey, kardiolog z University of Sheffield. - Chociaż badanie nie wykazało istotnego wpływu odstawienia statyn na ryzyko zgonu, nie powinno być ono wykorzystywane jako podstawa do podejmowania decyzji w przypadku większości osób w tej grupie wiekowej leczonych statynami - tłumaczy. Prof. Storey zwrócił również uwagę, że "statyny mają zwykle większy wpływ na ryzyko wystąpienia zawału serca niż na ogólne ryzyko zgonu".

Ekspert podkreślił, że do wiarygodnej oceny wpływu terapii obniżającej cholesterol na długość życia potrzebne są znacznie większe analizy. - Badania oceniające wpływ leczenia obniżającego cholesterol na długość życia powinny obejmować wiele tysięcy osób - zaznacza .

Najważniejszy wniosek dla pacjentów pozostaje więc niezmienny: statyn nie należy odstawiać samodzielnie. Decyzja powinna być podejmowana indywidualnie wraz z lekarzem, z uwzględnieniem wieku, poziomu cholesterolu, innych chorób, przyjmowanych leków oraz całkowitego ryzyka sercowo-naczyniowego.

Źródła:

• The Lancet Healthy Longevity
• The Sun, News Health