Dania zakazała ponad 20 lat temu. Spadła liczba zawałów, udarów

Tłuszcze trans powstają m.in. podczas częściowego utwardzania olejów roślinnych. Dzięki temu produkty dłużej zachowują świeżość, są bardziej chrupiące i lepiej znoszą przechowywanie. Problem w tym, że przemysłowe tłuszcze trans nie są obojętne dla organizmu. Mogą zaburzać gospodarkę lipidową, nasilać stan zapalny i zwiększać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.

Ich nadmiar wiąże się również z większym ryzykiem cukrzycy typu 2 oraz zaburzeń metabolicznych. Eksperci wskazują, że mogą sprzyjać także chorobom wątroby, w tym MASLD, czyli stłuszczeniowej chorobie wątroby związanej z dysfunkcją metaboliczną. To schorzenie często rozwija się po cichu. - Choroba rozwija się, a pacjent nawet nie zdaje sobie z tego sprawy, bo nie ma żadnych dolegliwości bólowych - tłumaczyła w rozmowie z WP abcZdrowie prof. Anna Piekarska, ordynator Oddziału Chorób Zakaźnych i Hepatologii Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. dr Wł. Biegańskiego w Łodzi.

Jednym z najczęściej przywoływanych przykładów walki z tłuszczami trans jest Dania. W 2003 roku kraj jako pierwszy wprowadził limit przemysłowych tłuszczów trans na poziomie 2 g na 100 g tłuszczu w olejach, tłuszczach i produktach spożywczych. Przepisy nie obejmowały naturalnych tłuszczów trans obecnych w niewielkich ilościach w mleku i mięsie.

Analiza opublikowana w "American Journal of Preventive Medicine" wykazała, że po wprowadzeniu ograniczeń liczba zgonów z powodu chorób układu krążenia wyraźnie spadła. W pierwszych trzech latach po zmianie odnotowano średnio o 14,2 zgonu mniej na 100 tys. mieszkańców rocznie.

Tłuszcze trans mogą pojawiać się w produktach wysokoprzetworzonych. Warto uważać m.in. na:

• niektóre margaryny,
• gotowe ciasta,
• ciastka, kremy, chipsy, krakersy,
• zupy instant,
• sosy w proszku,
• tanie dania garmażeryjne i fast food.

Tłuszcze trans oddziałują na cały organizm. O ich możliwym wpływie na mózg pisali m.in. autorzy badania Hisayama Study, opublikowanego w "Neurology". Naukowcy oceniali stężenie kwasu elaidynowego we krwi, uznawanego za biomarker przemysłowych tłuszczów trans, i sprawdzali ryzyko rozwoju demencji u 1628 osób po 60. roku życia. Wyższe stężenia tego związku były istotnie związane z większym ryzykiem demencji ogółem oraz choroby Alzheimera, także po uwzględnieniu klasycznych czynników ryzyka i elementów diety. W trakcie obserwacji demencję rozpoznano u 377 uczestników badania, w tym chorobę Alzheimera u 247 osób.

Źródło: WP abcZdrowie, "Serum elaidic acid concentration and risk of dementia: The Hisayama Study" w: "Neurology"