Diazepam - charakterystyka, działanie, przeciwwskazania

Diazepam jest lekiem psychotropowym z grupy benzodiazepin. Działa przede wszystkim przeciwlękowo i uspokajająco. Stosowany jest w psychiatrii i neurologii w leczeniu chorób, których przyczyną jest uszkodzenie układu nerwowego. Diazepam jest w rzeczywistości pochodną benzodiazepiny, a w medycynie stosowany jest od lat 60 XX wieku. Obecnie jest składnikiem takich preparatów jak relanium.

Lek ten bardzo szybko wchłania się z przewodu pokarmowego, a dzięki odpowiedniemu, lipofilowemu charakterowi, sprawnie przenika do ośrodkowego układu nerwowego.

Jak działa diazepam?

Działanie diazepamu opiera się na zwiększaniu aktywności jednego z neuroprzekaźników - kwasu aminomasłowego GABA. Hamuje on wzgórze, podwzgórze oraz cały układ limbiczny, dzięki czemu zmniejsza ogólną aktywność neuronów:

• jeśli oddziałuje na płat skroniowy, zmniejsza lęki i działa przeciwdrgawkowo
• jeśli oddziałuje na rdze kręgowy i móżdżek, działa miorelaksacyjnie
• jeśli oddziałuje na pień mózgu, działa uspokajająco i nasennie.

Środek ten jest lekiem przepisywanym w szczególności w przypadku zaburzeń lękowych, ale nie jest to jego jedyne zastosowanie. Diazepam stosuje się także w leczeniu:

• bezsenności
• agresywnych zachowań
• alkoholizmu
• napadów padaczkowych
• wzmożonego napięcia mięśniowego
• niektórych typów psychoz

Diazepam czasem stosuje się także przed niektórymi zabiegami diagnostycznymi i terapeutycznymi.

Dawkowanie diazepamu ustala lekarz, jednakże terapia nie może trwać dłużej niż 4 tygodnie. Lek można podawać w formie tabletek doustnych, zawiesiny lub zastrzyków. Czasem stosuje się także wlewy doodbytnicze. Diazepam powinno się stosować najpierw w niewielkich dawkach, które stopniowo mogą być zwiększane. Dzięki temu obniża się ryzyko wystąpienia skutków ubocznych.

Jeśli lekarz podejmie decyzję o odstawieniu leku, należy proces ten przeprowadzić bardzo powoli i stopniowo. Nagłe zaprzestanie stosowania diazepamu może wywołać **objawy odstawienne*.

Diazepam nie może być stosowany przez osoby, u których stwierdzono alergię na ten lub którykolwiek składnik leku, a także na inne benzodiazepiny. Dodatkowo przeciwwskazania do leczenia diazepamem to:

• ostra niewydolność wątroby
• nadmierne osłabienie mięśni
• niewydolność oddechowa
• ciąża i laktacja
• bezdech senny
• jaskra
• miastenia

Diazepamu nie powinny stosować także osoby, które zmagają się z silnymi fobiami, nawracającymi psychozami lub natręctwami.

Diazepam w ciąży

Diazepam dobrze się wchłania, a przez to także potrafi przenikać przez barierę krew-łożysko, przez co może dostać się do organizmu dziecka. Przenika także do mleka matki, dlatego nie jest polecany dla kobiet w ciąża i karmiącym piersią.

Podczas stosowania diazepamu mogą wystąpić działania niepożądane. Zwykle są one łagodne i nie utrzymują się długo. Zalicza się do nich:

• senność i zmęczenie
• bóle i zawroty głowy
• osłabienie siły mięśni
• zaburzenia chodu i koordynacji ruchowej
• zmniejszenie szybkości reakcji
• spowolnienie mowy
• ogólne splątanie
• drżenie rąk

Rzadziej występują takie objawy, jak:

• spadek libido
• suchość błon śluzowych i wzmożone pragnienie
• bóle stawów
• zaburzenia widzenia lub czucia
• zaburzenia miesiączkowania
• światłowstręt
• obniżenie ciśnienia tętniczego
• utrata lub przybranie na wadze
• nadpobudliwość
• dolegliwości żołądkowe.

Najczęściej skutki uboczne pojawiają się na skutek doboru zbyt dużej dawki lub samowolnego przyjmowanie innej, niż zalecona przez lekarza. Objawy mogą pojawić się także na skutek nagłego odstawienia diazepamu.

Środki ostrożności

W trakcie stosowania diazepamu nie należy spożywać alkoholu, ponieważ może on wejść w niepożądane interakcje z lekiem, nasilić jego działanie lub objawy choroby, z którą pacjent walczy przy pomocy tego leku. Nie należy także prowadzić samochodu i innych pojazdów mechanicznych przez cały czas trwania terapii diazepamem.

Lek może także wchodzić w interakcje z innymi preparatami, dlatego zawsze należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach.