Dieta na długowieczność. Naukowcy wybrali najzdrowszy model żywienia

Coraz więcej osób na świecie dożywa sędziwego wieku, ale nie zawsze oznacza to życie w pełnym zdrowiu. Dlatego pytanie nie brzmi już tylko jak długo żyjemy, ale przede wszystkim w jakim stanie zdrowia.

Dieta na długowieczność. Naukowcy wybrali najzdrowszy model żywieniaDieta na długowieczność. Naukowcy wybrali najzdrowszy model żywienia
Źródło zdjęć: © Getty

Czym jest "zdrowe starzenie"?

Najnowsze badania opublikowane w czasopiśmie "Nature Medicine" wskazują, że kluczową rolę odgrywa dieta. Naukowcy przeanalizowali dane ponad 105 tys. uczestników w ramach Nurses’ Health Study i Health Professionals Follow-Up Study, obserwując ich przez 30 lat.

Badacze zdefiniowali zdrowe starzenie jako osiągnięcie co najmniej 70. roku życia bez przewlekłych chorób, z zachowaniem sprawności fizycznej, poznawczej i psychicznej. To ambitny cel, zważywszy że:

  • ponad 75 proc. starszych dorosłych cierpi na co najmniej jedną chorobę przewlekłą,

  • połowa doświadcza ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu,

  • 1 na 10 zmaga się z demencją.

Sekret długowieczności. Najnowsze badania włoskich naukowców

Jakie diety wzięto pod uwagę?

Zespół badaczy przeanalizował osiem wzorców żywieniowych, dobrze znanych w nauce o żywieniu:

  • AHEI – dieta zaprojektowana do prewencji chorób przewlekłych; dużo warzyw, owoców, pełnych ziaren, zdrowych tłuszczów i ryb;

  • aMED – wariant diety śródziemnomorskiej, opartej na oliwie, rybach, warzywach i strączkach;

  • DASH – dieta przeciwnadciśnieniowa, bogata w warzywa, owoce i pełnoziarniste produkty, uboga w sól i czerwone mięso;

  • MIND – łączy śródziemnomorską i DASH, z naciskiem na ochronę mózgu i zmniejszenie ryzyka demencji;

  • hPDI – dieta roślinna z ograniczeniem mięsa i nabiału;

  • PHDI – dieta korzystna zarówno dla zdrowia człowieka, jak i planety;

  • EDIP – ocena wpływu diety na stan zapalny organizmu;

  • EDIH – dieta analizowana pod kątem wpływu na gospodarkę insulinową.

Która dieta wypada najlepiej?

Największe korzyści przyniosło przestrzeganie zasad AHEI. Osoby z najwyższymi wynikami w tym indeksie miały:

  • 86 proc. większe szanse na zdrowe starzenie w wieku 70 lat,

  • ponad dwukrotnie wyższe prawdopodobieństwo zachowania zdrowia także w wieku 75 lat.

"Wysoki wynik AHEI oznacza dietę, która podkreśla pięć porcji warzyw dziennie – w tym jedną porcję liściastych – cztery porcje owoców, pięć do sześciu porcji pełnych ziaren, codzienną porcję orzechów lub strączków, ryby raz w tygodniu i używanie olejów roślinnych jako podstawowego tłuszczu" – tłumaczy autorka badania, Anne-Julie Tessier z Harvard T.H. Chan School of Public Health.

Dlaczego dieta działa tak silnie?

Badacze zauważają, że odżywianie jest drugim po paleniu tytoniu najważniejszym modyfikowalnym czynnikiem ryzyka chorób przewlekłych. Ograniczanie czerwonego mięsa, produktów przetworzonych i cukru, a równoczesne zwiększanie spożycia roślin i zdrowych tłuszczów, zmniejsza ryzyko:

  • chorób sercowo-naczyniowych,

  • cukrzycy typu 2,

  • otępienia,

  • przedwczesnej śmierci.

W praktyce nie chodzi o sztywne trzymanie się jednej konkretnej diety, lecz o codzienne wybory. Wszystkie skuteczne wzorce żywieniowe opierają się na tych samych zasadach: warzywa, owoce i pełne ziarna jako podstawa jadłospisu, zdrowe tłuszcze pochodzące z oliwy, orzechów czy nasion oraz ograniczenie czerwonego mięsa i wysoko przetworzonych produktów.

Dominika Najda, dziennikarka Wirtualnej Polski

Źródła

  1. Nature Medicine

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
Poród w szpitalu bez porodówki. "Izby porodowe" jako odpowiedź na demograficzne tąpnięcie
Poród w szpitalu bez porodówki. "Izby porodowe" jako odpowiedź na demograficzne tąpnięcie
Witaminy z grupy B nie zawsze dobre. Co pokazało 10 lat badań?
Witaminy z grupy B nie zawsze dobre. Co pokazało 10 lat badań?
Śmierć 31-latki po planowym cesarskim cięciu w Grójcu. Prokuratura bada sprawę
Śmierć 31-latki po planowym cesarskim cięciu w Grójcu. Prokuratura bada sprawę
Co łączy ludzi, którzy dożywają 110 lat? Nowe dane z Brazylii
Co łączy ludzi, którzy dożywają 110 lat? Nowe dane z Brazylii
Trendy żywieniowe 2026. Ten składnik ma być podstawą talerzy
Trendy żywieniowe 2026. Ten składnik ma być podstawą talerzy
Olej rybi nie zawsze chroni serce? Zaskakujące wyniki dużego badania
Olej rybi nie zawsze chroni serce? Zaskakujące wyniki dużego badania
Witamina D może pomóc w stanach przedcukrzycowych. Ważna jest dawka
Witamina D może pomóc w stanach przedcukrzycowych. Ważna jest dawka
Patrol policji uratował życie mężczyzny, a kierowcy mijali i odjeżdżali. "Objawy były jednoznaczne"
Patrol policji uratował życie mężczyzny, a kierowcy mijali i odjeżdżali. "Objawy były jednoznaczne"
Ciągłe uczucie zimna. Co może je wywoływać?
Ciągłe uczucie zimna. Co może je wywoływać?
Warszawa. Ciężarna pacjentka zmarła po zabiegu. "Nie spotkałem się dotąd z podobną sprawą"
Warszawa. Ciężarna pacjentka zmarła po zabiegu. "Nie spotkałem się dotąd z podobną sprawą"
Szpitale nie płacą za krew na czas. Zaległości urosły do prawie 100 mln zł
Szpitale nie płacą za krew na czas. Zaległości urosły do prawie 100 mln zł
"Supergrypa" uderza w USA. Pięć zgonów i gwałtowny wzrost hospitalizacji
"Supergrypa" uderza w USA. Pięć zgonów i gwałtowny wzrost hospitalizacji