Pieprzyki - rodzaje, rozwój czerniaka skóry, diagnostyka znamion, wskazania do usunięcia

Marilyn Monroe, Cindy Crawford, Eva Mendes to tylko niektóre kobiety, dla krórych pieprzyki stanowią znak rozpoznawczy. Mówi się, że piegi dodają uroku... Jednak pieprzyk pieprzykowi nierówny. Co robić w sytuacji, gdy okazuje się, że z pozoru niewinnie wyglądająca zmiana skórna jest bardziej poważna niż przypuszczaliśmy? W Polsce liczba śmiertelnych zachorowań na czerniaka wzrasta co roku o 1,7% i na 100 przypadków rozpoznania tej choroby aż 55% kończy się śmiercią pacjenta. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest zazwyczaj bagatelizowanie problemu przez samych chorych i tym samym zbyt późna diagnostyka. Dlaczego pieprzyki powinny być regularnie badane?

1. Pieprzyki - rodzaje

Pieprzyki są nagromadzeniem komórek barwnikowych, czyli tzw. melanocytów. Większość z nas ma różne znamiona na skórze, które są wrodzone albo nabyte. Ze znamionami wrodzonymi przychodzimy na świat, z kolei pieprzyki nabyte mogą pojawiać się na naszej skórze przez całe życie. Tzw. znamiona łagodne nie stwarzają zagrożenia. Z czasem jednak mogą przekształcić się w znamiona złośliwe, których późne rozpoznanie może mieć poważne konsekwencje. Dlatego tak ważna jest systematyczna obserwacja wszystkich znamion skórnych i podjęcie odpowiednich działań w przypadku zauważenia u siebie niepokojących objawów.

Zobacz film: "Znamiona barwnikowe - pieprzyki"

Największą liczbę zachorowań na nowotwory skóry odnotowuje się w Stanach Zjednoczonych i Australii, co ma związek z większym nasłonecznieniem niż np. w krajach Europy Północnej. Co ciekawe jednak, w Szwecji znanej z chłodnego klimatu liczba przypadków czerniaka stale wzrasta. Może to wynikać z tego, że coraz więcej jej mieszkańców ma dosyć długich i mroźnych zim, więc każdą wolną chwilę spędzają w ciepłych krajach. Ich skóra nie jest przygotowana do tak intensywnego opalania. Również w Polsce przez ostatnie 20 lat liczba osób, u których zdiagnozowano czerniaka, uległa w potrojeniu. Każdego roku pojawia się około 2 tys. nowych zachorowań, z czego tysiąc to przypadki śmiertelne.

Błędy, które popełniasz podczas opalania
Błędy, które popełniasz podczas opalania [10 zdjęć]

Nie oszczędzaj na kremie ochronnym, upewnij się, że posmarowałaś całe ciało. Nałóż ilość kremu rozmiaru...

zobacz galerię

2. Pieprzyki a rozwój czerniaka skóry

Co może powodować rozwój czerniaka skóry? Według specjalistów największy wpływ ma długotrwała ekspozycja na działanie promieni ultrafioletowych. Wakacyjne kąpiele słoneczne to jeden z ulubionych sposobów na spędzanie czasu wolnego. Osoby, które na co dzień nie mają czasu na długie przebywanie na słońcu, a urlop jest dla nich jedyną okazją, aby maksymalnie wykorzystać uroki wypoczynku na plaży, często nie zdają sobie sprawy, że ich skóra może nie być przygotowana na taką dawkę słońca. Skutkuje to poważnymi oparzeniami. Szczególnie groźne jest ich wystąpienie u dzieci i młodzieży.

Aby zapewnić maksymalną ochronę przeciwsłoneczną, lepiej zrezygnować z przebywania na słońcu w godzinach południowych między 10.00 a 14.00. Nie powinniśmy także zapominać o stosowaniu kosmetyków z filtrem dopasowanym do swojego typu cery. Na działanie promieni słonecznych szczególnie narażona jest rasa biała, celtycka, ze względu na małe ilości ochronnego barwnika w skórze, czyli tzw. melaniny. Poza tym ludzie o jasnej karnacji – blond włosach i niebieskich oczach mają tendencje do ulegania poparzeniom słonecznym. Osoby z dużą liczbą znamion barwnikowych powinny także unikać opalania w solarium, które zwiększa ryzyko powstania oraz rozwoju czerniaka o ponad 70%.

Opalanie zwiększa ryzyko rozwoju czerniaka
Opalanie zwiększa ryzyko rozwoju czerniaka (Ilustracja opalanie / Shutterstock)

3. Pieprzyki - diagnostyka znamion

Specjaliści podkreślają, że dzięki wczesnej diagnostyce czerniak jest w 90% wyleczalny. Dlatego też w zapobieganiu rozwojowi tej choroby ważna jest samodzielna, regularna obserwacja wszystkich pieprzyków. Jeżeli jakieś znamię wydaje ci się szczególnie podejrzane, nie warto zwlekać z wizytą u specjalisty. Jakie pieprzyki mogą budzić obawy? Należy przede wszystkim zwrócić uwagę na wszystkie pieprzyki, które pojawiły się niedawno w bardzo krótkim czasie, np. po powrocie z wakacji.

Nie można również lekceważyć znamion, które masz od dłuższego czasu i zauważyłeś, że  któreś z nich wyraźnie różni się od pozostałych, np. zmieniło swoją barwę na jaśniejszą lub ciemniejszą. Taką zmianę nazywa się „brzydkim kaczątkiem”. Innym sposobem badania znamion jest metoda ABCDE. Oznacza ona cechy pieprzyków, które mogą budzić podejrzenia. Są nimi: asymetria, nieregularne brzegi, niejednolita barwa, średnica powyżej 6 mm oraz wszelkie wypukłości w strukturze pieprzyka, jego wzniesienie, złuszczenie itp. Warto także przyjrzeć się dokładnie, czy zmiana skórna nie powiększa się. Jeżeli zauważyłeś, że pieprzyk zmienił swoją wielkość i np. dodatkowo krwawi, swędzi oraz jest wrażliwy na dotyk, powinieneś natychmiast udać się na konsultację do dermatologa, gdyż może to wskazywać na rozwój czerniaka.

Schemat przedstawiający rozwój czerniaka
Schemat przedstawiający rozwój czerniaka (Ilustracja czerniaka / Shutterstock)

Wiele osób zwleka z wizytą u specjalisty, obawiając się badania dermatoskopem. Zupełnie niepotrzebnie. Jest to nieinwazyjna i bezbolesna metoda, która pozwala dokładnie ocenić stan wszystkich pieprzyków. Umożliwia dużo dokładniejszą diagnostykę niż badanie pieprzyków okiem nieuzbrojonym. Pokazuje strukturę i siatkę barwnikową pieprzyka w kilkakrotnym powiększeniu, co pozwala lekarzowi na dokładną ocenę zmiany skórnej. Badanie to wymaga od specjalisty dużego doświadczenia i precyzji.

4. Pieprzyki - wskazania do usunięcia

Zdanie odnośnie usuwania zmian skórnych są podzielone. Jedni likwidują je głównie ze względów estetycznych. W przypadkach, gdy zmiana skórna może wskazywać na zezłośliwienie, konieczna jest interwencja chirurgiczna. Na pewno usunięcia wymagają wszystkie znamiona, które znajdują się w miejscach podatnych na podrażnianie. Niebezpieczne jest ich umiejscowienie na dłoniach, stopach lub w obrębie piersi, co może sprzyjać ich zezłośliwieniu. Trzeba uważać na znamiona, które rosną w bardzo szybkim tempie, chociaż zezłośliwieniu mogą ulec także pieprzyki, które towarzysza nam od urodzenia. Pod stałą kontrolą dermatologa powinny być osoby, u których w rodzinie pojawiały się przypadki czerniaka, ponieważ znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka.

Specjalista podejmie decyzję o tym, które pieprzyki kwalifikuje się do usunięcia, a które należy zostawić. Dostępnych jest kilka metod umożliwiających likwidację zmian skórnych. W przypadku zmian o charakterze łagodnym istnieje możliwość ich usunięcia za pomocą lasera. Jest to metoda bezbolesna, po której nie zostają widoczne blizny. Wadą tej metody jest jednak to, że nie może być stosowana w przypadku zmian, które mogą wskazywać na zezłośliwienie. Pod wpływem lasera znamię ulega zniszczeniu, przez co nie można poddać go badaniu histopatologicznemu w celu sprawdzenia, czy nie miało charakteru nowotworowego.

Wszystkie pieprzyki, które mogą wskazywać na nowotwór powinny być usuwane chirurgicznie. Ze znamion nie pobiera się wycinków, ponieważ zwiększa to ryzyko ich zezłośliwienia. Pieprzyki muszą być usunięte w całości z marginesem zdrowej skóry 3-5 mm. Następnie poddaje się je badaniu histopatologicznemu. Trzeba pamiętać, że po chirurgicznym wycięciu zmiany, jeżeli była ona dużych rozmiarów, mogą pojawić się nieestetyczne blizny. Po zabiegu pacjent powinien stosować się ściśle do zaleceń lekarza, przede wszystkim zabroniona jest ekspozycja skóry na słońce oraz opalanie w solarium. Po zabiegu warto poddawać się regularnej kontroli lekarskiej. Warto pamiętać, ze odpowiednio wczesna interwencja chirurgiczna może uratować życie.

spis treści
rozwiń

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!