Dna moczanowa – kwas moczowy, rodzaje, objawy, leczenie

Podagrę, czyli dnę moczanową, wywołuje zbyt wysoki poziom kwasu moczowego w organizmie. Często jest to związane z nieprawidłową dietą, spożywaniem alkoholu i czerwonego mięsa. Dnę moczanową wywołuje tworzący we krwi kryształki kwas moczowy. Kryształki te odkładają się w stawach, najczęściej w dużym palcu u nogi. Charakterystyczne jest to, że przy dnie moczanowej pojawia się ból.

spis treści

Zobacz film: "Bolą cię stawy? Sprawdź których produktów unikać"

1. Dna moczanowa – charakterystyka

Dna moczanowa to autoimmunologiczna choroba, która powstaje w wyniku zwiększenia poziomu kwasu moczowego w naszej krwi. Choroba cechuje się gwałtownymi, bolesnymi zapaleniami stawów. Przy zaawansowanym stadium dny moczanowej może dojść do uszkodzenia, a nawet niesprawności narządów ruchu. Miejsca odkładania się kwasu moczowego zazwyczaj są bardzo bolesne, obrzęknięte i zaczerwienione. Dna moczanowa może doprowadzać do kamicy nerkowej. Dna moczanowa dotyka około 2% populacji. Najczęściej atakuje mężczyzn i osoby starsze. Podegra występuje aż u 7% mężczyzn po 65. roku życia. U kobiet choroba występuje znacznie rzadziej i głównie po menopauzie. Dna moczanowa częściej dotyka osoby, które zaniedbują swoje zdrowie oraz dietę.

Można wyróżnić cztery etapy przebiegu podagry:

  • Hiperurykemia – jest to etap, w którym nie trzeba stosować środków farmakologicznych. Wymagana jest wtedy zmiana stylu życia;
  • Ostry napad dny – na tym etapie pacjenci przyjmują leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Zabronione jest używanie leków, które obniżają stężenie kwasu. Mogą one pogorszyć stan chorego;
  • Okres międzynapadowy – w uniknięciu napadów pomoże utrzymanie niskiego poziomu kwasu moczowego. W niektórych przypadkach można stosować leki obniżające jego stężenie w organizmie;
  • Dna przewlekła – przy dnie przewlekłej najistotniejsze jest zahamowanie rozwoju dny oraz wyleczenie powikłań. Podczas dny przewlekłej chorym podaje się allopurynol.

Dna moczanowa po kilkunastu latach przybiera postać przewlekłą. Nadal towarzyszą jej bolesne objawy, lecz ich natężenie jest mniejsze. W wyniku długiego działania szkodliwych kryształów moczanu sodu chrząstki i narządy kostne ulegają uszkodzeniu. Tworzą się w nich nadżerki. Wpływa to na upośledzenie sprawności, a także zniekształca stawy. Kryształy moczanu sodu mogą osadzać się również w obrębie stawów stóp, rąk lub małżowiny usznej. Przyczynia się to do powstania dnawych guzków. Czasem guzki mogą objąć narządy wewnętrzne, co może prowadzić do ich uszkodzenia. Konieczny jest wtedy zabieg operacyjny.

2. Dna moczanowa – kwas moczowy

W zależności od tego, która część stawu została zaatakowana dną moczanową, jest to podagra, chiragra, gonagra i omagra. Leczenie w dnie moczanowej opiera się na farmakoterapii oraz fizykoterapii. W czasie dny moczanowej zalecana jest też odpowiednia dieta.

Kwas moczowy znajduje się w organizmie człowieka w stężeniu 1200 mg. Jeżeli w surowicy jego ilość wzrośnie kilkakrotnie lub kilkunastokrotnie, wówczas mówimy o hiperurykemii. Warto zauważyć, że nie zawsze zachorowanie na hiperurykemię musi oznaczać wystąpienie dny moczanowej.

Kwas moczowy, pod wpływem hiperurykemii, wytwarzany jest w nadmiernych ilościach, a poza tym przestaje być usuwany z moczem. Zaczyna wytrącać się w postaci kryształków moczanów i dostaje się do tkanek słabo ukrwionych, np. więzadeł i ścięgien lub stawów obwodowych.

Kwas moczowy w postaci kryształków moczanowych może powodować stan zapalny w stawie. Zapalenie stawów jest głównym objawem w dnie moczanowej. Jeżeli dna moczanowa jest w zaawansowanej fazie, kryształy wytrącają się też w dużych stawach oraz narządach miąższowych, np. w nerkach, co z czasem prowadzi do ich uszkodzenia.

Napój, który poprawi kondycję stawów
Napój, który poprawi kondycję stawów [6 zdjęć]

Odczuwasz dyskomfort podczas chodzenia, wstawania z łóżka czy zwykłego poruszania się? Problem będzie...

zobacz galerię

3. Dna moczanowa – rodzaje

W zależności od tego w jakim miejscu występuje stan zapalny, dnę moczanową można różnie nazywać:

  • Omagra – zapalenie stawu barkowego.
  • Gonagra – zapalenie stawu kolanowego;
  • Chiragra – zapalenie stawów dłoni;
  • Podagra – podagra dotyczy stawu środstopno-paliczkowego;

Wyróżnia się następujące rodzaje dny moczanowej:

4. Dna moczanowa – objawy

Pierwszy okres dny moczanowej przebiega bezobjawowo. Wówczas w wyniku dny moczanowej pojawia się hiperurykemia, która powoduje utrzymanie się zwiększonego stężenia kwasu moczowego we krwi. Leczenie związane z dną moczanową może ciągnąć się nawet do 30 lat. Podjęte w tym czasie działania doprowadzą do zatrzymania rozwoju dny moczanowej lub jej opóźnienie. Drugi okres dny moczanowej daje konkretne objawy.

Dna moczanowa wywołuje ostre zapalenie stawów. Napad dny moczanowej objawia się bólem jest prowokowany przez różne czynniki, np. uraz, alkohol, operację, nadmierny wysiłek fizyczny, leki. Dna moczanowa objawy ujawnia niespodziewanie i najczęściej rano. W czasie napadu dny szybko rozwija się stan zapalny, miejsce objęte dną moczanową staje się obrzęknięte i zaczerwienione, a skóra na nim robi się lśniąca i napięta.

W tym okresie dna moczanowa objawy daje również w postaci gorączki, obniżonego nastroju, osłabienia. W tej fazie dna moczanowa atakuje jeden staw. Podagra występuje, gdy dna moczanowa dotknęła stawu śródstopno-paliczkowego u podstawy dużego palca stopy. Gonagra to zapalenie stawu kolanowego, a omagra to zapalenie stawu barkowego.

Dna moczanowa to choroba, którą wywołuje zbyt wysoki poziom kwasu moczowego
Dna moczanowa to choroba, którą wywołuje zbyt wysoki poziom kwasu moczowego (Zdjęcie autorstwa Maja Dumat / CC BY 2.0)

Dna moczanowa objawy zdradza początkowo co 1-2 lata. Jeżeli zaniedba się leczenie dny moczanowej, napady dny będą pojawiać się częściej i będą intensywniejsze. Trzeci okres dny moczanowej przypada 5-10 lat od pierwszego napadu. Wówczas dna moczanowa przyjmuje postać przewlekłą, atakuje kilka stawów i inne narządy. Dochodzi do powstania kamicy nerkowej, nefropatii dnawej, cukrzycy, otyłości.

Zobacz też:

Dnę moczanową można potwierdzić w przypadku gdy:

  • wystąpiły co najmniej dwukrotnie napady ostrego bólu stawu;
  • w obrębie małżowin usznych i stawów można stwierdzić guzki;
  • dna atakuje staw palucha;
  • po zastosowaniu leków z kolchicyną można odnotować pozytywne rezultaty.

Dnę należy odróżnić od reumatyzmu, zmian pourazowych, wylewów dostawowych, infekcji stawów lub zwyrodnieniowych zmian.

5. Dna moczanowa – leczenie

Dna moczanowa jest chorobą metaboliczną, której przyczyny nie potrafimy leczyć. W dnie moczanowej leczenie sprowadza się do przestrzegania odpowiedniej diety oraz przyjmowania leków zmniejszających syntezę kwasu moczowego.

Liście mącznicy, liście brzozy, ziele skrzypu, korzeń lubczyku, korzeń mniszka lekarskiego, ziele nawłoci pospolitej – tego typu zioła działają moczopędnie.

  • Litotrypsja

Zabieg kruszenia kamienia w pęcherzu moczowym, moczowodzie lub nerce, za pomocą fali uderzeniowej.

Zmniejsza ból w dnie moczanowej i pomaga chorym stawom.

Dieta na dnę moczanową powinna być bogata w warzywa, owoce, cukier, masło, mleko, chudy ser oraz ziemniaki. W dnie moczanowej dieta powinna objemować bardzo regularne posiłki gotowane na wodzie lub parze. Ponadto w dnie moczanowej dieta nie powinna zawierać alkoholu, a zwłaszcza piwa.

  • Płyny

Osoby cierpiące na choroby dny moczanowej powinny pić co najmniej 2-3 litry płynów dziennie. W ten sposób obniża się stężenie kwasu moczowego we krwi. Chory powinien unikać picia alkoholu.

Jeżeli chory na dnę moczanową ma nadwagę lub jest otyły, powinien zmniejszyć wagę ciała.

Jeśli dna moczanowa zostanie szybko rozpoznana i leczona, szanse na powrót do zdrowia są znacznie większe. Najważniejsze przy leczeniu dny jest rozpoczęcie zdrowego stylu życia i wykluczenie z diety niezdrowych produktów.

6. Dna moczanowa – dieta

Ważnym elementem leczenia dny jest zmiana diety. Choroba rozwija się przy dostarczaniu organizmowi produktów z dużą ilością puryn. Aby spowolnić chorobę powinniśmy zrezygnować z wieprzowiny, mięsa wołowego, bekonu, piwa, podrobów lub tłustych sosów. Chorym zaleca się spożywanie pomidorów, nabiału, a także zielonych warzyw.

W przypadku chorego na dnę moczanową dieta nie powinna zawierać potraw, które są bogate w puryny, takich jak: wątróbka, móżdżek, cynaderki, mięso baranie, kawior, śledzie, sardynki, czekolada, kakao, kawa naturalna, mocna herbata, orzechy.

Nawet wyleczenie dny wymaga prowadzenia zdrowego stylu życia i wymaga pewnych wyrzeczeń. Warto zatem zastosować się do poniższych wskazówek:

  • unikaj głodówek i niskokalorycznych diet (mniej niż 1300 kcal), gdyż może to nasilić chorobę;
  • zupy przyrządzaj na warzywnych wywarach, gdyż nie zawierają one puryn;
  • najlepiej ogranicz wędliny, w przypadku kupna wybieraj te pokrojone na cienkie plasterki;
  • jedz dużo owoców i warzyw;
  • przy posiłkach zawierających większą ilość puryn odmów sobie alkoholu;
  • przygotowując ziemniaki najlepiej upiecz je w folii, gdyż będą znacznie zdrowsze;
  • dodaj do swojej diety twaróg i sery;
  • zadbaj o prawidłową masę ciała;
  • cielęcinę lub wołowinę najlepiej gotuj;
  • ostatni posiłek zjedz nie później niż 3 godziny przed snem;
  • dbaj o aktywność fizyczną.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy