Dni niepłodne – objawy, obliczanie i płodność

Dni niepłodne w kobiecym cyklu menstruacyjnym to teoretycznie wszystkie dni poza fazą płodną, kiedy to ma miejsce owulacja. To okres, w którym ryzyko zajścia w ciążę jest stosunkowo niskie, ale nie zerowe.

Cykl menstruacyjny rozpoczyna się pierwszym krwawieniem, a kończy na dzień przed kolejną miesiączką. Prawidłowo powinien trwać 28 dni i składać się z 3 faz.

W cyklu miesiączkowym wyróżnia się:

• dni względnie niepłodne. Ten okres trwa od pierwszego dnia krwawienia, czyli pierwszego dnia cyklu. Wówczas komórka jajowa jest niedojrzała i znajduje się w pęcherzyku Graafa,
• dni płodne, kiedy to komórka jajowa uwalniana jest do jajowodu. Oznacza to największe szanse na zapłodnienie. Faza płodna trwa 3-7 dni przed owulacją i 2-4 dni po niej. Sama owulacja trwa tylko 24 godziny, choć jej termin trudno precyzyjnie wyznaczyć,
• bezwzględnie niepłodne. W tym czasie komórka jajowa jest obumarła i nie może dojść do zapłodnienia.

Generalnie dni niepłodne po okresie trwają od pierwszego dnia krwawienia do 3-7 dni przed owulacją. Dni niepłodne przed okresem trwają od 2-3 dni po owulacji do krwawienia miesiączkowego, to jest pierwszego dnia cyklu.

Każda faza cyklu cechuje się konkretnymi objawami fizjologicznymi. Dzięki nim można rozpoznać dni niepłodne i płodne. Co jest istotne? Obserwacja własnego organizmu, czyli ocena śluzu z pochwy, a także sprawdzanie temperatury ciała oraz zwracanie uwagi na takie objawy jak ból jajnika lub obu jajników, uczucie bolesności w piersiach czy powiększenie się piersi. To jasne sygnały świadczące o zmianach w cyklu menstruacyjnym.

Jak rozpoznać dni płodne? Typowe jest, że w okresie niepłodnym śluz jest bardzo skąpy lub nie ma go w ogóle. To dlatego kobiety mogą odczuwać suchość w okolicach intymnych. Gdy śluz się pojawia, może być nierozciągliwy i białawy lub kremowy.

O dniach płodnych u kobiety świadczy przede wszystkim: ból w dolnej części brzucha po lewej bądź prawej stronie, nabrzmiałe piersi, podwyższona temperatura ciała, a przede wszystkim większa ilość śluzu w pochwie, który ma lepką, przejrzystą konsystencję.

Aby ustalić, kiedy są dni niepłodne i płodne, można wykorzystać zarówno kalkulator dni niepłodnych, jak i obserwacje ciała (np. metodę pomiaru temperatury ciała czy obserwacji śluzu z pochwy), prowadzić kalendarz owulacji lub zrobić test owulacyjny, inaczej test płodności.

Chcąc skorzystać z kalkulatora online wystarczy wpisać w odpowiednie rubryki długość trwania cyklu oraz datę rozpoczęcia pierwszego dnia cyklu. Jednak żadne wyliczenia nie powinny być jednak traktowane jako pewnik.

Liczba dni płodnych jest uwarunkowana przez biologiczny rytm płodności kobiety. To dlatego, podobnie jak w przypadku dni płodnych, wyliczenie dni niepłodnych zależy od wielu czynników, takich jak:

• regularność cyklu miesiączkowego,
• styl życia, dieta,
• podróż, zmiana klimatu,
• nadmierny wysiłek fizyczny,
• stres,
• stan zdrowia, schorzenia i infekcje.

Istnieją różne metody liczenia dni płodnych i niepłodnych, w których zajście w ciążę jest trudne bądź niemożliwe. Zalicza się do nich metodę termiczną, metodę Billingsów i metodę objawowo-termiczną.

Metoda termiczna polega na codziennych pomiarach temperatury ciała: tym samym termometrem, w tym samym otworze ciała, o stałej porze. Gdy ciepłota ciała się podniesie, co nie ma związku z infekcją, to sygnał początku owulacji. Okres płodny stanowi kilka dni przed podwyższeniem ciepłoty ciała oraz kilka dni po skoku temperatury. Pozostały czas to dni niepłodne.

Metoda Billingsów opiera się na obserwacji śluzu z pochwy. Kiedy ten jest ciągnący się, przejrzysty oraz obfity, oznacza to czas płodny. Kiedy śluzu nie ma bądź jest go bardzo mało, to znak, że pojawiły się dni niepłodne.

Metoda objawowo-termiczna polega na obserwacji zmian temperatura oraz wyglądu śluzu, nastroju oraz innych objawów (np. bólu jajników), co pozwala ustalić dni płodne i niepłodne.

Teoretycznie w czasie dni niepłodnych nie można zajść w ciążę. W praktyce, choć szanse na to są niewielkie, może się tak zdarzyć. Przyczyny są różne: do pojawienia się śluzu, który pozwoli plemnikom na przetrwanie w organizmie kobiety aż do czasu jajeczkowania, może prowadzić zmienna długość cyklu. Z kolei w przypadku krótkiego cyklu okres płodny może się rozpocząć już pod koniec miesiączki.

To dlatego zawsze, gdy w planach nie pojawia się ciążą, warto pomyśleć o antykoncepcji - niezależnie od fazy cyklu. Rozpoznawanie dni płodnych i niepłodnych nie jest pewną metodą zabezpieczenia się przed niechcianą ciążą.