Dodajesz do herbaty? Największy mit o miodzie obalony

Miód oraz cukier różnią się przede wszystkim swoim pochodzeniem i składem. Cukier to produkt silnie przetworzony, pozyskiwany z buraka cukrowego lub trzciny cukrowej, więc składa się głównie z sacharozy.

Miód powstaje naturalnie dzięki pracy pszczół i zawiera mieszankę glukozy, fruktozy, wody oraz niewielkie ilości związków pochodzenia roślinnego. W przeciwieństwie do cukru zawiera również śladowe ilości witamin, minerałów oraz wcześniej wspomnianych naturalnych związków pochodzących z roślin, choć ich ilość zależy od rodzaju miodu.

Oba produkty doładowują energią praktycznie tak samo, jednak ich struktura oraz sposób oddziaływania na organizm nie są identyczne.

Kaloryczność miodu jest niższa w 100 gramach niż w przypadku białego cukru, ale różnica nie jest duża i nie zawsze wpływa na zmniejszenie ilości energii i cukru w diecie. Natomiast miód ma trochę większą wartość kaloryczną od cukru w przeliczeniu na 1 łyżeczkę, lecz dzięki intensywniejszej słodyczy zwykle dodaje się go mniej. W tej sytuacji przy rozsądnym użyciu może przekładać się na mniejszą ilość kalorii oraz cukrów. Wiele zależy od tego, jak duża porcja trafia do herbaty, deseru lub wypieku.

Zamiana jednej substancji słodzącej na drugą nie oznacza więc automatycznie mniejszej kaloryczności, jeśli ilość wciąż jest wysoka.

Indeks glikemiczny miodu oraz cukru nie jest identyczny, ale oba produkty podnoszą poziom glukozy we krwi i mają solidny wpływ na gospodarkę węglowodanową.

Miód zawiera mieszaninę glukozy oraz fruktozy, dlatego u części osób wzrost cukru we krwi może przebiegać trochę wolniej niż po spożyciu czystej sacharozy. Nadal jednak nie jest neutralny dla organizmu lub bez znaczenia dla poziomu insuliny. Reakcja zależy od rodzaju miodu, jego ilości oraz tego, z czym jest spożywany. Zatem zarówno miód, jak i cukier są źródłem cukrów prostych, które przy regularnym i nadmiernym spożyciu obciążają organizm.

Miód zawiera naturalne związki pochodzące z nektaru roślin, których nie ma w białym cukrze. Należą do nich między innymi polifenole oraz enzymy, których ilość jednak różni się w zależności od rodzaju miodu, pochodzenia oraz sposobu jego przechowywania. Warto pamiętać, że pod wpływem wysokiej temperatury ich ilość znacznie się obniża.

Wymienione substancje często podaje się w kwestii elementu odróżniającego miód od cukru rafinowanego. Trzeba jednak zaznaczyć, że ich ilości są niewielkie i nie zmienia to faktu, że miód w dalszym ciągu jest potężnym źródłem cukrów prostych. Dlatego jego obecność w diecie warto rozpatrywać całościowo, a nie tylko przez pryzmat zawartości tych związków.

Zamiana cukru na miód działa, kiedy używa się go niewiele i tylko w tych potrawach, które faktycznie na tym zyskują, czyli bardziej dla aromatu niż dla podkręcania słodkości na siłę. W takiej sytuacji miód wprowadza inną kompozycję doznań smakowych oraz niewielkie ilości naturalnych związków pochodzących z roślin. Może być wyborem bardziej przemyślanym niż zwykły cukier, choć pod względem cukrów prostych niewiele się różni.

Znaczenie ma też sposób użycia, ponieważ dodanie miodu do gorących napojów lub wypieków pozbawia go większości cennych związków, więc przez to staje się tylko substancją słodzącą, jak każda inna. Taka zamiana ma sens wtedy, gdy towarzyszy jej rozsądna ilość i odpowiednie użycie, a nie wiara, że sam miód całkowicie zmieni sposób odżywiania.

Różnica między cukrem a miodem staje się złudna wtedy, gdy oba produkty są stosowane w dużych ilościach. W takiej sytuacji naturalne supermoce miodu nieobecne w cukrze, zostają zabite przez nadmiar cukrów prostych i wysoki ciężar energetyczny.

Zastąpienie cukru miodem w kawie, herbacie lub wypiekach nie zmienia zasadniczo bilansu diety pod względem ilości cukrów. Co więcej, wysoka temperatura niszczy prozdrowotne właściwości znajdujące się w miodzie. W takich przypadkach miód i cukier działają podobnie, nawet jeśli wyglądają inaczej.

Niezależnie od tego, czy sięga się po miód czy po cukier, największe znaczenie ma suma wszystkich takich dodatków w ciągu dnia. Oba produkty są skompresowanym źródłem cukrów prostych, dlatego ich nadmiar obciąża dietę w bardzo podobny sposób.

Jedna różnica pojawia się dopiero wtedy, gdy miód trafia do letnich napojów lub chłodnych potraw, ponieważ tylko w takiej temperaturze zachowuje swoje dodatkowe związki pochodzenia roślinnego, których cukier nie posiada. W takich sytuacjach faktycznie zyskuje przewagę, ponieważ oferuje coś więcej niż samą słodycz.

Najczęstsze błędne przekonania dotyczą głównie założenia, że:

• miód zawsze jest zdrowszą alternatywą dla cukru i można sięgać po niego niemal bez żadnych ograniczeń i najlepiej do wszystkiego,
• działa korzystne niezależnie od ilości, co z kolei prowadzi do nadmiernego słodzenia napojów oraz potraw,
• nie podnosi poziomu cukru we krwi w zauważalny sposób, jednak takie przekonanie nie ma żadnego potwierdzenia.

W rzeczywistości miód, podobnie jak cukier, jest źródłem cukrów prostych i jego wpływ na organizm zależy przede wszystkim od ilości, częstotliwości spożycia oraz towarzystwa innych składników.

Zamiana cukru na miód nie do końca oznacza wielką poprawę jakości diety. Oba produkty są źródłem cukrów prostych, dlatego podstawowe znaczenie ma ilość, częstotliwość oraz sposób ich spożycia. Świadome podejście i umiar są ważniejsze niż sam wybór rodzaju słodzika.

Źródła

1. NaukaJedzenia.pl