Drętwienie palców u nóg – przyczyny, diagnostyka i leczenie

Drętwienie palców u nóg to nieprzyjemne wrażenie, które zalicza się do grupy parestezji, to jest objawów tak zwanego czucia opacznego. Dyskomfort może mieć charakter przejściowy, nawracający i przewlekły. Problem może dotyczyć także rąk i palców dłoni. Parestezja może być odczuwana jako:

• mrowienie,
• pieczenie,
• zaburzenie czucia w palcach stóp czy dłoni.

Drętwienie palców u stóp często pojawia się w wyniku długotrwałego pozostawania w niezmienionej pozycji. Wówczas dochodzi do ucisku nerwów lub naczyń krwionośnych. Dyskomfort mija samoistnie po rozruszaniu kończyn.

Gdy wrażenie drętwienia w obrębie kończyn jest dokuczliwe bądź pojawiają się często, może wskazywać na zaburzenia gospodarki: wapniowej, potasowej, magnezowej lub niedobory witamin z grupy B.

Mrowienie w palcach u nóg może mieć nie tylko prozaiczne podłoże. Długo utrzymujący się dyskomfort, który nie jest spowodowany niewygodną pozycją czy niedoborami różnych składników mineralnych, może świadczyć o poważnych nieprawidłowościach i być symptomem dolegliwości bądź choroby: układu nerwowego, ogólnoustrojowej bądź kręgosłupa.

Przyczyny drętwienia palców u nóg to:

• choroby reumatologiczne, takie jak toczeń rumieniowaty układowy czy twardzina układowa,
• nadmierny skurcz naczyń krwionośnych wywołany stresem lub obniżoną temperaturą otoczenia (objaw Raynauda, czyli marznięcie nosa i małżowin usznych oraz drętwienie palców rąk i stóp),
• urazy kręgosłupa, ucisk na nerwy wywołany dyskopatią lub chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa. Wskutek ucisku na korzenie nerwowe pojawia się ból, zaburzenia czucia, w tym drętwienie palców u nóg,
• niekontrolowana cukrzyca. Niewyrównany poziom cukru we krwi powoduje postępujące uszkodzenie nerwów i prowadzi do polineuropatii cukrzycowej. Charakterystyczne jest to, że drętwienie nóg nasila się w nocy, podczas snu,
• polineuropatia. Przyczynami polineuropatii mogą być także choroby autoimmunologiczne, nadużywanie alkoholu, choroby zakaźne, niedobór witaminy B12,
• miażdżyca tętnic kończyn dolnych, w przebiegu której przepływ krwi w naczyniach krwionośnych jest ograniczony, przewlekłe niedokrwienie,
• uszkodzeniu ośrodkowego układu nerwowego np. wskutek udaru mózgu czy w przebiegu stwardnienia rozsianego. Drętwieniu palców towarzyszą wówczas zaburzenia równowagi, koordynacji ruchowej, widzenia,
• niedokrwienie ośrodkowego układu nerwowego,
• oparzenia, odmrożenia,
• niedoczynność tarczycy,
• zespół Guillaina-Barrégo, który prowadzi do osłabienia mięśni, a nawet paraliżu,
• zespół niespokojnych nóg.

Gdy pada podejrzenie, że drętwienie palców u stóp może być wywołane przez niedobory mikroelementów i witamin, warto przeprowadzić badania laboratoryjne oceniające wartości ich stężenia. Kolejnym krokiem po potwierdzeniu przypuszczenia jest suplementacja, dzięki czemu dolegliwości mijają.

Gdy drętwienie palców u stóp ma charakter nawracający bądź przewlekły, jest przy tym dokuczliwe i uciążliwe, należy skonsultować się z lekarzem. Specjalista, po zebraniu wywiadu i przeprowadzeniu badania, ustali przyczynę dolegliwości i zaordynuje leczenie.

Gdy niezbędna jest dalsza diagnostyka, lekarz może na przykład zlecić:

• badania laboratoryjne: morfologia, poziom glukozy we krwi, OB, CRP. Oznaczenie czynnika reumatoidalnego, OB, CRP, morfologia krwi, USG, przy podejrzeniu reumatoidalnego zapalenia stawów,
• USG Dopplera w przypadku podejrzenia choroby naczyń krwionośnych,
• badanie neurologiczne: sprawdzenie zmian w mowie, koordynacji ruchowej, odruchach, sile mięśni, utrzymaniu równowagi ciała, funkcjonowaniu narządów zmysłów,
• elektromiografię,
• rezonans magnetyczny mózgu i rdzenia kręgowego,
• badanie płynu mózgowo-rdzeniowego w przypadku stwardnienia rozsianego czy zespołu Guillaina-Barrégo.

Jeśli lekarz ustali przyczynę drętwienia palców u nóg, podejmuje leczenie. Jego celem jest zwykle terapia choroby podstawowej. Oznacza to, że nie ma jednego uniwersalnego sposobu postępowania. Leczenie zależy od konkretnej jednostki chorobowej, objawem której są opisywane dolegliwości.