Amantadyna w leczeniu COVID. "Na naszym oddziale stosujemy ją od października, póki co żadnemu z pacjentów nie pomogła"

Temat stosowania amantadyny w leczeniu COVID-19 budzi coraz większe emocje. Odkąd dr Włodzimierz Bodnar ogłosił, że lek potrafi wyleczyć COVID w 48 h, amantadyna stała się towarem pożądanym. Czy rzeczywiście działa? Zapytaliśmy ekspertów.

Eksperci ostrzega przed stosowaniem amantadyny na własną rękę na tym etapie. Brak badań, co do jej skuteczności i bezpieczeństwa Eksperci ostrzega przed stosowaniem amantadyny na własną rękę na tym etapie. Brak badań, co do jej skuteczności i bezpieczeństwa
Źródło zdjęć: © arch. prywatne
Katarzyna Grzęda-Łozicka

Amantadyna - co wiemy na temat jej działania?

Amantadyna jest zarejestrowanym w Polsce lekiem neurologicznym dopuszczonym do stosowania w leczeniu grypy typu A oraz choroby Parkinsona. Farmakolog kliniczny prof. Krzysztof J. Filipiak tłumaczy, że jest to lek o dość słabym działaniu przeciwwirusowym, udowodnionym szerzej tylko dla jednego z rodzajów grypy. Ale, jak od razu zaznacza, wirusy grypy to zupełnie inna grupa wirusów niż koronawirusy.

- Istniejące dane o potencjalnym wpływie amantadyny na wirusa SARS-CoV-2 nie wykroczyły poza laboratoria i badania in vitro. Dopiero startują badania kliniczne, a fenomen "dobrej nowiny o amantadynie" jest nadal zaskakujący, bo wymienić mogę dziesiątki leków będących na podobnym etapie badań w czasach COVID-19. Obserwacje pojedynczych lekarzy, bez grupy kontrolnej, nie mają żadnego znaczenia dla możliwości zarejestrowania nowych wskazań terapeutycznych dla amantadyny - mówi prof. Filipiak.

Lekarz tłumaczy, że aby jakiś lek w dzisiejszych czasach miał potwierdzoną skuteczność i bezpieczeństwo, potrzebne są badania:

  1. prospektywne,
  2. randomizowane (z doborem losowym),
  3. prowadzone metodą podwójnie zaślepionej próby,
  4. kontrolowane grupą placebo,
  5. monitorowane zewnętrznie,
  6. wieloośrodkowe.

- Nie wchodząc w szczegółowe definicje tych 7 przymiotników, jeszcze raz podkreślmy, że amantadyna nie posiada aktualnie żadnego opublikowanego na świecie badania klinicznego, które spełniałoby te 7 cech - tłumaczy prof. dr hab. n. med. Krzysztof J. Filipiak, kardiolog, specjalista chorób wewnętrznych, hipertensjolog i farmakolog kliniczny.

Co wiemy o skuteczności amantadyny na podstawie obserwacji lekarzy?

Dr Agata Rauszer-Szopa opowiada, że na oddziale, w którym pracuje, już od pół roku amantadyna jest podawana dożylnie zarówno pacjentom ze schorzeniami układu nerwowego jako schorzeniami współistniejącymi przy COVID, jak i przy samym COVID-19.

- Na naszym oddziale stosujemy amantadynę od października, póki co żadnemu z pacjentów nie pomogła. U mojego dziadka, który w kontrolnym badaniu tomografii klatki piersiowej ma ropnia płuca i zmniejszenie powietrzności płuc przez COVID, też nie zadziałała - dodaje dr Agata Rauszer-Szopa, neurolog z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Tychach.

Lekarka podkreśla, że do tej pory pojawiło się zaledwie kilka prac naukowych opisujących zastosowanie amatadyny przy COVID. Pierwsze badanie przeprowadzone przez doktora Javiera Mancilla-Galindo z Meksyku objęło 319 pacjentów leczonych amantadyną. Jego autorzy stwierdzili, że nie ma pewnych przesłanek mówiących o skuteczności jej zastosowania i konieczne są badania kliniczne z randomizacją.

Drugie badanie również przeprowadziła grupa naukowców z Meksyku pod kierownictwem doktora Gonzalo Emiliano Aranda-Abreu. Autorzy stwierdzili, że wyniki są obiecujące: amantadyna może prowadzić do wyleczenia pacjentów z COVID-19, jednak dr Rauszer-Szopa zwraca uwagę na niską wiarygodność badania.

- Opisano 15 przypadków pacjentów z COVID-19 leczonych ambulatoryjnie w Meksyku, z których tylko 2 wymagało tlenoterapii, a większość pacjentów oprócz amantadyny otrzymywała również inne leki, m.in. z grupy przeciwzapalnych oraz sterydy wziewne. U wszystkich pacjentów stwierdzono obecność przeciwciał IgG w 14. dniu po rozpoczęciu leczenia, przy czym przeciwciała tej klasy wytwarzają się kilka tygodni po przechorowaniu COVID-19 - zaznacza lekarka.