Erytrodermia ichtiotyczna – charakterystyka choroby, objawy i leczenie

Erytrodermia ichtiotyczna to jedna z najcięższych odmian choroby skóry zwanej rybią łuską. Jest uwarunkowana genetycznie i manifestuje się przy narodzeniu dziecka. Maluchy nią dotknięte zwykle rodzą się jako wcześniaki. Choroba charakteryzuje się występowaniem na całym ciele drobnych, białawych łusek na tle rumienia skórnego. Typowe jest nadmierne rogowacenie i złuszczanie naskórka. Co warto wiedzieć o erytrodermii ichtiotycznej?

Ciało dziecka, które jest dotknięte erytrodermią ichtiotyczną, jest pokryte nawarstwieniami rogowymi. Ciało dziecka, które jest dotknięte erytrodermią ichtiotyczną, jest pokryte nawarstwieniami rogowymi.
Źródło zdjęć: © gettyimages

Czym jest erytrodermia ichtiotyczna?

Erytrodermia ichtiotyczna to choroba, która sprawia, że ciało człowieka pokryte jest łuską. Chory wygląda tak, jakby nie miał skóry, a pancerz. Wrażenie takie wywołują pękające nawarstwienia rogowe, spomiędzy których sączy się surowiczo-krwista wydzielina.

Erytrodermia ichtiotyczna jest chorobą, która ujawnia się podczas porodu. Dziecko zwykle rodzi się jako wcześniak. Zdarza się, że schorzenie w ciężkiej postaci jest przyczyną śmierci dziecka w pierwszych dobach życia. Może również doprowadzić do obumarcia płodu w łonie matki.

Erytrodermia ichtiotyczna jest chorobą, która pojawia się w wyniku genetycznych uszkodzeń lub mutacji genów prowadzących do zaburzeń w komórkach naskórka, skóry właściwej i innych tkanek. W efekcie na skórze powstają zmiany przypominające łuskę ryb. Choroba, w zależności od odmiany, jest dziedziczona w sposób autosomalny dominujący lub ustępujący. Wyróżnia się dwa rodzaje zaburzenia. To odmiana niepęcherzowa i odmiana pęcherzowa.

Czym jest świąd?

Erytrodermia ichtiotyczna odmiana niepęcherzowa

Erytrodermia ichtiotyczna odmiana niepęcherzowa to z definicji erytrodermiczny wariant rybiej łuski blaszkowatej z uogólnionym zajęciem skóry.

W tym wypadku rodzaj defektu genetycznego prawdopodobnie dotyczy więcej niż jednego genu. Choroba obejmuje całe ciało, w tym także głowę, dłonie i stopy. Skóra jest zwykle swędząca i bolesna, a przez łuski może być zmniejszona wrażliwość na bodźce.

Erytrodermia ichtiotyczna odmiana pęcherzowa

W niektórych odmianach erytrodermii ichtiotycznej w obrazie chorobowym dominują wiotkie pęcherze (obok erytrodermii i złuszczania). Erytrodermia ichtiotyczna odmiana pęcherzowa to rzadka postać rybiej łuski wrodzonej. Jej dziedziczenie jest autosomalne dominujące. Typowe jest uogólnione zajęcie skóry, szczególne nasilenie zmian obserwuje się na karku, okolicach pachowych i pachwinowych oraz zgięciach stawowych.

Chorobę cechuje stopniowe cofanie się zmian rumieniowo-pęcherzowych. Pojawiają się pogrubiałe ogniska nadmiernego rogowacenia o powierzchni brodawkowatej i ciemnym zabarwieniu. Charakterystyczne jest to, że skóra wydziela nieprzyjemny zapach. Przyczyną są częste zakażenia wtórne.

Ta odmiana rybiej łuski, w przypadku gdy ma stosunkowo łagodną postać i nie prowadzi do śmierci noworodka, w wieku późniejszym przybiera łagodniejszą postać.

Objawy erytrodermii ichtiotycznej

Ciało dziecka, które jest dotknięte erytrodermią ichtiotyczną, jest pokryte nawarstwieniami rogowymi. Te często pękają, wytwarzają białe płytki, które następnie brunatnieją. Skóra swoim wyglądem przypomina pancerz. Ponadto spomiędzy płytek wypływa surowiczo-krwista wydzielina. W lżejszych postaciach choroby noworodek wykazuje cechy uogólnionego zapalenia skóry objawiającego się rumieniem i złuszczaniem typu rybiej łuski.

Ale to nie wszystko. Mały pacjent cierpiący na erytrodermię ichtiotyczną ma często zniekształconą twarz: płaski nos, uszy o nienaturalnym kształcie i wywinięte powieki oraz wargi. Niekiedy dłonie i stopy są objęte przykurczem.

Leczenie erytrodermii ichtiotycznej

Diagnoza jest stawiana na podstawie wyglądu skóry. Możliwe są badania molekularne, które nie są jednak dostępne rutynowo. Wynik histologiczny nie jest specyficzny. Leczenie odmiany niepęcherzowej erytrodermii ichtiotycznej przebiega tak, jak w terapii rybiej łuski, czyli jest objawowe. Dotychczas nie poznano metod pozwalających na usunięcie przyczyn tej choroby. Ponieważ skóra bardzo się łuszczy i swędzi, wymaga ciągłego nawilżania oraz specjalnych kąpieli.

Podaje się retinoidy aromatyczne (odstawienie leku powoduje nawrót objawów choroby). Leczenie odmiany pęcherzowej erytrodermii ichtiotycznej wymaga okresowego podawania antybiotyków z powodu wtórnych zakażeń sączących powierzchni skóry.

Bardzo ważne jest leczenie miejscowe, czyli stosowanie:

  • emolientów,
  • kąpieli z dodatkiem sody lub soli kuchennej,
  • łagodnych środków keratolitycznych,
  • maści z antybiotykami miejscowo, na ograniczone powierzchnie w przypadku infekcji skóry,
  • maści salicylowe i z dodatkiem mocznika,
  • kremów i aerozoli w postaci pęcherzowej.

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.

Wybrane dla Ciebie
40-latka zmarła po porodzie. "Może dochodzić do zakrzepicy i masywnych krwotoków jednocześnie"
40-latka zmarła po porodzie. "Może dochodzić do zakrzepicy i masywnych krwotoków jednocześnie"
Przez tydzień piła herbatę z melisą. Zmiany zauważyła niemal natychmiast
Przez tydzień piła herbatę z melisą. Zmiany zauważyła niemal natychmiast
Ile zapłacisz za leczenie zębów w 2026 roku? Aktualne ceny z gabinetów dentystycznych
Ile zapłacisz za leczenie zębów w 2026 roku? Aktualne ceny z gabinetów dentystycznych
MZ wydało komunikat. Tych zabiegów nie mogą robić kosmetyczki
MZ wydało komunikat. Tych zabiegów nie mogą robić kosmetyczki
"Dieta aspirynowa". Ratunek na coraz częstszy problem Polaków
"Dieta aspirynowa". Ratunek na coraz częstszy problem Polaków
Odwołanie prof. Ewy Helwich. "To MZ nie poinformowało nadzoru neonatologicznego"
Odwołanie prof. Ewy Helwich. "To MZ nie poinformowało nadzoru neonatologicznego"
Sprzyja miażdżycy, zakrzepom, zawałom. Kardiolog ostrzega Polaków
Sprzyja miażdżycy, zakrzepom, zawałom. Kardiolog ostrzega Polaków
Ekspert ostrzega przed podstępnym zagrożeniem zimą. "To cicha śmierć"
Ekspert ostrzega przed podstępnym zagrożeniem zimą. "To cicha śmierć"
Nowe wytyczne dla diabetyków. CGM zalecane także przy jednej dawce insuliny
Nowe wytyczne dla diabetyków. CGM zalecane także przy jednej dawce insuliny
Będą protesty przedstawicieli szpitali powiatowych. "Nie widzimy jakiejkolwiek strategii"
Będą protesty przedstawicieli szpitali powiatowych. "Nie widzimy jakiejkolwiek strategii"
Naukowcy mówią o nowym układzie grup krwi. Odkrycie może uratować życie
Naukowcy mówią o nowym układzie grup krwi. Odkrycie może uratować życie
Rak jelit dawał wyraźne objawy, ale lekarze je ignorowali. "Mamy dwa wymiary kryzysu"
Rak jelit dawał wyraźne objawy, ale lekarze je ignorowali. "Mamy dwa wymiary kryzysu"