FOMO – uzależnienie od dostępu do informacji

FOMO (ang. fear of missing out) to strach przed tym, że ominie nas coś niezwykle istotnego. Boimy się, że umkną nam ważne informacje i wiadomości. Paradoksalnie FOMO wiąże się też z ich nadmiarem. Komunikaty odbieramy zewsząd i nie potrafimy weryfikowac ich pod kątem przydatności w codziennym życiu.

Zjawisko FOMO można w zasadzie obserwować dosłownie wszędzie – w komunikacji miejskiej, na przystankach, a nawet w miejscu pracy i szkole. To nieustanne zerkanie w ekran smartfona, sprawdzanie powiadomień, logowanie się na portalach społecznościowych czy odwiedzanie portali informacyjnych. Telefon zabieramy do łazienki, mamy go nieustannie pod ręką w trakcie spotkania z przyjaciółmi czy rodziną. Nigdy go nie wyłączamy, a w razie potrzeby – jedynie wyciszamy, włączając alarm wibracyjny, by kontrolować nadchodzące powiadomienia. Kiedy je otrzymujemy, odczuwamy natychmiastową potrzebę sprawdzenia, kto i czego chce.

Internet i urządzenia mobilne są dziś powszechne. Korzysta z nich niemal każdy. Nie można zaprzeczyć, że usprawniają one wiele codziennych czynności. Osoby młode jednak bardzo łatwo wpadają w pułapkę wirtualnego świata. Są bardzo aktywni na portalach społecznościowych, gdzie dzielą się swoim życiem prywatnym z innymi. Regularnie również sprawdzają, co dzieje się u ich znajomych, nawet tych, z którymi w świecie rzeczywistym od lat nie mieli kontaktu. Nic zatem dziwnego, że zjawisko FOMO interesuje psychologów coraz bardziej.

Uzależnienie od internetu – FOMO jest również tego przykładem – to rosnący problem wśród młodzieży i młodych dorosłych. Bardzo szybko tracą kontrolę na ilością informacji, które do nich docierają, bo te pojawiają się w zastraszającym tempie, ale też bardzo szybko się dezaktualizują. Zachwiana została hierarchia między tym co istotne, a tym co zupełnie nie powinno nas interesować. Chłoniemy wszystko, coraz bardziej zanurzając się w informacyjnym chaosie. W przypadku FOMO czujemy strach na samą myśl o tym, że coś ważnego może nas ominąć i jako jedni z pierwszych tego nie zobaczymy. Chcemy być na bieżąco za wszelką cenę.

FOMO to też zjawisko związane z faktem, że nie ma już w naszym świecie miejsca na nudę. Wykorzystujemy każdą wolną chwilę – stanie w korku, oczekiwanie na przyjazd autobusu czy stanie w kolejce po pieczywo – na sprawdzanie wiadomości na smartfonie. Nie potrafimy w inny sposób zagospodarować swojego czasu, nie potrafimy rozmawiać z drugim człowiekiem. To jeden z poważniejszych problemów dzisiejszego świata, który jest bardo dynamiczny i – wbrew pozorom – aspołeczny.

FOMO nie jest chorobą, a jedynie zjawiskiem, które coraz bardziej się rozpowszechnia. Istotne jest przede wszystkim uświadomienie sobie problemu. Warto nauczyć się również filtrować docierające do nas informacje. Bardzo pomocne okazuje się w tym względzie uświadomienie sobie ilości czasu, jaki spędza się na portalach społecznościowych czy zerkając na powiadomienia. Szybko okaże się, że mowa nie o minutach, a o godzinach. Dobrym pomysłem jest wyłącznie powiadomień lub włączanie ich jedynie raz dziennie.