Nie tylko dla odporności
Witamina C, czyli kwas askorbinowy, jest jednym ze składników, których organizm człowieka nie potrafi sam wytwarzać. Musimy więc regularnie dostarczać ją wraz z pożywieniem. Najczęściej mówi się o niej w związku z odpornością, ale jej rola jest znacznie szersza.
WIDEOOwoce i warzywa w diecie
Witamina C nazywana jest "królową witamin". To cichy sprzymierzeniec w walce z wysokim cholesterolem – przy wsparciu cynku pomaga zamieniać go w kwasy żółciowe. Co więcej, bez witaminy C organizm ma problem z prawidłowym przyswajaniem białka. Jeśli więc stosujesz dietę bogatą w białko i ubogą w cukry, Twoje zapotrzebowanie na tę witaminę wyraźnie rośnie.
Uczestniczy w syntezie kolagenu, czyli białka będącego ważnym składnikiem skóry, naczyń krwionośnych, chrząstek, kości i dziąseł. Działa również jako przeciwutleniacz i zwiększa przyswajanie żelaza niehemowego, występującego przede wszystkim w produktach roślinnych.
To właśnie udział w produkcji kolagenu wyjaśnia wiele charakterystycznych objawów poważnego niedoboru. Gdy kwasu askorbinowego przez dłuższy czas jest za mało, problemy mogą dotyczyć skóry, naczyń krwionośnych i gojenia ran. Jednym z objawów niedoboru witaminy C jest większa skłonność do powstawania siniaków i drobnych wybroczyn. Mogą pojawiać się także niewielkie krwawienia pod skórą.
U części osób uwagę zwraca również wolniejsze gojenie się ran. Ma to związek z rolą witaminy C w produkcji kolagenu i regeneracji tkanek. Przy niedoborze skóra może stać się bardziej sucha i szorstka. Charakterystycznym objawem opisywanym przy poważniejszym niedoborze są także zmiany wokół mieszków włosowych oraz nietypowo poskręcane włosy.
Zwróć uwagę na dziąsła i samopoczucie
Wyraźne sygnały mogą pojawić się również w jamie ustnej. Niedobór witaminy C może prowadzić do obrzęku i krwawienia dziąseł. W zaawansowanych przypadkach dziąsła stają się mocno zmienione, a zęby mogą zacząć się ruszać. Samo krwawienie podczas szczotkowania nie oznacza jednak automatycznie niedoboru witaminy C.
Zbyt mała podaż witaminy C może dawać również znacznie mniej charakterystyczne objawy. Należą do nich zmęczenie, osłabienie, rozdrażnienie czy gorsze samopoczucie. Przy bardziej nasilonym niedoborze mogą występować bóle mięśni i stawów. Możliwa jest również niedokrwistość. Witamina C zwiększa bowiem wchłanianie żelaza pochodzenia roślinnego, a krwawienia występujące przy ciężkim niedoborze mogą dodatkowo sprzyjać jego utracie.
Najpoważniejszą konsekwencją długotrwałego niedoboru witaminy C jest szkorbut. Choroba kojarzona jest przede wszystkim z dawnymi żeglarzami spędzającymi miesiące bez dostępu do świeżych warzyw i owoców, ale nie zniknęła całkowicie. Ryzyko może wzrastać u osób stosujących bardzo monotonną i ubogą dietę, mających problemy z wchłanianiem składników odżywczych czy z innych powodów spożywających niewiele produktów będących źródłem witaminy C.
Gdzie szukać witaminy C?
Dobrym źródłem witaminy C nie są wyłącznie cytrusy. Dużo znajdziemy jej również w papryce, czarnej porzeczce, natce pietruszki, kiwi, truskawkach, brokułach czy brukselce. Warto jednak pamiętać, że jest wrażliwa na wysoką temperaturę i długie przechowywanie, dlatego część produktów warto jeść na surowo lub poddawać krótkiej obróbce cieplnej.
Jeżeli natomiast pojawiają się niewyjaśnione siniaki, krwawienia z dziąseł, przewlekłe osłabienie czy trudno gojące się rany, warto ustalić ich przyczynę z lekarzem. Podobne dolegliwości mogą mieć wiele innych przyczyn i nie są wystarczające do samodzielnego rozpoznania niedoboru witaminy C.
Źródło: NIH
Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.
Dziennikarka i redaktorka specjalizująca się w tematyce zdrowotnej, naukowej i społecznej. Od lat związana z mediami internetowymi, gdzie tworzy treści dotyczące ochrony zdrowia, medycyny, profilaktyki oraz problemów społecznych.
